Doden kunnen (meestal) niet spreken !

Hieronder de bemerkingen van de Sarah Beweging bij het verslag van de Enquête Geestelijke Gezondheid in Test Gezondheid nr. 82 - dec. 2007/jan. 2008 (Test Aankoop).

Doden kunnen (meestal) niet spreken

In TEST GEZONDHEID nr. 82 van december 2007/januari 2008 lazen we een interessant artikel: “ENQUÊTE GEESTELIJKE GEZONDHEID, Zielenpijn niet enkel met chemie te bestrijden”

Graag willen we de resultaten van deze waardevolle enquête georganiseerd in België, Spanje, Italië en Portugal tussen maart en mei 2007 wat toelichten vanuit onze ervaring op het terrein. Het artikel in Test Gezondheid had betrekking op de resultaten uit België. Het gaat om een tweevoudige enquête: de eerste bij de bevolking in het algemeen (1), de tweede enkel bij personen die om de psychische problemen te verhelpen hun toevlucht zochten tot professionele hulp (2).

In alle aspecten werd deze enquête door Test Gezondheid professioneel georganiseerd van bij het opstellen van de vragenlijsten en het selecteren van de doelgroep tot en met de verwerking en bespreking van de resultaten van de tweevoudige enquête in één artikel. Dit artikel bracht bijzonder relevante bevindingen naar voren, maar niet iedereen heeft deze bevindingen met de nodige aandacht gelezen.

Daarom nemen wij de tweede enquête (2) even opnieuw onder de loep waarbij we onze eigen wetenschappelijke criteria op het lezen van dergelijk degelijk professioneel artikel toepassen. Wij willen de resultaten en onze kritische benadering ervan onder de aandacht brengen van beleidsverantwoordelijken en zij die duiding brengen naar de publieke opinie toe.

Opstelling van de vragenlijst (2):

•  De vragenlijst vertrok over het algemeen van erg dicht bij de stelling dat mensen die hun toevlucht zoeken tot de systemen van Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) en psychiatrie in onze maatschappij dit doen omdat ze “psychisch ziek” zijn of psychische problemen hebben.

•  Tevens werd er in de vraagstelling van uitgegaan dat GGZ en psychiatrie in onze maatschappij een voor bijna honderd procent verzorgende en helende taak hebben, die kadert in ons Gezondheidszorgsysteem en in de geneeskunde.

Bereiken van de doelgroep (2):

•  De vragenlijst was enkel te beantwoorden door personen die in de voorbije vijf jaar in psychiatrische of psychologische professionele behandeling waren “voor hun psychische problemen”. Dit sluit een meer objectieve beoordeling van de eventueel ontvangen “hulp”, door mensen die langer dan vijf jaar geen beroep meer (moeten) doen op dergelijke hulp uit. Wanneer je nog in behandeling bent of in de voorbije jaren met GGZ of psychiatrie te maken had, is het moeilijker daar een genuanceerde en overwogen kijk op te ontwikkelen of er een beoordeling over te maken.

•  De vragenlijst was opgemaakt in de gangbare enquête-taal die voor een mens zonder psychische problemen of die niet in behandeling is, al dikwijls moeilijk leesbaar of niet op een redelijke manier beantwoordbaar is. Dat wil zeggen dat personen onder psychiatrische medicatie, in emotionele of psychische problemen, deze lijst zeer moeilijk werkelijkheidsgetrouw konden invullen.

•  Personen die zwaar in de problemen zitten door hun ziekte of door hun problemen, of door de problemen van de omgeving, door de behandeling,… konden uiteraard deze lijsten niet invullen, omdat ze meestal niet in staat zijn in dergelijke toestand normaal te spreken, te lezen of te schrijven of op een of andere manier normaal te communiceren.

•  De tegemoetkoming van de enquêteurs om personen in problemen daarom te laten bijstaan door een familielid, vriend of hulpverlener, zet geen zoden aan de dijk, want dan krijg je in dit geval wel de inzichten en mening van die familieleden, vrienden of hulpverleners, maar niet van de persoon in kwestie.

•  Personen die toch via familie,vrienden of hulpverlener dergelijke enquête gaan invullen, stellen zich mogelijk erg kwetsbaar op. Ze kunnen toch niet gaan melden dat de hulp ontoereikend of slecht of schadelijk is, of dat ze geen steun vinden bij hun familie of omgeving, op gevaar af nog slechter behandeld te worden?

•  Naar onze schatting 'leven' er dan ook minstens vijftigduizend personen van de doelgroep in ons land die uitgesloten zijn van deelname omdat ze (met of zonder behandeling) helemaal iets dergelijks niet meer normaal kunnen doen.

•  Door bepaalde medewerkende verenigingen, die door ons volkomen onbetrouwbaar geacht worden, werd gretig gebruik gemaakt, niet alleen van het “bijstaan” van de personen in problemen, maar werden ook op bedrieglijke wijze een onmogelijk hoog aantal inzendingen aangeleverd (verscheidene keren de werkelijk voor hen bereikbare personen van de doelgroep).

•  Doden kunnen niet spreken. Het aantal voortijdige en onnodige doden door ggz- en psychiatrische behandeling (zowat tienduizend personen in België in de voorbije 5 jaar) konden uiteraard niet deelnemen.

•  Vele personen die de voorbije vijf jaar in psychiatrische of GGZ-behandeling zijn of waren, zijn weinig of niet bereikbaar via de media, familie, vrienden, hulpverlening of het internet voor bekendmaking van dergelijke soort enquête. Precies in deze doelgroep is de mogelijkheid van communicatiemiddelen veel meer beperkt dan in gelijk welke andere groep in onze maatschappij (daklozen niet te na gesproken maar bv. gevangenen wel inbegrepen).

•  De meeste mensen die psychiatrische of GGZ-hulp ontvingen, durven of willen daar, om allerlei maatschappelijke redenen niet over spreken. Ook anoniem niet. Ze staan in een te zwakke, kwetsbare positie (wat de enquête onrechtstreeks bevestigt). Familie, buren, kennissen- en vriendenkring, het arbeidsmilieu, VDAB, RVA, mutualiteit, juridische kwesties, de hulpverlening, de mogelijkheid om opnieuw in de problemen en de behandeling te komen of om de behandeling nodeloos verslecht en verlengd te zien zijn legio. Om te vermijden dat ze de problemen nog doen verergeren zullen ze meestal liever zwijgen.

Verwerking en bespreking van de enquête-resultaten (2):

Om onder meer alle hier opgesomde redenen bijeen, die niets afdoen aan de waarde van deze enquête en aan de professionaliteit en de zuivere doelstellingen van de enquêteurs, is het redelijk te stellen dat geen tien procent van de beoogde doelgroep van deze enquête bewust kennis genomen heeft. En slechts een klein procent daarvan heeft effectief geantwoord, naast de door derden in hun plaats ingezonden antwoorden en naast ingezonden lijsten van fictieve personen.

Toch is deze enquête meer dan voldoende relevant als we ze toetsen aan de contacten met meer dan tienduizend personen die onze Sarah Beweging in de voorbije twintig jaar in dat kader contacteerden en daarbij al of niet onze hulp inriepen. Dit is de reden waarom we deze enquête-resultaten zoals ze gepubliceerd werden in het artikel in Test Gezondheid enigszins willen toelichten.

Zelfs rekening houdend met alle mogelijke wetenschappelijke enquête-methodes mogen we, zonder tekort te doen aan de verdiensten van dit onderzoek, stellen dat de resultaten gemiddeld een positieve overschatting i.v.m. tevredenheid over de psychiatrische en GGZ-zorg vertonen van minstens tussen 10 en 30 procent. Op sommige niet typisch (on)tevredenheidsvragen schatten we de reële situatie tussen 5 en 10% hoger in. Neutrale, niet typisch (on)tevredenheidsresultaten kunnen we uiteraard moeilijk anders inschatten dan wat uit de enquête blijkt, alhoewel de resultaten anders zouden geweest zijn als men een representatief staal van alle mensen op een neutrale manier had kunnen ondervragen die in hun leven (of bij leven) hulp zochten in de GGZ of psychiatrie.

Onze conclusies en bemerkingen in verband met de enquête-resultaten (2):

Resultaten Test Gezondheid nr. 82 (in het blauw). Onze inschatting of bemerkingen (in het rood)

PSYCHISCHE PROBLEMEN EN GEVOLGEN VOOR HET WERK

Ik was minstens 1 dag afwezig op het werk in de loop van de laatste 12 maanden. 19 %
Ik liep een promotie of andere carrièrekans mis. 11 %
Ik werd beledigd of gediscrimineerd. 20 %
Ik werd ontslagen. 3,5 %

BIJ WIE ZOCHT U STEUN?

Echtgenoot / Partner 36 %
Vriend / collega 32,5 %
Ander familielid 25 %
Geestelijke 2 %
Deskundige uit de gezondheidszorg 22 %
Niemand 35 %

INDIEN U EEN DESKUNDIGE RAADPLEEGDE, WIE WAS DAT DAN?

Huisarts 33 %
Psycholoog 25 %
Psychiater 18 %
Huwelijkstherapeut 9 %
Psycholoog + psychiater 5 %
Neuroloog 4 %
Andere consulent of therapeut 9 %

VOOR WELK(E) PROBLE(E)M(EN) DEED U EEN BEROEP OP PROFESSIONELE HULP?

Depressie 47 %
Angststoornis(sen) 35 %
Verdriet over het verlies van een geliefde 28 %
Depressie + angst 26 %
Problemen met de kinderen of anderen (niet de echtgenoot) 18 %
Huwelijksproblemen 17 %
Stressgebonden problemen 17 %

NAM U GENEESMIDDELEN OM UW PSYCHISCHE PROBLEMEN TE BEHANDELEN?

vrouwen 26 %
mannen 15 %
beide geslachten 22 %

HOEVEEL GENEESMIDDELEN NAM U?

1 46 %
2 28 %
3 14 %
4 5 %
5 of meer 6 %

“Mensen die behandeld werden, kregen doorgaans een of andere gesprekstherapie (cognitieve therapie, gedragstherapie, gezinstherapie, psychoanalyse ...), zonder geneesmiddelen (63 %). 26 % kreeg enkel een geneesmiddelenbehandeling, zonder enige gesprekstherapie. Slechts 11 % combineerde beide vormen van behandeling. Opmerkelijk is dat 14 % de soort van therapie die ze kregen niet kon thuiswijzen. Dat is betreurenswaardig. Wij zijn van mening dat de patiënt zich in hogere mate betrokken voelt als hij weet welke therapie hij volgt en als hij het werkingsprincipe daarvan kent. Tevens verklaren 15 % van de patiënten die werden opgenomen en 24 % van de patiënten die een ambulante behandeling ondergingen dat de therapeut hun nooit een diagnose heeft gesteld. Die hoge percentages doen eveneens vragen rijzen.”
(Enquête Test Gezondheid)

PERCENTAGE ONTEVREDEN OF ZEER ONTEVREDEN PATIËNTEN OVER ...

Opgenomen patiënten

... het gedrag en de deskundigheid van de therapeut 34% 60%

... de administratieve aspecten van de behandeling 40% 65%

... de toegankelijkheid (prijs, wachttijd ...) 43% 70%

... soorten interventies (ontmoetingen met de familie, hulp om werk te zoeken...) 49% 75 à 80%

... de doeltreffendheid van de behandeling 50 % 80%

... de algemene aanpak van de behandeling 51% 80%

... de betrokkenheid van familie en naasten bij de behandeling 57% 85%

... de informatie die de patiënt ontving 73% 90%

Algehele ontevredenheid 45% 70 à 75%

patiënten die enkel een ambulante behandeling kregen

... het gedrag en de deskundigheid van de therapeut 20% 40%

... de administratieve aspecten van de behandeling 43% 70 à 75%

... de toegankelijkheid (prijs, wachttijd ...) 39% 50%

... soorten interventies (ontmoetingen met de familie, hulp om werk te zoeken ...) 35% 65%

... de doeltreffendheid van de behandeling 33% 50%

... de algemene aanpak van de behandeling 40% 60%

... de betrokkenheid van familie en naasten bij de behandeling 41% 65%

... de informatie die de patiënt ontving 73% 85%

Algehele ontevredenheid 38% 60 à 65%

“In het algemeen geldt dat de tevredenheid van patiënten die opgenomen werden (in het ziekenhuis of in een andere zorginstelling) lager is dan die van patiënten die enkel een ambulante behandeling kregen.” (Enquête Test Gezondheid klopt hier met onze ervaring en bevindingen)

ZOU U DEZELFDE BEHANDELING AANRADEN AAN EEN FAMILIELID OF VRIEND MET HETZELFDE PROBLEEM? (% komen ongeveer overeen met de gemiddelde algemene (on)tevredenheidsgraad)

Opgenomen patiënten

ja, zeker 37 %
ja, waarschijnlijk 28 %

patiënten die enkel een ambulante behandeling kregen

ja, zeker 51 %
ja, waarschijnlijk 31 %

HEEFT DE BEHANDELING U GEHOLPEN?

Geen verandering of slechter bij

psychiater (enkel behandeling met geneesmiddelen): 35% 70%
psychiater (enkel gesprekstherapie): 39% 60 %
psychiater (geneesmiddelen + gesprekstherapie): 32% 65%
psycholoog: 37% 50%
huisarts: 51% 60%

“Meer dan 20 % van de Belgen nam in de loop van de laatste twee jaren geneesmiddelen om psychische problemen te boven te komen; vrouwen in hogere mate dan mannen.

Bijna de helft nam slechts een enkel geneesmiddel, maar 11 % nam er minstens 4 verschillende, successief of tegelijkertijd.

Om welke soorten van geneesmiddelen gaat het? Vooral antidepressiva (46 % van al wie geneesmiddelen nam) en angstwerende middelen (38 %). Dit is logisch aangezien de voornaamste problemen depressie en angst zijn. 8 % nam natuurproducten (sint-janskruid, valeriaan ...) en 5,5 % neuroleptica.

Verontrustend is dat niet minder dan 7 % van al wie geneesmiddelen nam, dat deed op eigen initiatief of op aanraden van een naaste, dus zonder medisch advies.” (Enquête Test Gezondheid)

De grote meerderheid van de patiënten die een behandeling volgde, is van oordeel dat die psychotrope geneesmiddelen veel tot zeer veel hielpen. (Enquête Test Gezondheid)
Onze bemerking: bij wie het niet hielp was het wellicht niet (of niet meer) mogelijk om op de vragen te antwoorden.

“De keerzijde van de medaille is dat meer dan 80 % van hen meldt dat ze last hadden van ongewenste nevenwerkingen door het geneesmiddelengebruik, hoofdzakelijk slaperigheid (geciteerd door 43 % van de mensen die nevenwerkingen rapporteren), futloosheid (32 %), geheugenverlies (32 %), onrust/zenuwachtigheid/slapeloosheid (31 %) en seksuele problemen (29 %).
(meestal precies de symptomen of oorzaken van symptomen waartegen het geneesmiddel voorgeschreven en genomen wordt)

De nevenwerkingen variëren van geneesmiddel tot geneesmiddel. En hoe meer geneesmiddelen een patiënt neemt, hoe groter het aantal nevenwerkingen.

Er dient wel te worden opgemerkt dat degenen die een goede relatie hadden met hun therapeut (met name wanneer die hen hielp om de nevenwerkingen te beheren) in veel hogere mate vinden dat de geneesmiddelen ook echt hielpen. Anders gezegd, de kwaliteit van de relatie tussen patiënt en deskundige vormt een essentieel criterium voor de doeltreffendheid van de behandeling .” (Enquête Test Gezondheid)
(onze bemerking: van een placebo-effect gesproken voor wat de positieve werking van die pillen betreft!!! Voor de negatieve werking is er zoveel placebo-effect niet mogelijk, want dan zou haast niemand nog door psychofarmaca geholpen zijn)

“Minpunten

– Een aspect van de behandeling laat duidelijk te wensen over, aangezien nauwelijks een kwart van de patiënten verklaart er (zeer) tevreden over te zijn: de verstrekte informatie .
(Dus bijna niemand is tevreden over de verstrekte informatie)

Voor wie opgenomen werd, ontbreekt het vooral aan informatie over de werkwijze om een klacht in te dienen, over de aard van het probleem, over de mogelijke evolutie van de stoornis en over zelfhulpgroepen en patiëntenverenigingen.

Het eerste punt (over de klacht) is ook de voornaamste lacune voor wie ambulant werd behandeld. Die groep klaagt bovendien over de hoge kosten , vooral in de privésector.

– Sommige aspecten betreffende de sociale re-integratie van residentiële patiënten leiden evenmin tot grote tevredenheid (hulp om werk te vinden en om de werkbekwaamheid te verbeteren, betrokkenheid van de familie en naasten, hulp om een uitkering of financiële hulp te krijgen ...). Toch zijn dat belangrijke criteria.

– Zo'n 22 % van de patiënten zette de behandeling stop vooraleer ze ten einde was. (Slechts zeer weinigen die de behandeling stop zetten of eraan overleden zijn en dus ook de behandeling stop zetten zullen de enquête kunnen beantwoord hebben)

De voornaamste verklaringen daarvoor zijn dat de patiënten het gevoel hadden dat een voortzetting van de behandeling niet zou hebben geholpen of dat het probleem volgens hen opgelost was of makkelijker te dragen.
De hoge prijs van de behandeling ligt mee aan de basis van 17 % van vroegtijdige stopzettingen. Een derde van de mensen die opgenomen waren en hun behandeling staakten, verklaart dit doordat ze de hele dag nutteloze activiteiten moesten doen.

Wij zeiden al dat ongeveer 20 % van de bevolking meldt al beledigd of gediscrimineerd te zijn vanwege de psychische moeilijkheden .

Voor dat aspect ondervroegen wij de patiënten die een behandeling volgden meer in detail. Vooral patiënten die werden opgenomen, melden dit soort van situaties: niet minder dan 33 % van hen zegt verbale beledigingen of bedreigingen te hebben gekregen van andere patiënten en 17 % ... van het personeel van de instelling.
(resp. meer dan waarschijnlijk minstens 50% en 35%)

8 % verklaart fysiek te zijn bedreigd of aangevallen door andere patiënten, en 4,5 % door het personeel.
(volgens ons resp. minstens 25% en 20%)

Gevallen van ongewenste seksuele intimiteiten werden gemeld door respectievelijk 7 % (andere patiënten) en 2,3 % (het personeel).
(volgens ons resp. minstens 20% en 10%)

“Deze cijfers zijn vanzelfsprekend choquerend en wijzen erop dat patiënten zich niet steeds in een omgeving bevinden die genezing bevordert ...

– Een andere delicate kwestie is die van dwangmaatregelen. Zo zijn er de gedwongen opnamen (naar schatting 2 500/jaar), die altijd al controversieel zijn geweest; 14 % van de deelnemers die opgenomen werden, zegt dit te hebben meegemaakt. Ook verschillende andere vormen van dwangmaatregelen (44 % van de respondenten kreeg ermee te maken) staan ter discussie. Doorgaans komt het er daarbij op aan de patiënt te verbieden de afdeling te verlaten of hem in zijn kamer of in een isolatiekamer af te zonderen. Sommigen melden ook met armen en/of handen te zijn vastgebonden of onder dwang geneesmiddelen toegediend te hebben gekregen.” (Enquête Test Gezondheid)
(We hebben verscheidene honderden getuigenissen inzake onverantwoorde toepassing van dwangmaatregelen verzameld in de loop van de voorbije twintig jaar)

Algemene conclusie:

Waarom zou men meer geld investeren in het bestendigen van de manier waarop een sector georganiseerd is, een sector die niet alleen verlieslatend is, maar die tevens vele duizenden mensen per jaar in ons land niet kan helpen en vele honderden mensen per jaar in ons land onnodig en ongepast doet overlijden?

Om deze sector gezond te maken is er niet meer geld nodig, maar minder.

Er is in de eerste plaats een mentaliteitsverandering nodig.

De top van deze sector en ieder die er in werkt moet eerst leren luisteren naar de hulpvragers (dus niet naar de industrie en de nepverenigingen VVGG, VVMD (Ups & Downs), UilenSpiegel, Similes, Zitstil enz.) en naar wat er op het terrein leeft.

Deze sector moet herkennen en erkennen dat zijn (vooral biopsychiatrische en biopsychofarmacologische) methodes niet wetenschappelijk gefundeerd zijn maar behoren tot een machtsapparaat dat de maatschappelijke problemen moet opvangen op een pseudo-geneeskundige wijze.

Deze situatie brengt mee dat er meer “zieken'” en slachtoffers (doden, levenslang zwaar gehandicapten) gemaakt worden door dit systeem dan dat er leed door verholpen wordt.

De huidige GGZ en psychiatrie bij ons zouden eigenlijk voor zowat 90 % niet onder gezondheidszorg en geneeskunde mogen ressorteren maar behoren tot het domein van het psycho-sociaal welzijn.

Alleen als men bereid is verder te kijken dan wat door de top van de psychofarmaceutische en de psychiatrische industrie al meer dan een halve eeuw voorgeschoteld wordt, zijn er oplossingen en verbeteringen mogelijk.

Wie hier niet voor openstaat, kan hoegenaamd geen gesprekspartner zijn bij dit debat.

psychiatrie en samenleving | 11-06-2008 | 15:22 | Link | Reacties (0)

werken voorkomt en geneest depressie

Werk helpt depressie verwerken

Gaan werken is niet de oorzaak van een depressie, integendeel. De kans is groot dat je job en je collega's je net mentaal gezond houden. Werkende mensen herstellen sneller van een depressie dan niet-werkende.

Misschien omdat ze wisten dat ze zich moesten herpakken, maar het effect was het grootste bij degenen die een begrijpende en flexibele baas hadden, die contact hield met de depressieve werknemer. Ook op lange termijn is werken en de draad terug oppakken beter dan thuis zitten.

Dat kwam naar voren uit Brits onderzoek bij 500 mensen die na een depressie terug aan het werk gingen. Ze werden daarbij opgevolgd door gedragstherapeuten. "Bazen staan vaak weigerachtig om contact op te nemen met hun werknemers, omdat ze niet willen beschuldigd worden van vriendjespolitiek of lastig vallen. Maar sympathiek contact kan de gezondheid van de werknemer erg vooruit helpen.", verklaarde Gordon Parker in de Britse krant Daily Mail.

psychiatrie en samenleving | 09-06-2008 | 20:20 | Link | Reacties (0)

Wat ons nog allemaal te wachten staat

psychiatrie en samenleving | 07-06-2008 | 09:17 | Link | Reacties (0)

Spirituele Quatsch

psychiatrie en samenleving | 07-06-2008 | 09:07 | Link | Reacties (0)

15 mei: Heilige Dimpna

Dimpna van Geel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De heilige Dimpna

De Heilige Dimpna (ook Dymfna, Dimfna, Dympna of Dymphna) is een vrouwelijke heilige (maagd en martelares) uit de zevende eeuw, waarschijnlijk geboren te Engeland. Ze is de patroonheilige van de Vlaamse stad Geel. Haar naamfeest is op 15 mei.

Onder Bisshop Guy I van Laon (1238-1247), schreef Pierre, een kanunnik aan de kerk van Saint-Aubert te Cambrai, een "Vita" van deze heilige. De auteur benadrukt dat hij de biografische gegevens slechts kent via mondelinge overlevering.

Biografie

Dimpna was de dochter van de heidense Ierse koning Damon en een christelijke moeder van grote schoonheid. Haar moeder liet Dimpna in het geheim dopen door Gerebernus. Als het meisje nog een kind is sterft haar moeder. Haar vader is radeloos en zoekt naarstig naar een nieuwe echtgenote. Maar niemand kan de plaats van zijn overleden vrouw innemen. Als laatste wil hij zijn dochter dwingen met hem te trouwen. Dimpna vlucht daarop, samen met haar biechtvader Gerebernus naar het vaste land van Europa. Ze komen in Vlaanderen terecht en vestigen zich in de bossen in de Kempen. Hier leven beiden als kluizenaars en zorgen voor de armen en behoeftigen. De kapel van de H.Martinus te Geel is dan weldra een bekende plaats. Haar vader is hen achtervolgd en na enkele jaren vindt hij beide in hun kluizenaarsverblijf. Wederom dwingt hij Dimpna om met hem te trouwen en haar biechtvader moet het huwelijk sluiten. Maar hun antwoord is een duidelijk neen. Hierop ontsteekt haar vader in razernij, onthoofdt zelf zijn dochter en laat Gerebernus door zijn dienaren onthoofden.

Haar relieken werden overgebracht naar Geel (die van Gerebernus naar Sonsbeck bij Xanten(D) - zijn hoofd echter bevindt zich nog te Geel). Op haar graf deden zich genezingen voor en dat bracht pelgrims, vooral geesteszieken, naar Geel. Deze devotie ligt aan de basis van de latere gezinsverpleging voor psychiatrische patiënten te Geel. In de 19de eeuw kwam deze zorg onder de staat en kende een grote bloei. In 1970 verbleven er ca. 1700 patiënten te Geel, 1350 bij pleeggezinnen en 350 in de gesloten inrichting.

Er is te Geel een Sint-Dimpnakerk opgetrokken in bruine en witte ijzerzandsteen (demergotiek), 1349-1480, met onvoltooide toren. Er bevinden zich het graf en de relikwieën van de Heilige Dimpna, fraaie Antwerpse retabels, het Dimpnaretabel van Jan van Wavere (1515) en een Passieretabel, met schilderwerk van Goswin van der Weyden, en in het koor het praalgraf van Jan van Mérode en zijn echtgenote Anna van Gistel door Cornelis Floris De Vriendt (1544). Tegen de zuidkant van de kerk is er een ziekenkamer, 16de eeuw, waar vroeger zieken verbleven. Voorts fraaie schilderijen en beeldhouwwerk. Tevens bevindt zich te Geel het Sint-Dimpna- en Gasthuismuseum. Het huidige gebouw, 1687, van het in de 12de eeuw gestichte hospitaal, herbergt een interessante collectie meubilair, schilderijen, voorwerpen van tin, ijzer, hout en glas, porselein en liturgische voorwerpen, naast andere bezienswaardigheden.

Dimpnadagen

Op 19 mei 1990 vond er een verbroedering plaats tussen het Vlaamse Geel en het Duitse Xanten. Reden voor deze toenadering van beide steden was een "vijandelijke overname". Volgens de legende roofden tijdens de middeleeuwen "Rovers uit Xanten", de schrijnen van de Heilige Dimpna en de Heilige Gerebernus. Deze scène wordt in het hoogaltaar van de Sint-Dimpnakerk in Geel voorgesteld. Om de 5 jaar wordt tijdens een folkloristische stoet de stadsgeschiedenis van Geel voorgesteld, waaronder ook de wandaad van Xanten. De laatste Dimpnadagen, met vele manifestaties en de stoet rond het spektakel Gheelamania vonden in mei 2005 plaats. De overblijfselen van de heilige Gerebernus bevinden zich in een kapel te Sonsbeck (D) bij Xanten, zijn hoofd nog te Geel.

Patrones

De Heilige Dimpna is de patrones van de bezetenen en geesteszieken en de beschermheilige tegen epilepsie en krankzinnigheid.

psychiatrie en samenleving | 15-05-2008 | 10:37 | Link | Reacties (2)

Dymphna, heilige patrones der zotten

DYMPHNA

From Wikipedia, the free encyclopedia

Saint Dymphna
Saint Dymphna: fanciful portrait from an old holy card
Died	7th century
Venerated in	Roman Catholic Church
Feast	May 15
Attributes	being beheaded by the king; kneeling at Mass while her father murders the priest Gerebernus; lamp; praying in a cloud surrounded by a group of lunatics bound with golden chains; princess holding a lamp and sword; princess with a sword holding the devil on a leash; young woman with Saint Gerebernus
Patronage	sleepwalking, mental health, epilepsy, possessed people, princesses, family happiness

Saint Dymphna (also: Dympna, Dimpna) is traditionally held to be the daughter of a pagan Irish chief and his Christian wife in the 7th century.

Contents 1 Life and death 2 Medieval traditions 3 Burial place 4 Sainthood

Life and death

Dymphna was born in Clogher in County Tyrone, Ireland. Her father was a local chieftain. When her mother died she was only fourteen.Her father Damon scoured the world for a suitable and equally beautiful replacement. After the search failed, his advisors pointed out to the chief that his teenage daughter had inherited her mother's looks. Driven mad by grief, Damon made advances on Dymphna. Together with her confessor, the elderly priest St. Gerebernus, she fled to Belgium. There they took refuge at a chapel near the present day site of Gheel, not far from Antwerp. However Damon's spies tracked them down and the chief set out after them. Confronting them at Gheel, he ordered his soldiers to slay Gerebernus and begged Dymphna to return with him to Ireland. When she refused, he decapitated her in a rage. Locals later buried the two bodies.

Medieval traditions

The historical basis for this story is uncertain. There are variations in the legend and it has counterparts in the folktales of many European countries. The Irish version of her name is Davnet and has given its name to the village and parish of Tydavnet in County Monaghan in Ireland, just 10 miles from her birthplace in Clogher. She is reputed to have established a church there and a Staff or Crozier attributed to her is now in the National Museum of Ireland in Dublin. Dympna also has associations with the parish of Lavey in County Cavan, Ireland. Dymphna enters the historical record in the 13th century after a local bishop commissioned her biography. Although it is clear that he was prompted by already existing practices of veneration by locals, it is also clear the story is derived entirely from oral tradition. Fragments of two sarcophagi that supposedly bore the bodies of Dymphna and Gerebernus were found in the area, as well as a brick inscribed "DYMPNA" that was purportedly laid in one of the coffins. This may have prompted the local traditions. The body of St. Dymphna is held in a silver reliquary in the Gheel church named in her honor, although the original church burnt down in the 15th century.

Burial place

The burial place of St. Dymphna has long been associated with accounts of miraculous cures of mental illness. An infirmary was built there in the 13th century and to this day Gheel hosts a world-class sanatorium. A peculiarity of the treatment at Gheel from the earliest days is that patients are hosted with local residents, living and working alongside them. This is remarkable considering the attitudes of indifference and hostility to the insane of the time.

Sainthood

St. Dymphna is also known as "Dimpna" or "Dympna" and may be synonymous with the Irish saints Davets and Damhnait (Damhnade). Her feast day is May 15 and she is the patron saint of those who suffer from mental illnesses and nervous system disorders, epileptics, mental health professionals, happy families, incest victims, and runaways.

psychiatrie en samenleving | 15-05-2008 | 10:30 | Link | Reacties (0)

Buitenaardse Geesteszieken

psychiatrie en samenleving | 09-04-2008 | 01:42 | Link | Reacties (0)

Schending Mensenrechten Psychiatrie (Stuk 2.a)

psychiatrie en samenleving | 15-03-2008 | 20:57 | Link | Reacties (0)

Schendingen van de Mensenrechten in de Psychiatrie (Stuk I)

Hieronder vindt u het eerste stukje van ons (tweetalig) rapport over schendingen van de mensenrechten in de psychiatrie. Het eerste deel is eerder beschouwend en "theoretisch": wat hier volgt is de intro. Het eerste deel hopen we eind deze week klaar te hebben. Het tweede deel beschrijft een aantal concrete gevallen ter illustratie. Het derde deel handelt over de geldende wetgeving.
Sorry voor het soms gebrekkig maar altijd perfect verstaanbaar Frans. Het rapport wordt immers voorgelegd aan tweetalige instanties en het Frans zal tijdig vervolmaakt worden. De song van Lou Reed dient uiteraard als motto.
_________________________________________________

Schending van de Mensenrechten in de Psychiatrie

Violation des Droits de l’Homme en Milieu Psychiatrique

Netwerk Psychiatrie & Samenleving
Réseau Psychiatrie & Société

Eric Rosseel
Dr. Psychologie en/et ex-patiënt

(03/2008)

***


Lou Reed - Kill Your Sons

All your two-bit psychiatrists
Are giving you electroshock
They said, they'd let you live at home with mom and dad
Instead of mental hospitals
But every time you tried to read a book
You couldn't get to page 17
'cause you forgot where you were
So you couldn't even read

Don't you know they're gonna kill your sons
Don't you know gonna kill, kill your sons
They're gonna kill, kill your sons
Until they run, run, run, run, run, run, run, run away

Mom informed me on the phone
She didn't know what to do about dad
Took an axe and broke the table
Aren't you glad you're married
And sister, she got married on the island
And her husband takes the train
He's big and he's fat
And he doesn't even have a brain

They're gonna kill your sons
Don't you know they're gonna kill, kill your sons
Don't you know they're gonna kill, kill your sons
Until they run away

Creedmore treated me very good
But paine whitney was even better
And when I flipped out on phc
I was so sad, I didn't even get a letter
All of the drugs, that we took
It really was lots of fun
But when they shoot you up with thorizene on crystal smoke
You choke like a son of a gun

Don't you know they're gonna kill your sons
Don't you know they're gonna kill, kill your sons
Don't you know they're gonna kill, kill your sons
Until they run, run, run, run, run, run, run away

(Lou Reed, 1974)


I. Algemene Bedenkingen
Considérations générales
II.  Enkele flagrante gevallen
Quelques cas flagrants
III.  Analyse van de Belgische Wetgeving en de Europese Bepalingen
Analyse du Droit belge et des Traités européens

I.  Algemene Bedenkingen
Considérations générales

De ambiguïteiten van de psychiatrie.
Les ambiguités de la psychiatrie.

De problemen qua mensenrechtenschendingen in de psychiatrie liggen op de meest diverse vlakken. Let wel: we betrekken in deze tekst geenszins het probleem van de geïnterneerden. Daar stelt zich door de combinatie van misdaad en geestesziekte en door het oogmerk recidive te vermijden bv. de kwestie van de dwangbehandeling helemaal anders.

Les problèmes concernant la violation des droits de l’homme dans la psychiatrie se situent sur plusieurs plans. Notons bien que nous nous ne penchons içi point du tout sur les problèmes des internés. Là, la combinaison de crime et de maladie mentale plus le but final d’éviter le récidive mettent dans une toute autre lumière des thèmes comme par exemple le traitement forcé.

Schendingen van de mensenrechten in de psychiatrie situeren zich meestal in een schemerzone. Het gaat doorgaans om grensgevallen, maar deze laten op zichzelf wel zien dat een zekere willekeur tot misbruiken kan lijden. We wijzen hier maar op twee van de mogelijke punten waar een dergelijke willekeur aanleiding kan geven tot dubieuze praktijken waaromtrent heel wat klachten door de patiënten worden aangebracht.

Les cas de violations des droits de l’homme en milieu psychiatrique se situent pour la plupart dans une zone grise. En général, il s’agit de cas-limites, qui, à eux seuls, témoignent d’une certaine arbitraire qui peut aboutir à des abus intolérables. Nous ne nommons içi que deux de ces points qui sont à l’origine de beaucoup de plaintes, de mécontentement et de rancœur parmi les patients.

Een eerste punt betreft het recht of de macht van de psychiater om als  deskundige eigenmachtig een diagnose te stellen en om de daarbij aansluitende behandeling vast te leggen, zij het met een uiterst beperkte optie voor dwangbehandeling in het geval de patiënt een gevaar is of zou kunnen zijn voor zichzelf of voor anderen. De grote meerderheid van de patiënten staat tegenover deze macht van de psychiater in een bijzonder zwakke positie. In veel gevallen van gedwongen opname (de in 1990 ingevoerde term voor het huiveringwekkende woord ‘collocatie’, maar de oude term is nog steeds gangbaar) is de patiënt een arme persoon, die moet beroep doen op een door de vrederechter zelf aangestelde pro deo (die soms niet eens de moeite doet de patiënt te bezoeken, laat staan met hem of haar te overleggen). En  meestal heeft de patiënt niet de kennis noch de middelen om een weerwoord te formuleren, bv. door beroep te doen op een tweede psychiater voor een ‘second opinion’. Daarbij komt dat veel mensen totaal niet weten wat een gedwongen opname inhoudt, noch dat ze weten wat hun rechten zijn bij een vrijwillige opname.

Un premier point concerne le droit ou le pouvoir autonome du psychiatre de fixer un diagnostic et de proposer un traitement thérapeutique, y compris, bien que dans un cadre très limité, de prescrire un traitement forcé au cas où le patient est ou peut être un danger pour soî-même ou pour d’autres personnes. Une majorité forte des patients se trouvent dans une position extrêmement faible vis-à-vis le pouvoir du psychiatre. Maintes fois le patient, surtout en cas d’admission forcée (le terme introduit en 1990 pour remplacer l’effrayant mot de ‘collocation’, qui néanmoins a gardé son usage) est une personne de revenu et d’éducation modeste, qui doit se contenter d’un avocat pro deo (qui souvent ne discute ou ne négocie pas le cas avec le patient, s’il même lui rend visite!). La plupart des patients n’ont ni les connaissances ni les moyens pour argumenter avec le psychiatre, comme ils n’ont que rarement l’occasion de faire appel à une ‘second opinion’. Trop de patients ne savent pas ce qu’une admission forcée implique, comme la plupart des cas d’admissions volontaires ne connaissent nullement leurs droits de patients.

Een tweede punt betreft het onderscheid tussen ‘therapie’ en ‘toezicht’. Zowel de Belgische Wetten als de Europese regelgeving voorzien dat elke handeling vanwege de psychiater of het verplegend personeel een therapeutische draagwijdte moet hebben en nooit een louter toezicht mag zijn (zoals bv. in de gevangenis).  Dit onderscheid tussen ‘therapie’ en ‘toezicht’ is evenwel niet altijd vanzelfsprekend. In principe moet elke maatregel therapeutisch geargumenteerd zijn. De schemerzone tussen therapie en toezicht betreft bv. de isolatie; de eerste opnamedagen waarbij de patiënt de afdeling niet mag verlaten (en dus niet eens ‘gelucht’ wordt zoals een gevangene); het verplichte slaapuur; het verbod in sommige hospitalen per dag meer dan 2 of 5 sigaretten te roken; verbod om vrijuit te telefoneren of een gsm in bezit te hebben, enz. Soms gaat het om ‘banaal’ lijkende regels die dikwijls veel ongenoegen en wrevel veroorzaken en waarbij de vraag kan gesteld worden of ze bij sommige patiënten geen agressie uitlokken, agressie die dan afgestraft wordt met een verplicht verblijf in de isoleercel (plus een kalmerende spuit er bovenop uiteraard). In ieder geval wordt de therapeutische waarde van deze regels zelden of nooit aan de patiënten uitgelegd. Dikwijls beogen de regels eerst en vooral een vlotte taakuitoefening van de omkadering en soms komen ze zelfs tegemoet aan een zekere gemakzucht bij het personeel, in het bijzonder bij nachtverpleegkundigen.  Het reglement is het reglement en daarmee uit!  In veel gevallen respecteert het huishoudelijk reglement nauwelijks de diverse levensbeschouwelijke en religieuze overtuigingen van de patiënten, zeker in Vlaanderen waar omzeggens alle psychiatrische hospitalen tot de katholieke zuil behoren. En op veel plaatsen wordt dit katholicisme nog vrij rigoureus opgelegd: niet dat de patiënten naar de kapel moeten gaan, maar de handelwijze van het personeel is in veel gevallen heel eenzijdig ‘katholiek’, bv. op het vlak van liefdes- en seksrelaties tussen patiënten (met uiteraard veel hypocriet gedoe én onveilige seks – bv. in de douches en de toiletten - als gevolg).

Un deuxième point réfère à la distinction entre ‘thérapie’ et ‘surveillance’. Aussi bien les lois belges que les traités européens prévoient que chaque intervention du psychiatre ou du personnel infirmier ou paramédical ait une valeur thérapeutique qui surpasse la pure surveillance (comme c’est bien le cas dans le milieu prisonnier). Cette distinction entre ‘thérapie’ et ‘surveilalnce’ n’est pas toujours évidente, bien sûr. Par principe, chaque acte médical ou paramédical doit être basé sur des arguments thérapeutiques. La zone grise est au fond très élargie: la cellule d’isolation; les premiers jours d’admission où le patient ne peut en aucun cas quitter librement son unité (une unité qui est normalement assez restreinte) en ne voit donc pas de plein air; l’heure de sommeil collective et obligatoire; souvent le patient ne peut pas gérer ses cigarettes et ne peut que fumer 2 ou maximum 5 cigarettes par jour; souvent le patient ne peut pas téléphoner en solitude et ne peut pas avoir un gsm chez soi, etc. En plusieurs cas, il s’agit de règles assez ‘banales’, qui sont à l’origine de beaucoup de conflits entre personnel et patients et qui résultent en mécontentements et rancœurs quasi-permanents. Et dans ces circonstances la question peut être posée si ces règles ne provoquent pas assez naturellement des ‘crises de colère’ chez les patients, qui alors sont reprimées par un séjour dans la cellule d’isolation (avec en plus une séringue d’un antipsychotique). Très rarement la valeur thérapeutique de ces règles est explicitée. S’il y a une, bien sûr! En effet, le règlement intérieur sert plûtot à faciliter et organiser les tâches du personnel infirmier (ou même à garantir leur confort, p.e. pour les infirmiers ou infirmières de nuit). Le règlement, c’est le règlement; et puis zut! Le règlement intérieur souvent respecte guère la diversité des opinions philosophiques et religieuses des patients, surtout en Flandres où la très grande majorité des hôpitaux reste gérée par des congrégations religieuses. Et ce catholicisme est souvent présente d’une manière très rigoureuse: pas que les patients doivent visiter la chapelle mais les mentalités sont en général assez ‘catholique’, par exemple, au niveau des relations amoureuses et sexuelles entre patients (ce qui se traduit bien souvent dans la hypocrisie ét dans des pratiques sexuelles dangereuses, p. ex. dans les douches et les toilettes).

Zoals gezegd, bevinden veel psychiatrische theorieën én praktijken zich in een schemerzone, waardoor zowel vrederechters die moeten beslissen over een gedwongen opname als psychiaters en psychiatrisch personeel in zekere zin uitgenodigd worden tot een moeilijk te vermijden willekeur. De term ‘geestesziekte’ is op zichzelf al een zeer rekbaar begrip en er heerst rond veel geestesziektes niet alleen veel begripsverwarring, maar ook ernstige meningsverschillen qua etiologie (leer omtrent de oorzaken van ziekten en aandoeningen) en dus zeker qua gepaste behandeling en begeleiding. Neem bv. maar het fundamentele en zelfs vijandige verschil in zienswijze tussen psychoanalytische georiënteerde psychiatrie en de zogenaamde biopsychiatrie, met de daarbij aansluitende nadruk op psychotherapie versus medicinale behandeling. Veel onderzoeken laten dan ook zien dat een zelfde ‘geval’ voorgelegd aan een groep psychiaters tot vrij uiteenlopende diagnoses kan leiden. Dit alles impliceert uiteraard dat het ganse traject dat een psychiatrisch patiënt doorloopt, van diagnose/opname tot remissie en reïntegratie in de samenleving, in wezen betwistbaar is. Maar deze ‘onwetenschappelijkheid’  van de psychiatrie (tenslotte is een mens geen stuk maanrots dat men objectief  kan analyseren) hoeft op zichzelf uiteraard niet tot grove schending van de mensenrechten te leiden. Ze schept echter wel een gevaarlijke vorm van rechtsonzekerheid. De vrederechters die bv. moeten oordelen over een gedwongen opname of de verlenging ervan, worden er als het ware toe uitgenodigd er soms met de pet naar te slaan. Zij kunnen in heel veel gevallen niet anders dan vrij willekeurig beslissingen te nemen die meer dan eens beïnvloed kunnen zijn door toevalligheden en vooringenomenheden. Opvallend daarbij is dat de vrederechter zich in de meeste kantons laat leiden door het advies van de psychiater of de geneesheer die het vereiste attest of verslag uitschrijft, zeker als de patiënt financieel onbemiddeld is, cultureel gezien eerder onmondig is, hoe dan ook niet op de hoogte is van de geldende wetten en dikwijls vertegenwoordigd wordt door een pro deo advocaat. De pro deo advocaat heeft er immers financieel geen voordeel bij de zaak voor zijn cliënt te winnen en bovendien vertoeft hij dikwijls in dezelfde sociale en culturele middens als vrederechter en psychiater. Om het brutaal te stellen: soms zijn vrederechter, psychiater en (pro deo) advocaat in hun provinciestadje lid van bv. dezelfde Rotary-club. Of m.a.w. de kans bestaat dat deze figuren elkaar kennen, terwijl de patiënt voor elk van hen een volslagen vreemde is.

Comme cela a été dit, beaucoup de théories ET de pratiques psychiatriques se trouvent dans une zone grise, ce qui peut expliquer qu’aussi bien les juges de paix qui doivent décider d’une admission forcée, que les psychiatres eux-mêmes et tout le personnel psychiatrique  sont dans un certain sens invités à une arbitraire presque inévitable. Le terme de ‘maladie mentale’ à lui-même est déjà un concept très élastique. Non seulement beaucoup de maladies mentales souffrent d’une évidente confusion conceptuelle, en plus les différences d’opinion concernant l’étiologie et ensuite concernant le traitement et l’accompagnement adéquats sont très profondes. Prenons comme exemple les différences fondamentales et même hostiles entre les points de vue de la psychiatrie d’orientation psychoanalytique et ceux qui se nomment biopsychiatriques, avec leurs accents soit sur la psychothérapie soit sur le traitement médicinal. Pas étonnant qu’un tas d’études observe qu’un cas identique présenté à un groupe de psychiatres peut résoudre dans des diagnostics fort divergents. Tout cela implique évidemment que tout le trajet d’un patient psychiatrique, depuis le diagnostic/admission jusqu’à sa rémission et sa réinsertion dans la société, est essentiellement pavé de disputes. Mais cette ‘non-scientificité’  de la psychiatrie (un homme ou une femme reste toujours plus qu’une pierre lunaire qu’on peut analyser objectivement) ne doit pas in se aboutir à des violations grossières des droits de l’homme. Mais elle amène néanmoins une absence dangereuse de garanties légales. Les juges de paix qui par exemple doivent décider d’une admission forcée ou de sa prolongation, subissent la séduction de se laisser aller dans des jugements assez gratuits. Dans beaucoup de cas ils ne peuvent presque pas éviter les décisions plutôt arbitraires qui peuvent être fortement influencées par le hasard des choses ou par des préjudices concernant certaines catégories de personnes. Il est frappant que le juge de paix moyen suit asez aisément l’avis du psychiatre ou du médecin qui a rempli le certificat ou le rapport prévu, surtout si le patient ne fait pas partie de la haute finance, est peu éloquent dans ses répliques, et normalement n’a pas la moindre connaissance des lois en vigueur et est le plus souvent représenté par un avocat pro deo. L’avocat pro deo n’a pas beaucoup d’avantage financier à gagner la cause pour son client et en plus sa vie se déroule fort probablement dans les mêmes milieux sociaux et culturels que ceux du juge et du psychiatre. Disons le brutalement: souvent le juge de paix, le psychiatre et l’avocat fréquentent dans leur petite ville provinciale le même club de Rotary. En d’autres termes: la chance que ces trois acteurs se connaissent est assez réelle, alors que le patient est étranger à tous les trois.

We zouden dus snel kunnen besluiten dat de rechtszekerheid van de patiënt het meest gebaat is wanneer de psychiatrie zich zou ontpoppen tot een zuivere wetenschap waar de deskundigen het onderling roerend eens zijn. Iedereen kent de volkse minachting voor het spektakel waarbij de psychiaters voor de rechtbank tot diametraal tegengesteld visies komen afhankelijk van het feit of ze aangesteld zijn door de verdediging dan wel door het parket of de onderzoeksrechter. Maar dan vergeet men de fundamentele ambiguïteit die eigen is aan de psychiatrie: de psychiatrie beoogt niet alleen mensen te helpen om beter en gelukkiger te leven volgens hun eigen aard en persoonlijkheid, zij hoort ook de maatschappij te beschermen tegen de waanzin van zekere leden van de samenleving. De eis voor een meer wetenschappelijke psychiatrie sluit een beetje aan bij de bijzondere moeilijk te beantwoorden vraag of beroepsrechters rechtvaardigere oordelen zouden vellen dan assisenjury’s. Ons inziens wordt de rechtszekerheid van de patiënt beter gediend indien de wet hem de toegang zou verschaffen tot dezelfde kennisinstrumenten als deze waarover de psychiater beschikt. Of anders gezegd: de patiënt zou beter verdedigd worden door een psychiater van zijn keuze (of een pro deo psychiater) dan door een advocaat van zijn keuze (of een pro deo advocaat).

On pourrait alors argumenter que les droits du patient seront le mieux garantis là où la psychiatrie serait une science pure avec des collègues qui entr’eux sont d’accord sur les causes, les symptômes et les conséquences d’une maladie mentale particulière. Tout le monde connaît le mépris populaire pour le spectacle des psychiatres qui devant le tribunal défendent des positions diamétralement contradictoires selon le fait qu’ils parlent pour un accusé ou pour le parquet ou le juge d’instruction. Le monde serait sans doute trop beau: car on oublie que l’ambiguité fondamentale de la psychiatrie est inhérente à sa mission. D’un côte le psychiatre veut aider les gens à vivre mieux et plus heureux selon leur nature ou leur personnalité, y compris leurs bizarreries, de l’autre côté le psychiatrie doit défendre la société contre la folie des gens  ou de certains gens. Revendiquer une psychiatrie plus scientifique réfère un peu à la question extrêmement compliquée si des juges professionnelles aboutiraient à des sentences plus justes que les jurys d’assises. Nous estimons plutôt que les droits du patient soient le mieux garantis si la loi lui donne accès aux mêmes instruments de connaissances dont dispose le psychiatre qui le déclare malade mentale. Ou dit plus clairement: le patient serait mieux défendu par un psychiatre de son choix (ou un psychiatre pro deo) que par un avocat de son choix (ou un avocat pro deo).

We mogen ook niet vergeten dat de psychiatrie een wetenschap is die in wezen mensen uitsluit uit het publieke leven. Zoals de arts de Macht is die iemand ziek verklaart (en dus ‘dwingt’ thuis in zetel of bed te blijven) en de Rechter de Macht is die een verdachte schuldig kan verklaren (en hem of haar de gevangenis in stopt of door het opleggen van een geldboete zijn of haar mogelijkheden om aan het publieke leven deel te nemen beperkt), zo is de psychiater de Macht die iemand ‘gek’ kan verklaren. De psychiater kan iemand laten opnemen in een bijzonder voor ‘gekken’ bedoelde inrichting. Zelfs de psychotherapie (bedreven door een psychiater, psycholoog of anders opgeleide therapeut) ‘dwingt’ eigenlijk de cliënt zichzelf in vraag te stellen en zich in zichzelf op te sluiten eerder dan de wereld te bevragen. De eerste mensenrechtenvraag die bij ons opkomt wanneer we de functie van de psychiatrie (en de psychologie) analyseren, luidt dan ook: waar haalt de psychiatrie het recht vandaan de bizarreries van een medemens met het etiket ‘ziekte’ of ‘stoornis’ te bedenken? En waarom heeft, als de psychiater zegt: “U bent geestesziek” en zijn tegenspeler zegt: “Ik voel mij uitstekend”, de psychiater per definitie gelijk, zo gelijk zelfs dat de tegenspeler op de duur wel moet denken dat hij of zij echt gek of geestesziek is. U zal als lezer vermoedelijk aan extreme gevallen denken waar de ‘patiënt’ lijdt aan verschrikkelijke angsten of gevaarlijke dingen zegt of doet, maar waarom wordt tegenwoordig iemand die meer dan een week rouwt om een overleden liefde met antidepressiva behandelt waar diezelfde persoon een halve eeuw geleden een maand in rouwkleren mocht rondlopen? Want zoals ziektes, die door een arts behandeld worden, veranderen in de tijd (als je een kromme neus hebt, ga je tegenwoordig naar de plastische chirurg alsof je neus ziek is) en zoals misdaden van vandaag dat gisteren dikwijls niet waren en in de toekomst misschien weer niet meer zullen zijn, zo ook zijn geestesziekten heel historisch bepaald: een halve eeuw geleden zou men het normaal gevonden hebben dat een jonge secretaresse bloosde voor haar baas, nu ga je voor zo’n soort verlegenheid naar de psychiater-therapeut. Uiteraard is iedereen wel ongelukkig met iets aan zijn of haar wezen, maar de psychiater is zo handig je tot slachtoffer te verklaren van een of ander trauma of van slechte genen. En tot slachtoffer verklaard worden, staat eigenlijk gelijk met schuldig verklaard worden: je moet er iets aan doen, je moet aan jezelf werken![1]

N’oublions pas que la psychiatrie est au fond une science qui exclut certaines personnes de la vie publique. Comme le médecin est le Pouvoir qui vous déclare malade (ce qui veut dire qu’il vous ‘commande’ de rester à la maison dans votre fauteuil ou dans votre lit), comme le juge est le Pouvoir qui peut vous condamner coupable (et vous mettre en prison ou limiter votre participation à la vie publique en vous forcant de payer une amende ‘qui fait mal’), ainsi le psychiatre est le Pouvoir qui peut vous déclarer ‘fou’ ou ‘malade mentale’. Le psychiatre peut ordonner votre admission dans un hôpital spécialement prévu pour des gens de votre sorte. Même le psychothérapeute (soit il psychiatre ou psycholoque ou d’une autre formation) au fond vous force de vous intérroger vous-même, de vous enfermer en vous-même au lieu d’intérroger le monde. La première question qui vient à notre esprit quand nous analysons la fonction de la psychiatrie (ou de la psychologie), se laisse alors formuler dans cette phrase assez bouleversante: où le psychiatre a-t-il trouvé le droit de faire cadeau de folie ou de maladie mentale aux bizarreries d’un concitoyen? Et pourquoi le psychiatre a-t-il raison quand il prétend “Vous êtes fou!” et vous même lui assurez: “Je me sens excellent!”. Le psychiatre a tellement raison que son ‘adversaire’ va à la longue bien croire qu’il ou elle est fou/folle ou malade mentale. Sans doute en tant que lecteur, vous allez penser au cas graves où la personne folle souffre d’anxiétés terribles et d’autres douleurs mentales ou dit ou fait des choses manifestement dangereuses ou insensées. Mais pourquoi se fait-il qu’une personne qui porte deuil à cause d’un bien-aimé décédé plus qu’une semaine, est muni d’antidepresseurs, là où cette même personne, il y a à peine un demi-siècle, portait ses habits de deuil pour tout un mois? Car, comme les maladies qui sont traités par un médecin, changent avec les temps (ces jours, quelqu’un avec un nez arqué rentre à la clinique pour une chirurgie plastique comme si son nez serait malade), comme les crimes d’aujourd’hui ne sont pas les crimes d’hier et sans doute ne seront pas les crimes du XIIième siècle, de la même façon les maladies et les désordres mentales sont particulièrement déterminées par l’histoire. Il y a un demi-siècle il était tout à fait normal qu’une jeune employée rougissait quand son patron la fixait: maintenant une telle jeune dame va faire traiter sa timidité par un psychiatre-thérapeute. Bien sûr, tout le monde reconnaît chez soi certains défauts ou vices, mais le psychiatre est si habile de vous déclarer victime d’un traumatisme ou de mauvais gènes. Et être déclaré victime au fond revient à la même chose qu’être déclaré coupable: il faut y faire quelque chose, il faut faire un travail sur soi![2]

---

[1]  Dineen, Tana  Manufacturing Victims: What the Psychology Industry is Doing to People (3rd Ed.). Montréal, Robert Davies Publishing, 2001.

[2]  Dineen, Tana  Manufacturing Victims: What the Psychology Industry is Doing to People (3rd Ed.). Montréal, Robert Davies Publishing, 2001.

psychiatrie en samenleving | 13-03-2008 | 22:38 | Link | Reacties (0)

Kinderen weten toch ook niet wat hun ouders online uitspoken

Waarom zouden ouders moeten weten wat hun kinderen online doen als kinderen niet mogen weten wat hun ouders zelf uitspoken? Waarom mogen ouders hun kinderen terroriseren als kinderen dat niet mogen met hun ouders?

We hebben vandaag een volksvertegenwoordiger ontmoet die beweerde dat kinderen die drugs gebruiken hun gezin ontredderen. Antwoord: "Zou u niet beter spreken over ontredderende gezinen in plaats van ontredderde gezinnen?" Het zijn toch de ouders die door hun eigen terreur ervoor zorgen dat kinderen drugs gaan nemen.

"Kwart ouders weet niet wat kind online uitspookt"

[Bron: Belga]



Ouders zijn zich bewust van de gevaren die hun kinderen online lopen, maar onderschatten de risico's. Weinig ouders nemen maatregelen, zoals het instellen van ouderlijk toezicht op de computer. Ongeveer een kwart van de ouders zegt niet te weten wat hun kinderen online uitvoeren, blijkt uit een onderzoek van antivirusfabrikant Symantec.

Landen
In de Verenigde Staten heeft 21 procent van de ouders geen idee van de online bezigheden van hun kroost. In het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland is dat respectievelijk 25, 26 en 33 procent. Japanse ouders (43 procent) zijn het meest onwetend.

Realiteit
Het is dan ook niet verwonderlijk dat het beeld dat ouders hebben van de activiteiten van hun kinderen op het internet, niet overeenstemt met de realiteit. Gemiddeld één op de vijf kinderen in Europa en de VS geeft toe dingen te doen die de ouders niet zouden goedkeuren. In Duitsland vermoedt slechts 2 procent van de ouders dat hun kind op internet wel eens door een vreemde is benaderd, terwijl maar liefst 24 procent van de kinderen aangeeft dat dat wel eens is gebeurd.

Controle
Ook de controle laat te wensen over. Zo heeft in de Verenigde Staten iets minder dan de helft van de ouders ouderlijk toezicht ingesteld op de computer thuis. In Australië gaat het om 40 procent van de ouders, gevolgd door China (39 procent), het Verenigd Koninkrijk (37 procent), Brazilië (32 procent), Frankrijk (32 procent) en Duitsland (23 procent). Japan bengelt helemaal onderaan. Daar voorziet slechts 5 procent van de ouders ouderlijk toezicht op de pc. In Frankrijk en Brazilië wordt het meest meegekeken over de schouders van internettende kinderen (respectievelijk 41 en 39 procent), in Japan andermaal het minst.

Persoonlijk contact
Uit het rapport blijkt voorts dat mensen over de hele wereld persoonlijk contact leggen op internet. Ruim de helft (52 procent) van de volwassen internetgebruikers zegt online vrienden te hebben gemaakt en de helft (46 procent) van die groep geeft aan dergelijke vriendschappen minstens zo op prijs te stellen als vriendschappen buiten internet. Daarnaast wordt het internet veel gebruikt om te daten, voor sociale netwerksites en om spelletjes en games te spelen.

Aanval
Ook blijkt uit het onderzoek dat de meeste volwassenen (85 procent) en kinderen (52 procent) op internet ooit het slachtoffer geworden zijn van een digitale aanval (gaande van spam tot een inbraakpoging) en zich zorgen maken om hun veiligheid op internet.

Kredietkaarten
Opmerkelijk is dat meer dan een derde (34 procent) van de internetgebruikers in de VS wel eens kredietkaartgegevens heeft verstrekt op internet, een record. Ter vergelijking, in Brazilië geeft hoogstens 1 op de 10 internetgebruikers aan dat al ooit te hebben gedaan. Het Verenigd Koninkrijk staat met 29 procent op de tweede plaats als het gaat om het percentage internauten dat kredietkaartgegevens deelt met vreemden.

Onderzoek
Het onderzoek werd tussen 12 november en 17 december 2007 in acht landen (VS, Verenigd Koninkrijk, Australië, Duitsland, Frankrijk, Brazilië, China en Japan) uitgevoerd door Harris Interactive, in opdracht van Symantec. Het onderzoeksbureau ondervroeg 4.687 volwassenen van 18 jaar en ouder en 2.717 kinderen tussen 8 en 17 jaar. (belga)

NPS: Weg met de Ouders! Dood aan het Gezin, bron van neuroses en psychoses!

psychiatrie en samenleving | 05-03-2008 | 23:21 | Link | Reacties (1)

Speech Jeffrey Schaler, Thomas Szasz Award Winner 2006

psychiatrie en samenleving | 04-03-2008 | 14:40 | Link | Reacties (0)

"Vlaanderen Boven" - "Omdat ik Vlaming ben!"

Vlaanderen roemt zich als de welvarendste regio van de wereld. Ja zeker. Het hoogste aantal zelfmoorden per dag, het meest aantal psychiatrische ziekenhuizen, kampioen in het slikken van allerhande psychofarmaca (de Vlamingen zouden beter wat bourgondischer doen!), de helft van de mensen die naar de dokter gaat blijkt iets tussen de oren te hebben, ...

En nu scoren we in Europa ook het hoogst in het pesten van elkaar. De correlatie met de vrije val van onze Rode Duivels (ons nationaal voetbalteam voor de Hollandse lezers van deze site, want de lezers van deze blog zijn voor 43% SP'ers, PvdA'ers, Balkende Enden, Wilderse Ianen en Rita Verdronkenen) moet een oorzakelijk verband verbergen. Ja, Vlamingen zijn ook de pestkampioenen van Europa. Zo schrijft journalist Jeroen Verelst het vandaag in de "onafhankelijke" kwaliteitskrant De Morgen (vergeleken met De Volkskrant en de NRC een lokaal bladje eigenlijk).

Vlamingen zijn pestkampioenen

Vlaamse scholieren zijn de grootste pesters in Europa. Jongeren tussen 12 en 18 jaar worden gepest om afwijkende uiterlijke kenmerken zoals gewicht en grootte.

Opvallend is dat scholieren met een andere huidskleur in Vlaanderen veel minder gepest worden dan elders in Europa. Dat blijkt uit een onderzoek van de gereputeerde Britse overheidsinstelling British Council.

De British Council nam enquêtes af in 47 middelbare scholen, verspreid over zeven Europese landen: België, Duitsland, Nederland, Spanje, Italië, Groot-Brittannië en Portugal. Voor ons land werden alleen Vlaamse scholen onder de loep genomen. In totaal werden 3.500 scholieren ondervraagd, in Vlaanderen legden de Britse onderzoekers 350 leerlingen op de rooster.

Voor 55 procent van de jongeren tussen 12 en 18 zijn uiterlijke kenmerken zoals grootte en gewicht de voornaamste reden waarom leeftijdgenoten op school uitgelachen en gepest worden. Dat is het hoogste cijfer van alle onderzochte landen. Ook kleding is voor Vlaamse scholieren opvallend vaker dan elders een motivatie om medeleerlingen het leven zuur te maken. Jongeren met een handicap worden op Vlaamse scholen dan weer veel minder geviseerd dan in andere Europese landen.

Vlaamse scholieren tonen zich ook toleranter voor jongeren met een andere huidskleur. Bijna een derde van alle ondervraagde Europese scholieren bestempelt huidskleur als de belangrijkste reden om slachtoffer te worden van pesterijen. In Vlaanderen is dat bij 22 procent van de leerlingen het geval. Van de allochtone leerlingen die zelf aan het onderzoek deelnamen, werd 20 procent de afgelopen drie maanden gepest. De onderzoekers stelden vast dat het in Vlaanderen vooral de nieuwkomers zijn die zich uitgesloten voelen op school. De migranten van de tweede generatie hebben naar eigen zeggen minder last van pestgedrag.

De ondervraagde jongeren schuiven ook oplossingen naar voren om de uitsluiting en de pesterijen op school terug te dringen. Ze vinden dat er tijdens de lessen meer aandacht besteed moet worden aan culturele achtergronden en verschillen, en pleiten voor een betere begeleiding van allochtone leerlingen én hun ouders. Een vijfde van de migrantenleerlingen is er ook van overtuigd dat het begrip bij hun medeleerlingen zal groeien als ook andere religieuze feestdagen dan enkel en alleen de katholieke op school worden erkend. De British Council bundelde de aanbevelingen van de scholieren en bezorgde ze gisteren aan de leden van de Europese Commissie.

Vlaams onderwijsminister Frank Vandenbroucke (sp.a) plaatst kanttekeningen bij de relatief kleine steekproef van de studie, maar neemt de resultaten ernstig. "Ze tonen nog maar eens aan hoe ernstig deze problematiek is. Elk gepest kind is er een teveel. We moeten pestgedrag maximaal trachten te voorkomen en meteen ingrijpen waar het opduikt.

"De Vlaamse scholen hebben de voorbije jaren veel tijd en middelen geïnvesteerd in een antipestbeleid, dat veel verder gaat dan alleen maar brandjes blussen. De individuele aanpak van het probleem moet ingebed zijn in acties op het niveau van de hele school en de hele klas. We proberen vanuit de Vlaamse overheid ook overkoepelende ondersteuning te bieden aan de scholen. Die aandacht mag niet verslappen, het probleem vraagt blijvende aandacht." (Jeroen Verelst)

NPS: het best scoren in alles? hoe noemen ze dat? neoliberalisme! Jeder für sich und Gott gegen Allen (Elk voor zich en God gegen ons Allen!)! Jammer genoeg bestaat er wel een heilige voor de wanhopigen en voor wie aan geen lief raakt (de heilige Rita), maar een god der schizo's, een patroonheilige van de bipolairen of een godin van de anorexia-meisjes hebben onze almanak nooit gesierd, laat staan een God der Pesters, met een Vader, een Zoon en een Heilige Geest!

psychiatrie en samenleving | 01-03-2008 | 21:01 | Link | Reacties (0)

Einde van de Beeldcultuur; Begin van de Geurcultuur

psychiatrie en samenleving | 20-02-2008 | 12:12 | Link | Reacties (1)

De Belle Epoque

[Bron: De Morgen 19/02/2008, voor wat betreft het artikel hieronder]



Vóór de Eerste Wereldoorlog (de Grote Oorlog 1914-1918, waarbij de éne helft van de mensheid de andere helft uitmoordde, tot groot profijt en jolijt van de aandeelhouders van wapenfrabrikanten) hadden we in Europa het tijdperk van de Belle Epoque (1900-1914). De elite vergat de komende ellende die ze in nuchtere toestand voorbereidde, door zich na het opstellen van haar blauwdrukken te bezatten in "origieën" met een pseudo-artistiek karakter. Centrum in België was Oostende, de koningin der badsteden, waar men toe ook al in badpakken rondliep. Nu is dat gedoe onder de "leidende" klassen weer trendy blijkbaar (zie hieronder). Kortom: de "Derde Wereldoorlog" is nakend, ze is trouwens overal periferisch reeds aan de gang, zowel "extern" (Darfur, Afghanistan, etc.) als "intern" (de "moslims" en hen die hun een hand boven het hoofd houden). Blijkbaar zijn we weer eerst aan een grote zuivering toe, vooraleer de "communistische hypothese" weer kan worden opgepakt (cf. Alian Badiou De quoi Sarkozy est-il le nom?, 2007). 

Studentes stoefen met drankuitspattingen op het net

psychiatrie en samenleving | 19-02-2008 | 14:42 | Link | Reacties (0)

als ze nu ook maar geen misdaden zouden plegen ...

dan leefden we in de beste aller mogelijke werelden!!!
[Bron: De Morgen]

Gedetineerden braver door juiste voeding

Voedingssupplementen kunnen agressieve jongeren terug op het juiste spoor zetten. Dat blijkt uit een Brits experiment bij gedetineerden die vrijwillig meewerkten.

'Gewone' stoffen
Elke dag kregen de agressievelingen een dosis vitamines, mineralen en vetzuren binnen. Bij de keuze van de stoffen werd gelet op de beschikbaarheid. De gedetineerden kregen met andere woorden niets dat niet gewoon in de supermarkt te koop is.

Minder
Het resultaat was algauw merkbaar: er werd minder agressie gemeten. Sterker nog: de jongeren waren ook minder somber, minder angstig en hadden minder slaapproblemen.
De onderzoekers zijn in de wolken: "Het ongewenst gedrag ontstaat vooral uit een combinatie van psychische klachten en slaaptekort. Met de supplementen haal je dat patroon duidelijk onderuit."

Nederland volgt
De resultaten van het Britse onderzoek hebben er inmiddels toe geleid dat men ook de voeding van jonge Nederlandse gedetineerden overweegt aan te passen, zo meldt De Telegraaf. Om welke stoffen het precies gaat, werd niet vermeld. (edp)

psychiatrie en samenleving | 18-02-2008 | 14:35 | Link | Reacties (0)

Persoonlijke Snelheid

psychiatrie en samenleving | 03-02-2008 | 02:08 | Link | Reacties (0)

De Mens is meer dan een Diagnose

Overgenomen van de blog "Te Gek voor Woorden"
http://politiekenpsychiatrie.web-log.nl/

De mens is meer dan zijn diagnose; ofwel de foute ideologie van het “medisch model”

Een veel gehoorde klacht van de cliëntenbeweging is, dat psychiatrische patiënten slechts nog als een stoornis worden gezien, een “wandelend ziektebeeld”. Er is weinig aandacht voor jou als mens, maar slechts voor je “zieke”kant. Maar hoe komt het, dat deze benadering schering en inslag is in de GGZ? Mijns inziens heeft dat alles te maken met de dominantie van het “medisch model”, en de ideologie die daaraan ten grondslag ligt.

De tegenwoordige psychiatrie is erg biologisch gericht; psychische aandoeningen worden veroorzaakt doordat er iets mis is met stofjes in de hersenen, zo is de teneur. Als de oorzaak van een psychische aandoening vooral op medisch/biologisch vlak gezocht wordt, waarom zou je dan kijken naar wat voor leven iemand gehad heeft, welke mogelijkheden hij of zij heeft, welke toekomstwensen? Het gaat immers om dat stofje dat gecorrigeerd moet worden. Dus is het vooral van belang dat de patiënt zijn medicijnen slikt en het personeel en medepatiënten niet te moeilijk maakt.

psychiatrie en samenleving | 30-01-2008 | 03:52 | Link | Reacties (0)

Goed Nieuws

"Psychische problemen vaak taboe bij jonge mensen"

[Bron: anp/ De Morgen]

Slechts één op de drie jonge Nederlanders met psychische problemen zoekt hulp. Dat concludeert psychologe Kathleen Vanheusden in een proefschrift waarop ze woensdag promoveert aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit.

Van de mensen van negentien tot 32 jaar heeft 16 procent professionele hulp nodig. Het gros van die groep laat de hulpverlening links liggen omdat de mensen, volgens de promovenda, hun probleem ontkennen of onderschatten. Het kan volgens haar ook zijn dat de jongere niet gelooft dat de psychische hulp werkt.

Met name allochtone jongeren zouden minder aankloppen bij GGZ-instellingen. De promovenda pleit voor meer voorlichtingscampagnes. (anp)

***

Precies! "Psychische hulp" werkt niet. Je riskeert vooral volgestopt te worden met medicijnen, de oren afgezaagd te worden door therapeuten die zogezegd luisteren en al direct weten wat "je eigenlijk wil zeggen" en vooral je, zodra ze controle over je verliezen, je gedwongen laten opnemen en in de isoleercel stoppen, zeker in Nederland, waar de "separeer" zeer populair is. En dat risico loop je zeker als allochtoon, ook in België. Dus liever zot zijn dan je tijd en je leven verliezen aan de ggz.   

psychiatrie en samenleving | 27-01-2008 | 04:48 | Link | Reacties (0)

In de reeks hoogstaand wetenschappelijk onderzoek ...

Kleinste borelingen lopen groter risico op zelfmoord

[Bron: Belga, De Morgen]

Jongens die bij hun geboorte minder dan 2,5 kilogram wogen en kleiner dan 47 centimeter waren, lopen als volwassene een duidelijk hoger risico op zelfdoding dan borelingen die zwaarder en langer zijn, blijkt uit een Zweedse studie waarover de Artsenkrant bericht.

Laag geboortegewicht
De onderzoekers baseerden zich op gegevens van ongeveer 320.000 mannen die in Zweden werden geboren tussen 1973 en 1980. Hun geboortegegevens werden gelinkt aan gegevens over zelfdoding en pogingen. Daaruit bleek dat een laag geboortegewicht (lager dan 2,5 kilogram) en zelfs een relatief laag geboortegewicht (tussen 2,5 kilogram en 3,0 kilogram) bij jongens gepaard gaan met een hoger risico op zelfdodingspogingen op volwassen leeftijd.

Kleinste boorlingen
Ook werd duidelijk dat het risico op zelfdoding hoger was in de groep met de laagste geboortelengte, een lengte lager dan 47 centimeter.
De geboortegestalte heeft ook een invloed op de aard van de zelfdoding. De onderzoekers stelden een hoger risico vast voor niet-gewelddadige zelfdodingspogingen in de groep met de laagste geboortelengte. Anderzijds zouden jongens die bij de geboorte zowel kleiner dan 47 centimeter zijn als minder dan 2,5 kilogram wegen op volwassen leeftijd vaker kiezen voor een gewelddadige suïcidepoging zoals verhanging of onder de trein springen.

Gestalte bepalend
Het onderzoek gaf ook aan dat de gestalte op volwassen leeftijd het suïciderisico bij mannen beïnvloedt. De auteurs stelden vast dat er een hoger risico is bij de kleinste mannen, ongeacht hun geboortelengte. Hoe groter een man is, hoe kleiner dus het risico dat hij ooit een poging tot zelfdoding onderneemt. Het lichaamsgewicht blijkt hier geen rol te spelen.

Serotonine
Een verklaring ligt mogelijk in de rol van serotonine. "Deze stof is onontbeerlijk voor de ontwikkeling van de hersenen", zeggen de onderzoekers. "Afwijkingen in het serotoninemetabolisme kunnen een rol spelen bij impulsiviteit, agressie en suïcidegedrag. Mogelijk wijken de serotoninewaarden af in geval van een premature geboorte of onder invloed van andere factoren die de groei in de baarmoeder vertragen."

Vroege interventie noodzakelijk
De onderzoekers wijzen op het belang van een vroege interventie bij prematuur geboren kinderen of kinderen met een laag geboortegewicht of kleine geboortegestalte. "Studies leren immers dat alertheid voor en een vroege behandeling van verschillende predictoren van suïcidaal gedrag een gunstig effect hebben", besluiten de onderzoekers.

*****
Weer zo'n onderzoek waarbij op basis van het linken van gegevens via correlationele methodes (kijken of in een subgroep een bepaald kenmerk meer voorkomt dan in een andere subgroep zonder dat het onderzoek zelf ook maar een poging doet om oorzakelijke verbanden op te sporen) de wildste speculaties worden gemaakt. Waarbij dan de spectaculaire aspecten met grote gulheid via de media aan de publieke opinie worden gepresenteerd.

Vijf opmerkingen maar:
1. hoeveel van die kleingestaltigen en lichtgewichtjes zijn te vroeg geboren kinderen of prematuren? Kortom: wat is de betekenis van "lager dan 2,5 kg. geboortegewicht" en "minder dan 47 cm. geboortelengte"? En waarom geen 48 of 46 cm? Of levert dit andere resultaten?
2. waarom meet men het serotoninegehalte van deze groepen niet? Als serotonine in het spel is, is het toch een simpele zaak om het serotoninegehalte of het tryptofaangehalte (tryptofaan is de aanmaker van serotonine) via een eenvoudig bloedonderzoek (weliswaar niet goedkoop, maar toch een zinvolle investering lijkt het ons) te meten.
3. te vroeg geboren kinderen en zeker premature kinderen komen in hun eerste levensmaanden en jaren dikwijls op een dramatische manier met de wereld van de mensen en de dingen in contact, wat ongetwijfeld hun emotionele ontwikkeling zal beïnvloeden. Prematuren brengen soms maanden in couveuse door, verbonden aan allerhande medisch-technologsiche apparatuur. Dikwijls heeft de moeder dan nog af te rekenen met een postnatale depressie. De eerste sociale contacten van prematuren en ook van van heel wat te vroeg geboren kinderen met de buitenwereld zijn dan ook doorgaans niet bepaald 'warm', maar koel-technisch en bijzonder artificieel, welke inspanningen verplegers ook leveren om er voor het kind nog het beste van te maken. Kortom: met de verwijzing naar serotonine wordt hier weer gesuggereerd dat de mogelijk hogere kans op zelfmoord bij prematuren een "puur biologische" zaak is, zonder sociale, relationele of psychologische dimensies en dat dus ook de pistes voor eventuele preventie tot puur medisch-biologische interventies worden beperkt.
4. en waarom wordt nergens de vraag gesteld waarom dit onderzoek zich beperkt tot jongens? Waren de resultaten bij de meisjes anders en hadden ze geen spektakelwaarde, zodat ze dus maar niet werden gepubliceerd?
5. speculeren over de wijze van zelfmoord plegen op basis van zuiver administratieve gegevens getuigt niet bepaald van kwaliteitsonderzoek. In hoeverre zijn de gegevens over de zelfmoordmanier correct, volledig en betrouwbaar? Wordt dit sowieso wel altijd geregistreerd? Als je het hoofstuk "Discussion" (het hoofdstuk in een studie of artikel in een vaktijdschrift waarin de onderzoekers hun eigen onderzoek becommentariëren, relativeren en verdere onderzoekspistes voorstellen) van deze studie leest, dan merk je dat de onderzoekers zelf bijzonder veel vragen stellen bij het opzet en de resultaten van hun eigen onderzoek.  
      

psychiatrie en samenleving | 24-01-2008 | 16:02 | Link | Reacties (0)

Erfelijk ja, maar de onze niet hoor!

Schizofrenie en intelligentie (plus de ganse bataclan) zijn ongetwijfeld erfelijk. Ze mogen voor ons part zo erfelijk zijn als maar mogelijk is. Het leven is nu eenmaal erfelijk.

Maar weet dat jouw en mijn leven, jouw en mijn schizofrenie, jouw en mijn intelligentie (plus de ganse bataclan) NIET erfelijk zijn, gelukkig.

[Is het niet vreemd dat men voor homoseksualiteit ongeveer weet op welk chromosoom men moet zoeken, Xq28 met name, maar dat voor intelligentie en andere geestesziekten waarvan al sinds 1870 met de grootste trom de erfelijkheid wordt geponeerd, ons nog niemand meegedeeld heeft waar op Watson & Crick's dubbelhelixen men naar schizofrenie, depressie, antisociale persoonlijkheid (psychopatie) plus de rest van de bataclan aan het zoeken is?]

psychiatrie en samenleving | 25-12-2007 | 16:34 | Link | Reacties (1)

Nog eens de puntjes op de i.

psychiatrie en samenleving | 25-12-2007 | 13:07 | Link | Reacties (0)

Is the Revolution here to come? Psychiaters onder elkaar!

Zelfs de psychiaters zelf verwijzen al naar onze "Karl" !!!
Leest u maar:
t i j d s c h r i f t  v o o r  p s y c h i a t r i e  nr.  4 9 ( 2 0 0 7 ) 1 2
r e d a c t i o n e e l

Psychiatrie op de kop?
c . f . a . m i l d e r s

De psychiatrische praktijk wordt tegenwoordig in belangrijke mate bepaald door de principes van evidence-based medicine, door richtlijnen en daarvan afgeleide zorgprogramma’s. Er is dus sprake van een vergaande verwetenschappelijking en systematisering van de psychiatrische praktijk. De gemiddelde psychiater lijkt zeer tevreden te zijn met deze ontwikkeling. Uit een onlangs gehouden enquête blijkt dat psychiaters hun werksituatie met een 7,5 waarderen en dat richtlijnen als positief worden beoordeeld. Is het terecht om hieruit de conclusie te trekken dat de psychiatrie (met een parafrasering van Rümke) ‘bloeit en niet meer in gevaar is’? Kunnen we ‘rustig gaan slapen’?

Kritische stemmen In dit ‘vredige’ psychiatrische domein kan men de laatste jaren echter kritische stemmen horen, die wijzen op min of meer verborgen, ‘gevaarlijke’ gevolgen van deze verwetenschappelijking van de klinische praktijk. Zo vernemen we de waarschuwende stem van Pols (2004), die de kwade kanten beschrijft van de in principe goed bedoelde richtlijnen. Hoewel richtlijnen zijn bedoeld om de kwaliteit van het klinisch denken en handelen te bevorderen, kunnen ze de complexiteit van de klinische werkelijkheid te veel inperken. Het gaat in de praktijk juist om allerlei individuele factoren bij de patiënt en de psychiater, in samenhang met unieke contextvariabelen. Deze factoren zijn medebepalend voor diagnostiek en behandeling. Pols is het dan ook oneens met de opvatting dat richtlijnen fungeren als een standaard waarvan men alleen gemotiveerd mag afwijken, temeer daar over de aard van een geldig geachte motivatie niets bekend is. Het uiteindelijke beoordelingscriterium voor een goede psychiatrische behandeling op maat ligt in de dokter-patiënt dialoog. Richtlijnen zijn volgens Pols geen opdrachten, maar hulpmiddelen.

Een andere stem die wij duidelijk vernemen, is die van de filosoof Harry Kunneman (2005). Hij beschrijft hoe professionele kwaliteitsnormen (waarin objectiverende kennisvormen centraal staan) verstrengeld zijn geraakt met beheersingsstrategieën uit economische en politieke krachtenvelden (overheid, zorgverzekeraars en dbc’s). Dit monsterverbond verdringt de voor het zorgproces wezenlijke humanistische waarden. Hierdoor ontstaan volgens Kunneman ondemocratische verhoudingen en irrationele processen. Ondemocratisch omdat in de geïnstitutionaliseerde psychiatrie niet-kritiseerbare en verborgen machtsverhoudingen de dagelijkse praktijk gaan bepalen. Irrationeel omdat men daardoor ‘wegkijkt van de plek der moeite’. Men houdt geen rekening meer met onontkoombare existentiële en morele vragen rond de eindigheid van ons beheersingsvermogen. Begrippen zoals compassie, trouw en solidariteit als centrale hulpbronnen voor het vinden van menswaardige vormen van omgang met praktische problemen, dreigen aan betekenis in te boeten. Als Kunneman ten slotte wijst op de reductie van de complexiteit en meervoudigheid van de psychiatrische beroepspraktijk met negatieve gevolgen voor de professionele kwaliteit en de kwaliteit van het leven van de patiënt, valt een verwant geluid op bij Giel Hutschemaekers e.a. (2006). Deze auteurs stellen dat met de invoering van richtlijnen en zorgprogramma’s een beroepsmatige paradigmaverandering heeft plaatsgevonden. De psychiater handelt niet meer als een professional in de volle breedte met een min of meer paternalistische verantwoordelijkheid, maar als een in zijn professie ingeperkte interventiespecialist. De onttroonde professional is niet langer de eigenaar van de kennis en zijn rol is gekrompen tot die van goede uitvoerder. De professional is geen probleemeigenaar meer en de patiënt ook niet. Alleen datgene wordt in de behandeling uitgevoerd wat anderen voor de professional bedacht hebben. Leidt dit niet tot het gewenste resultaat, dan houdt de verantwoordelijkheid van de professional op. Tot zover Hutschemaekers e.a..

Wetenschapsfilosofische aanscherping Deze drie kritische geluiden wijzen duidelijk op gevaren die de psychiatrische behandelpraktijk kunnen bedreigen. Naar mijn idee is het zinvol om het probleem nog scherper te stellen met behulp van wetenschapsfilosofische argumenten. Het uitgangspunt daarbij is dat de psychiatrie een talige discipline is, zowel praktisch als wetenschappelijk. Het psychiatrisch denken heeft een narratieve structuur en de belangrijkste (richtinggevende) begrippen die de psychiater gebruikt, zijn metaforen (Feer ,1987), bijvoorbeeld de termen ‘depressie’ en ‘schizofrenie’. Vrijwel alle definities van psychopathologische verschijnselen en psychiatrische klassen zijn een mengeling van feiten en waarden. In wetenschappelijke modellen spelen metaforen een sleutelrol (bijvoorbeeld de metafoor ‘kwetsbaarheid’ en het begrip ‘ziekte’). Het belangrijkste probleem van de psychiatrie is hoe taal (begrippen) en klinische werkelijkheid op elkaar betrokken zijn; de validiteit van de begrippen is in het geding. Voor sommigen is dat een probleem dat zij vermijden en het liefst verdringen. Oplossingen worden dan gezocht in het harder (lees biologischer) maken van de psychiatrie.

Naar mijn idee behoort het talige karakter van de psychiatrie zeer serieus genomen te worden. Dan wordt onder meer de relatie praktijk–wetenschap verhelderd. Gevoeligheid voor het talige karakter van de psychiatrie geeft ook een idee over de chemie tussen de verschillende begrippen onder invloed van belangen en ideologieën. Zo heeft Van den Hoofdakker (2003) gewezen op de geheimzinnige relatie tussen de begrippen ‘fundamenteel’, ‘hard’, ‘basaal’, ‘moleculair’, ‘fysiologisch’, ‘animaal’, ‘monodisciplinair’, en ‘haalbaar’. Dit cluster van begrippen staat binnen de wetenschappelijke psychiatrie hiërarchisch hoger dan het volgende cluster begrippen, dat een even geheimzinnige samenhang vertoont: ‘toegepast’, ‘soft’, ‘gedragsmatig’, ‘humaan’, ‘klinisch’, ‘multidisciplinair’ en ‘riskant’. Vanuit een modern wetenschapsfilosofisch standpunt klopt die hiërarchie niet. Klinische uitspraken bestrijken een veel omvangrijker en concreter werkelijkheidsdomein dan wetenschappelijke uitspraken.

Het gaat in de klinische praktijk om normatieve rationaliteit en in de wetenschap om methodisch ingeperkte rationaliteit. Van groot belang is dat de normatieve rationaliteit de uiteindelijke toetssteen is voor de wetenschappelijke rationaliteit (Van Peursen 1992). Dus de klinische praktijk staat - wetenschapsfilosofisch gezien – hiërarchisch hoger dan de wetenschap. De klinische praktijk heeft dus het primaat. Dan zijn richtlijnen inderdaad hulpmiddelen en nooit standaarden. Dit betekent voorts dat evidence-based medicine geherformuleerd moet worden. Bij de toepassing van wetenschappelijke bevindingen in de praktijk is het beoordelingscriterium niet ‘waar’ of ‘onwaar’ (wetenschappelijke rationaliteit), maar ‘geloofwaardig’ of ‘ongeloofwaardig’ (normatieve rationaliteit). Het gaat dus om ‘veracity-based medicine’.

Als wij de drie kritische stemmen en het voorgaande wetenschapsfilosofische betoog serieus nemen, staat de huidige psychiatrie op de kop: de wetenschap vormt nu de basis en de praktijk hangt in de lucht. Voor zover richtlijnen en zorgprogramma’s ideologisch gestuurd worden, is die omkering eigenlijk niet zo vreemd. Iedere ideologie wordt gekenmerkt door een verzaking van het werkelijke leven als basis ten gunste van een ideaal of een abstractie. Zo draait religie (volgens Karl Marx de ideologie par excellence) hemel en aarde om en bewerkstelligt dat mensen op hun hoofd staan. Bedreigd evenwicht De psychiatrie is door haar complexiteit en kwetsbare talige structuur voortdurend in een bedreigde evenwichtstoestand. Zij is gevoelig voor taalvervuiling en taalinflatie, realistische interpretaties en (vaak) subtiele betekenisverschuivingen van psychiatrische begrippen onder invloed van maatschappelijke, wetenschappelijke en levensbeschouwelijke belangen en ideologieën. In dit stuk staat de omkering van wetenschap en praktijk centraal. Kort samengevat, is de conclusie dat de psychiatrische praktijk geen toegepaste wetenschap is. Richtlijnen zijn geen standaarden en geen voorschriften met een normatief karakter. De intentieverklaring van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (nvvp) over richtlijnen is ambigu en dwingend. Daarentegen zijn de apa-richtlijnen volstrekt helder: richtlijnen zijn slechts hulpmiddelen en de clinicus heeft altijd het laatste woord. Waarom kiest de nvvp voor een strenge strategie, gelet op de negatieve consequenties voor de praktijk?

Tot slot, het spreekt vanzelf dat, waar het gaat om de ontwikkeling van het vak, de psychiater waakzaam moet zijn. Mijn advies: ‘nooit meer slapen!’

literatuur

Feer, H. (1987). Die Sprache der Psychiatrie. Eine linguistische Untersuchung. Berlin: Springer.
Hoofdakker, R.H. van den (2003). Twee ambachten. Amsterdam: Uitgeverij G.A. Van Oorschot.
Hutschemaekers, G., Tiemens, B., & Smit, A. (2006). Weg van professionalisering; paradoxale bewegingen in de geestelijke gezondheidszorg. Wolfheze: grip-De Gelderse Roos.
Kunneman, H. (2005). Voorbij het dikke-ik. Amsterdam: Uitgeverij SWP.
Peursen, C.A. van (1992). Verhaal en werkelijkheid. Een deiktische ontologie. Kampen: Kok Agora/Kapellen: d n b Pelckmans.
Pols, J. (2004). Richtlijnen in de psychiatrie. De kwade kanten van het goed bedoelde. In A. Kaasenbrood, T. Kuipers, & B. van der Werf (Red.). Dilemma’s in de psychiatrische praktijk. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.

psychiatrie en samenleving | 21-12-2007 | 14:38 | Link | Reacties (0)

Toch Oorlog? (of nog erger?)

Nooit meer oorlog, zeiden we in Europa na de twee Grote Oorlogen van de vorige eeuw. En wat zegt onze vredelievende Al Gore nu?
"In de strijd tegen de opwarming van de aarde moeten we ons en allen mobiliseren als in een OORLOG."
Op de duur moeten we de mensen geloven die beweren dat Gore's kruistocht maar een soort oorlog tegen de nieuwe Aziatische supermachten is. Voordeel: in oorlogstijd daalt het aantal zelfmoorden.

psychiatrie en samenleving | 11-12-2007 | 22:29 | Link | Reacties (1)

Nobelprijs literatuur hekelt Internetgeneratie

Nobelprijswinnares hekelt ‘leeg’ internet

psychiatrie en samenleving | 11-12-2007 | 16:57 | Link | Reacties (1)

Homoseks genetisch bepaald?

Homoseksualiteit is genetisch bepaald bij fruitvliegjes

psychiatrie en samenleving | 11-12-2007 | 16:42 | Link | Reacties (1)

Studenten slagen of mislukken via pillen

80 procent studenten slikt medicatie tijdens examens

psychiatrie en samenleving | 10-12-2007 | 18:32 | Link | Reacties (1)

Armoede en Gezondheid in België

psychiatrie en samenleving | 29-11-2007 | 22:44 | Link | Reacties (0)

Onze baby's kruipen te weinig

psychiatrie en samenleving | 19-11-2007 | 22:33 | Link | Reacties (1)

Verklaar Jezelf niet tot Slachtoffer !

De geneeskunde leeft van het gegeven dat als mensen zich over iets ongerust maken, ze denken dat ze "ziek" zijn. Ze krijgen dan van de dokter te horen dat er niets aan de hand is en krijgen één of ander kalmeermiddeltje of iets om "beter te slapen".

Het psychologendom leeft van het gegeven dat mensen denken dat, als hen iets overkomt, ze "slachtoffer" zijn en dat ze "getraumatiseerd" zijn, dat ze lijden aan Post-Traumatische Stress Stoornis (PTSD in het Engels, D van 'disorder'). De media praten ons aan dat als er ergens een bom ontploft, we "getraumatiseerd" moeten zijn en dat we "slachtofferhulp" nodig hebben. Valt je werkgever je lastig, dan ben je "slachtoffer" van seksueel misbruik en in plaats van hem een klap in zijn gezicht te geven, hoor je je "trauma" te verwerken onder begeleiding van een psycholoog. Wordt er ergens een kind vermoord, dan horen we als natie in haar geheel in "rouw" te zijn en moeten we het jammerlijk verlies "verwerken", wat dat woord ook moge betekenen. Wat er ook gebeurt, we horen "depressief" te zijn en aan "verwerking" te doen. Natuurlijk onder professionele begeleiding van psychologen en therapeuten, die op geen enkele manier kunnen bewijzen dat ze ons beter kunnen helpen dan een vriend of dan dat we dat zelf kunnen, zonder ons geld te moeten vergooien aan mensen die niet meer doen dan wat luisteren en af en toe glimlachen. Kortom, knuffel thuis even je teddybeer en je bent meer geholpen dan door die schare van kwakzalvers. Het is wetenschappelijk bewezen dat op 100 mensen met psychische problemen, 60 tot beterschap komt zonder enige hulp of tussenkomst en maar 15 op basis van zogenaamde "psychotherapie". Het is bewezen dat psychotherapie alleen maar helpt omdat de psycholoog gewoon vriendelijk is. Nu: een warm lief gezicht kun je in een kroeg ook vinden en daar kost een pint 1euro 20cent: een psycholoog kost je minstens 25 euro. En op Internet vind je zelfs gemakkelijk een lief gezicht gratis en voor niets. En terwijl je de kroeg verlaat met een blij gezicht, ga je bij de psycholoog buiten met gefronste wenkbrauwen en een bittere trek op je lippen.

Maak jezelf niet tot "slachtoffer". Het is een dwaze strategie!

psychiatrie en samenleving | 10-11-2007 | 03:06 | Link | Reacties (0)

Aanval Scientology op Psychiatrie

Zowel in Nederland als in Vlaanderen stuurde Scientology dezer dagen de beruchte dvd "Psychiatrie: Een Industrie des Doods" naar huisartsen en apothekers. De dvd, die wij al lang in ons bezit hebben, is een samenraapsel van veel waarheden maar ook veel uit hun verband gerukte uitspraken en "feiten". Wat het effect zal zijn op de artsen is dan ook totaal onduidelijk. Hieronder een bericht uit Nederland én uit Vlaanderen.

***************

CCHR (NCRM) waarschuwt artsen voor de psychiatrie

UTRECHT - Duizenden artsen en apothekers hebben in hun brievenbus een dvd en begeleidende brochure aangetroffen waarin de vele gevaren van de psychiatrie aan het licht worden gebracht. De afzender van het pakket is de Citizen Commission on Human Rights (CCHR), een organisatie die is opgericht door de beroemde emeritus-hoogleraar psychiatrie Dr. Thomas S. Szasz en welke financiële banden heeft met de Scientologykerk, zegt Le Journal du Médecin woensdag in een persbericht.

De CCHR verklaart "een einde te willen stellen aan de misbruiken en het bedrog binnen de psychiatrie". Het pakket dat verzonden werd naar dokters en apothekers, kreeg de titel "De psychiatrie, een industrie des doods". Het pakket is ook door particulieren te bemachtigen via de Nederlandse afdeling van de CCHR, de NCRM (Nederlands Comite voor de Rechten van de Mens). Klik hier voor een preview van de DVD.

In het pakket zit een dvd die anderhalf uur duurt en de vele voor velen onbekende misbruiken en bedrog binnen de psychiatrie via een hoogwaardige documentaire waarin hoogleraren, artsen en wetenschappers geïnterviewd worden, aan het licht brengt, aldus Le Journal du Médecin. In de DVD wordt o.a. aandacht besteed aan de hedendaagse behandelmethoden alsmede de zeer wrede en misdadige geschiedenis van de psychaitrie.

De brochure maakt duidelijk dat de psychiatrie "pseudowetenschappelijk" is en waarschuwt artsen en apothekers dat ze schadevergoedingen riskeren als ze psychotropen (die wijzigingen teweegbrengen in de gemoedstoestand of in de geestelijke functies) voorschrijven of afleveren.

Nederlandse tak van de CCHR, de NCRM, voert campagnes om mensen meer bewust te maken van de risico's. In Nederland zijn aprox. 7.000 exemplaren van de dvd verdeeld onder mensen die actief zijn in de gezondheidszorg.

Bron: Rknieuws.net

***************

Scientology zet aanval op psychiatrie in

[Bron: De Standaard 8/11/2007]

BRUSSEL - Huisartsen en apothekers kregen een agressieve dvd in de bus tegen wat de 'industrie van de dood' genoemd wordt.

psychiatrie en samenleving | 08-11-2007 | 13:11 | Link | Reacties (2)

We verminken ons mank en kreupel (Jouissance !?)

[Bron: De Standaard  30 oktober 2007]

Eén op vijf jongeren verwondt zichzelf

BRUSSEL - Eén jongere op de vijf heeft zichzelf al met opzet pijn gedaan. Bij meisjes ligt dat cijfer nog hoger: een kwart van hen heeft zich al opzettelijk verwond.

De alarmerende cijfers over zelfverminking blijken uit onderzoek van de Vlaamse jeugddienst In Petto samen met onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel.

In het voorjaar van 2007 legden zij aan 748 jongeren tussen 14 en 20 jaar een waslijst vragen voor over wat hen (on)gelukkig maakt. Heb je een goeie band met je ouders? Ben je tevreden als je in de spiegel kijkt? Hoeveel vrienden heb je? Ben je op school gelukkig? Heb je jezelf al eens pijn gedaan?

Het antwoord op die laatste vraag was schokkend. Eén vijfde van de jongeren gaf aan zichzelf al eens met opzet te hebben pijn gedaan. Meisjes doen dat nog vaker dan jongens: één op vier meisjes heeft zich al met opzet verwondingen toegebracht.

Deze automutilatie gebeurt door zich opzettelijk met een sigaret of aansteker te verbranden, woorden of tekens in de huid te krassen. Of ze hebben zich zo erg gekrabd of gebeten dat het ging bloeden. Nog een manier is opzettelijk met het hoofd tegen een muur botsen.

Verontrustend zijn ook de antwoorden over depressie en zelfmoord. Eén op de vier jongeren denkt wel eens dat het leven niet meer de moeite waard is en dat het beter zou zijn om dood te zijn. Meisjes zijn opnieuw kwetsbaarder dan jongens. Jongeren van wie de ouders gescheiden zijn, hebben vaker zelfmoordgedachten dan jongeren van wie de ouders nog samen zijn.

De resultaten bevestigen vroeger onderzoek over jongeren en zelfmoord. Uit cijfers van 2006 blijkt dat elke week zeker één jongere vrijwillig uit het leven stapt. Meer dan één op de tien 15-tot 19-jarigen deed ooit een zelfmoordpoging. De afgelopen tien jaar is het aantal zelfmoorden bij 10- tot 24-jarigen verdubbeld. Zelfmoord is na verkeersongevallen de belangrijkste doodsoorzaak bij jongeren.

De onderzoekers van In Petto hebben niet echt een verklaring voor de sombere gevoelens van de tieners. Concrete redenen voor het zelfdestructieve gedrag (ruzie met vrienden, verveling, behoefte aan aandacht...) konden de tieners niet geven.

Tijdens meer diepgravende gesprekken kregen de onderzoekers er wel een vaag idee van wat de jongeren dwars zit: een algemeen onbehagen over de samenleving. Jongeren hebben het gevoel in een maatschappij te leven waar er wel welvaart is, maar geen welzijn. Het zijn emoties waar ze geen blijf mee weten. De onderzoekers beklemtonen dat hier verder onderzoek naar moet gebeuren.

Ondanks hun zelfdestructieve gedrag zoeken de jongeren zelden professionele hulp. De helft zegt dat ze nooit de stap zouden doen naar een hulpverlener.

[Aansluitend]

Vlaamse jongeren lijden aan de wereld

BRUSSEL - Jongeren zijn erg gelukkig met hun vrienden en hun lief. Ook met hun ouders hebben ze een hechte band. In hun eigen vertrouwde kring voelen tieners zich lekker, maar de wereld daarbuiten jaagt hen schrik aan.

Vrienden, vrienden, vrienden... daar draait het in het leven van jongeren om. En ze hebben er een pak. Een op de drie jongeren beweert tussen de twintig en de vijftig vrienden te hebben. Een vierde zegt zelfs meer dan vijftig jongens en meisjes in zijn vriendenkring te tellen. Als je aan tieners vraagt wat hen gelukkig maakt, geven ze hun vrienden een score van 8,7 op 10. Het is de geluksfactor nummer één.

Ook bij hun lief voelen jongeren zich erg gelukkig. Ze genieten van de gesprekken en de intimiteit, hun lief is een belangrijke steun wanneer ze het moeilijk hebben. Meer dan een derde van de Vlaamse jongeren heeft een relatie. Slechts 15 procent heeft nog nooit een lief gehad.

Woelige generatieconflicten blijken niet meer van deze tijd. Met hun ouders hebben jongeren een hechte band. Opvallend is wel dat moeders dichter bij hun kinderen staan dan vaders. De relatie tussen moeder en zoon scoort nog net iets hoger dan die tussen moeder en dochter. Scheidingen vertroebelen de band met de vader.

De Vlaamse jongeren weten zich dus goed omringd. En in hun eigen vertrouwde kring voelen ze zich best lekker. Dat blijkt als je ze vraagt hoe gelukkig ze zich in het algemeen voelen. Dan geven tieners zichzelf een 7,66 op 10.

Hoe verklaar je dan dat een vijfde van de Vlaamse jongeren zichzelf met opzet verwondt en een vierde zelfmoordgedachten heeft?

De onderzoekers van In Petto, die samen met de VUB naar het geluksgevoel bij Vlaamse jongeren peilden, hebben er niet echt een verklaring voor, hoewel ze wel gezocht hebben. Ze legden aan de jongeren die aangaven zichzelf met opzet pijn te doen, een lijstje voor met 27 hele concrete redenen. Bijvoorbeeld: omdat ik mezelf wou straffen, omdat ik opgemerkt wou worden, omdat ik wraak wou nemen op iemand, omdat ik me niet meer verlamd en verdoofd wou voelen. Bij al die redenen kruisten jongeren meestal het vakje 'niet op mij van toepassing' aan. De onderzoekers kwamen dus vooral te weten wat de redenen voor zelfverminking niet waren.

Tijdens diepgravendere gesprekken met jongeren kregen de onderzoekers er wel een vaag idee van wat de jongeren zo somber stemt. Een algemeen gevoel van onbehagen over de samenleving zou jongeren zelfdestructief maken. Ze hebben het gevoel in een maatschappij te leven waar er wel welvaart is, maar geen welzijn. De onderzoekers beklemtonen dat hier verder onderzoek naar moet gebeuren.

Uit het onderzoek blijkt ook duidelijk het belang van het klassieke kerngezin. Jongeren die bij hun beide ouders wonen, voelen zich gelukkiger dan kinderen van gescheiden ouders. Hun geluksscores zijn respectievelijk 8 op 10 en 7,33 op 10.

Jongeren die bij beide ouders wonen, zitten beter in hun vel: ze hebben meer zelfvertrouwen en ze vinden bijna altijd dat ze er goed uitzien. Kinderen van gescheiden ouders geven vaker aan dat ze vaak heel erg huilen, zonder dat daar veel aanleiding voor is. Ze zijn ook vaker angstig.

Jongeren zijn over het algemeen trouwens vrij bang: maar liefst acht op de tien leven met de angst iets of iemand te verliezen. Tieners hebben vooral schrik dat iemand uit hun omgeving zou sterven, dat vriendschappen zouden ophouden of hun relatie zou afspringen.

Als jongeren verdrietig zijn, zoeken ze in de eerste plaats steun bij hun beste vriend(in) of bij hun partner. Een op de vier jongeren geeft aan zich met zijn gevoelens af te sluiten van de buitenwereld en het verdriet op te kroppen.

www.inpetto-jeugddienst.be

psychiatrie en samenleving | 30-10-2007 | 08:44 | Link | Reacties (0)

Allen racist ??

psychiatrie en samenleving | 29-10-2007 | 16:47 | Link | Reacties (0)

Zorgen voor Morgen !?

Driekwart Belgen bang om zorgbehoevend oud te worden

psychiatrie en samenleving | 29-10-2007 | 14:23 | Link | Reacties (2)

Einde van de Vrije Artsenkeuze ?

psychiatrie en samenleving | 27-10-2007 | 18:29 | Link | Reacties (0)

Zomertijd afschaffen ?

Wetenschappers pleiten voor afschaffen zomertijd

[Bron: De Volkskrant 25/10/2007]

Amsterdam - De aanpassingsproblemen van mensen aan de zomertijd zijn zo groot dat afschaffing moet worden overwogen. Hiervoor pleiten wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen en de Ludwig Maximilians Universiteit van München. Zij baseren zich op een grootschalig onderzoek onder 50 duizend mensen.

Volgens dit onderzoek heeft de zomertijd een veel groter en langduriger effect op onze biologische klok dan tot nu toe is gedacht. Niet alleen tast het de timing van activiteiten aan – mensen zijn actief op een moment dat ze niet optimaal geconcentreerd zijn – ook is het mogelijk een van de factoren die de voortplanting beïnvloedt. ‘Duidelijk is dat de traditionele cyclus van de voortplanting de laatste decennia is veranderd. Het in de war raken van de biologische klok zou er mede de oorzaak van kunnen zijn dat het voortplantingsgedrag minder seizoensgebonden is geworden’, aldus Martha Merrow, hoogleraar moleculaire en genetische chronobiologie, aan de Rijksuniversiteit Groningen.

psychiatrie en samenleving | 25-10-2007 | 12:55 | Link | Reacties (0)

Maar dan dit weer !

Belgische gezondheidszorg zakt in Europese rangschikking

psychiatrie en samenleving | 02-10-2007 | 11:45 | Link | Reacties (0)

Oudjes gezonder maar niet minder arm !

65-plussers almaar gezonder

psychiatrie en samenleving | 02-10-2007 | 11:43 | Link | Reacties (0)

Balans werk en privé

Ruim helft werknemers wil parttime werken

DIEMEN - Meer dan de helft (57 procent) van de werknemers in Nederland wil graag in deeltijd werken. Maar in de praktijk is slechts een kwart van de werkenden parttimer. Dat blijkt uit de Randstad Werkmonitor van oktober, waarvoor ruim achthonderd werkenden zijn ondervraagd. Voor het onderzoek is voor parttime werk uitgegaan van minimaal 24 en maximaal 34 uur per week.

Bij mannen is de kloof tussen wens en werkelijkheid nog groter: 42 procent van de mannen wil minder dan 35 uur werken, slechts 13 procent doet het.

Ook chefs en afdelingshoofden kunnen best een dag in de week thuis blijven, zeggen vier op de tien managers. Toch krijgen in sommige organisaties mensen met een hogere functie minder gemakkelijk toestemming minder te gaan werken dan mensen met een lagere functie.

Van de werkenden vindt 10 procent dat op dit moment de balans tussen werk en privé zoek is, blijkt uit het onderzoek. Volgens een op de vijf geeft de werkgever onvoldoende ruimte om een goede balans na te streven. Ruim 40 procent vindt het ook een taak van de werkgever om personeelsleden actief te steunen bij het vinden van een goede balans.

Maar veel werknemers die parttime willen werken, kaarten dit niet aan bij de baas. Ook zien veel werkenden ervan af minder te gaan werken als zij daartoe de kans krijgen. Zij zien op tegen het lagere salaris en zijn bang voor een negatieve beeldvorming. Zij hebben het gevoel dat zij minder ambitieus en minder collegiaal worden gevonden.

Werknemers geven aan dat zij een betere relatie hebben met collega's die fulltime werken dan met parttimers. Ook vinden zij dat mensen met een volledige baan beter in staat zijn hun werk te plannen.

Lang niet alle werknemers weten dat een bedrijf deeltijdwerk in principe moet toestaan. Vier op de tien weten het niet en een vijfde heeft er hoogstens wel eens van gehoord.

(De Volkskrant 02/10/2007)

psychiatrie en samenleving | 02-10-2007 | 11:35 | Link | Reacties (0)

Het Einde van de Middenklasse

We hebben er hier reeds meermaals op gewezen dat de groeiende maatschappelijke ongelijkheden een onderklasse schept die meer en meer medisch en psychiatrisch wordt aangepakt met betrekking tot de problemen van depressie, zelfmoordgedachten en -gedrag die in deze onderklasse voorkomen. Terwijl sociale maatregelen zoals de verhoging van het leefloon, het welvaartsvast maken van uitkeringen en een gemakkelijke toegang tot goedkope huisvesting heel wat psychische problemen van deze mensen zou kunnen oplossen.
Maar blijkens onderstaand artikel uit Knack Nieuwsbrief van vandaag 25 sept. ontsnapt ook de middenklasse niet aan de verpaupering. En gezien middle class people veel meer individualistisch zijn ingesteld zullen zij zich ook gemakkelijker tot psychiater en psycholoog wenden voor de aanpak van hun levensproblemen eerder dan zich in te zetten voor het afdwingen van sociale en structurele maatregelen.

Het einde van de middenklasse
25/09/2007
De globalisering maakt de wereld rijker. Maar de kloof tussen arm en rijk wordt groter, en de loontrekkende middenklasse verarmt zienderogen. Oók bij ons. Knack verzamelde nieuwe cijfers, die de mythe van de verzuurde, vadsige Vlaming onderuithalen.

Een van de centrale ijkpunten die het verdwijnen van de middenklasse kunnen illustreren, zijn de kosten van het wonen. Houden we meer over dan vroeger nadat we de huur of hypotheekrente betaald hebben?
Veel mensen hebben de indruk dat het vroeger makkelijker was om met het inkomen van één enkele broodwinner een woning te kopen of te huren. Dat zou te wijten zijn aan het feit dat de woonkosten sneller zijn gestegen dan de inkomens. Kristof Heylen van het Hoger Instituut van de Arbeid (HIVA-KU-Leuven) onderzocht het voor ons.

De tabel 'De prijs van het wonen' toont een groot verschil tussen huurders en afbetalende eigenaars. Wat de huurder overhoudt na de betaling van zijn huur (het resterende inkomen), ligt nu bijna 500 euro lager dan in 1976. Bij de afbetalende eigenaars is het resterende inkomen juist sterk gegroeid.
Dat 'tweestromenland' heeft niet enkel te maken met de huurprijzen, maar evenzeer met het feit dat de groep huurders nu meer bestaat uit mensen met een lager inkomen.

Kristof Heylen van het HIVA splitste de gegevens verder uit naar hoge en lage inkomens. Daaruit blijkt dat er ook bij afbetalende eigenaars grote verschillen zitten achter de gemiddelden: het resterende inkomen bij de 20 procent eigenaars met de laagste inkomens ligt nu lager dan in 1985. De 30 procent hoogste inkomens zagen hun resterend inkomen fors stijgen. Het is hier - op dit snijpunt van de evolutie van arbeidsinkomens met de evolutie van onroerende vermogens(inkomens) - dat de dualisering in de Vlaamse samenleving het best zichtbaar wordt.

psychiatrie en samenleving | 25-09-2007 | 21:11 | Link | Reacties (0)

Toekomst Mensheid: Machine worden of Mens blijven?

De toekomst van de mensheid: mens blijven of machine worden

In de gedachten van heel wat experts en in het intuïtief aanvoelen van leken en ‘gewone’ mensen heerst de overtuiging dat in deze 21ste eeuw, in de komende decennia zelfs, de toekomst van de mensheid op het spel staat. De mogelijkheid van een globale ecologische catastrofe, die niet alleen het leven op deze planeet maar de planeet in haar geheel zou kunnen bedreigen, brengt velen ertoe te pleiten voor een halt aan verdere (economische) groei. Anderen nemen een volkomen tegengestelde optie. Volgens de eminente Britse fysicus Stephen Hawking (vooral bekend omdat hij als een Marc Herremans van de wetenschap opereert vanuit een rolstoel) zal de mens de Aarde moeten verlaten om op lange termijn het voortbestaan van zijn soort te verzekeren. Een nucleaire ramp of een voorspelbare botsing met een asteroïde zal ons volgens Hawking dwingen elders ons heil te zoeken. (Op het moment dat Hawking die uitspraken deed, was de opwarming van de aarde nog niet zo ‘hot spot’.) De vraag is: in welke biologische, psychische en sociale vorm zullen wij naar een ver sterrenbeeld verhuizen? Zullen wij nog vlees aan ons lijf hebben of alleen cyborg’s, zullen wij nog mogen of kunnen lachen en wenen, zullen wij nog overleggen wat ons als gemeenschap te doen staat? Zal ons lichaam door allerlei levenloze implantaten, elektroden en ‘geneesmiddelen’, die eigenlijk niet meer genezen maar elke ‘passionele’ onvoorspelbaarheid van onze menselijkheid uitschakelen en instrumenten zijn geworden in een preprogrammatie van ons lichamen, niet verworden zijn tot een machine? Met andere woorden: zal het de mens zijn die een ander zonnestelsel opzoekt of een machinale postmens? Zal het een geselecteerde elite van postmensen zijn die de aarde zal verlaten, terwijl de mensheid zelf zal creperen in gifwolken en ondrinkbaar geworden water? En is dat allemaal wel waar dat wij bedreigd zijn door een asteroïde of een nucleaire ramp? Het is natuurlijk het recht van de mens om te overwegen zich als soort te transformeren tot een wezen dat eigenlijk niet meer menselijk is. Maar het gaat hier wel om een politieke keuze, niet om een wetenschappelijke waarheid.

Wat is er zo tegenstrijdig in de mens dat hij/zij blijkbaar om te overleven de woning waar hij/zij in woont in brand moet steken? Wij ontdoen ons niet van de indruk dat deze vraag de wetenschap vreemd is. Wij hebben als goddeloze weinig respect voor de koele ‘rationele’ berekening van een bepaald soort atheïsten dat elk contact met de diepe wortels van het mens zijn verloren heeft en zijn tijd vergooit aan het weerleggen van Godsbewijzen uit de periode van de Middeleeuwse scholastiek. Wij hebben ook weinig respect voor de caritas van de katholieken die voor ons teveel gelijk staat met het project: ‘we maken de mensen eerst ziek en zot en dan kloppen we het geld uit hun zakken als prijs voor de zorg die we ze geven’. Maar we voelen ons wel zeer verwant met het christelijk vermogen tot ‘communio’, tot belangloze en ondoordacht (‘onmiddellijke en onbemiddelde’) verbondenheid zowel met anderen als met hun concept van het Al en het Ene (zoals ook de islam en alle religies dit vermogen uitdrukken). Zeker als deze ‘communio’, zoals in de oorspronkelijke Heilige Mis, vergezeld gaat met het delen van een beker onversneden wijn en een al of niet Frans brood. En we zijn ervan overtuigd dat deze ‘communio’ in de samenlevingsordening niet haaks hoeft te staan op het liberaal-humanistische project van de emancipatie van de enkeling. ‘Communio’ en persoonlijke eigenheid, zelfs bizarheid, zijn de twee elkaar bevruchtende facetten van de mens als mens: zij horen geen vijanden te zijn, maar kunnen o.i. best vrienden zijn. Bij de dagelijkse mens, de ‘mens in de straat’, vormen zij afwisselende aspecten van het bestaan. Het is o.i. een historische zij het begrijpbare vergissing geweest ‘lichaam’ en ‘geest’, ‘gevoel’ en ‘ratio’, ‘verbondenheid’ en ‘ontbinding’, ‘natuur’ en ‘mens’, enz. tegen elkaar op te zetten, zoals dit verwoord werd en wordt én in de joods-christelijke theologie én in de Westerse wetenschap die er eigenlijk maar een verlengde van is. Waar men de erotische verbondenheid onderdrukt, komt ze in de vorm van ‘zinloos geweld’ terug. Wij beseffen bv. doorgaans niet hoeveel erotische fantasie verweven zit in goed doordachte sciencefiction films over ‘zwarte gaten (!?) waar de wetten van de fysica niet meer gelden’.

Wij vragen ons dan ook af of we niet wat meer beroep moeten doen op onze ‘goede wil’ in plaats van op de Rede, waarvan Schopenhauer reeds zij dat ze geen doel is maar een middel waarvan onze levenswil zich bedient om in welbehagen van zichzelf te genieten.

psychiatrie en samenleving | 23-09-2007 | 16:51 | Link | Reacties (0)

Je moet wel gek zijn om naar de psychiater te gaan

“Je moet wel gek zijn om naar een psychiater te gaan”

In Het Laatste Nieuws van 15 september vertelt psychiater Kees van Heeringen (professor Universiteit Gent, Nederlander sinds een paar jaar werkzaam in Vlaanderen) enkele al lang bekende zinnige dingen, maar meer dan enkele clichés haalt hij niet uit de hoek om enige verklaring te brengen in het bijzonder hoge aantal zelfmoorden in Vlaanderen.

“In Vlaanderen is er geen ruimte voor problemen.” Daar heeft hij volkomen gelijk in want hij en zijn medepsychiaters-professoren sluiten alle ruimte om het probleem ten gronde aan te pakken hermetisch af.

Kees van Heeringen verdoezelt de waarheid als hij zegt dat Vlamingen minder naar de hulpverlening gaan bij depressie of psychische problemen. In geen enkel land ter wereld gaat men daarvoor zo veel naar psychiatrische hulpverlening als bij ons.

In vergelijking met Nederland gaan wij namelijk ongeveer dubbel zo veel naar alle mogelijke vormen van geestelijke gezondheidszorg, welzijnszorg en psychiatrie en ook de huisartsen tellen in hun zorgverstrekking meer dan een vierde psychische problemen, waarvan hoofdzakelijk depressie. Wij hebben vijf keer meer opnames in psychiatrie dan het Europese gemiddelde(!). Wij gebruiken minstens dubbel zo veel psychomedicatie (waaronder antidepressiva, adhd-middelen, neuroleptica, slaap- en kalmeermiddelen) als in Nederland.

En wij hebben niettegenstaande een veel meer dan dubbele zorgverstrekking toch twee keer zoveel zelfmoorden als in Nederland; bij jongeren zelfs meer dan het dubbele. Dat wil zeggen, alles in acht genomen - ook familiedrama’s, ongevallen, geweldplegingen en andere gecamoufleerde zelfmoorden -  zo’n duizend doden te veel per jaar in Vlaanderen en dat al minstens 25 jaar lang, en dat met de ‘beste’, de duurste en de meeste zorg ter wereld. Dan creëer je natuurlijk een mentaliteit. Het ontzaglijk hoog aantal psychiatrische opnames bij ons kost onze maatschappij, alles in acht genomen, meer dan tienduizend euro per maand per opgenomen persoon. Een beetje meer kwaliteitszorg en menselijkheid zou voor die vele miljarden euro wel mogen!

De psychiatrische hulpverlening heeft dus bewezen dat ze het probleem niet aankan en meer zelfmoord in de hand werkt dan dat ze kan voorkomen. Ik ben het dus volkomen oneens met de denigrerende uitspraak van de Nederlandse psychiater Van Heeringen die de Vlamingen blameert door te zeggen: “Hier leeft nog altijd de gedachte dat wie naar een psychiater gaat, gek is.”  Ik zou veeleer willen stellen (maar dan op basis van wetenschappelijke en concrete vaststellingen): “Je moet wel gek zijn om naar een psychiater te gaan.”

Jan Vanhaelen
woordvoerder Sarah Beweging
http://www.sarahbeweging.net

psychiatrie en samenleving | 16-09-2007 | 12:35 | Link | Reacties (4)

Zwakbegaafdheid en doodstraf in de USA

psychiatrie en samenleving | 14-09-2007 | 19:55 | Link | Reacties (0)

The Shock Doctrine

The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism

In THE SHOCK DOCTRINE, Naomi Klein explodes the myth that the global free market triumphed democratically. Exposing the thinking, the money trail and the puppet strings behind the world-changing crises and wars of the last four decades, The Shock Doctrine is the gripping story of how America’s “free market” policies have come to dominate the world-- through the exploitation of disaster-shocked people and countries.

At the most chaotic juncture in Iraq’s civil war, a new law is unveiled that would allow Shell and BP to claim the country’s vast oil reserves…. Immediately following September 11, the Bush Administration quietly out-sources the running of the “War on Terror” to Halliburton and Blackwater…. After a tsunami wipes out the coasts of Southeast Asia, the pristine beaches are auctioned off to tourist resorts.... New Orleans’s residents, scattered from Hurricane Katrina, discover that their public housing, hospitals and schools will never be reopened…. These events are examples of “the shock doctrine”: using the public’s disorientation following massive collective shocks – wars, terrorist attacks, or natural disasters -- to achieve control by imposing economic shock therapy. Sometimes, when the first two shocks don’t succeed in wiping out resistance, a third shock is employed: the electrode in the prison cell or the Taser gun on the streets.

Based on breakthrough historical research and four years of on-the-ground reporting in disaster zones, The Shock Doctrine vividly shows how disaster capitalism – the rapid-fire corporate reengineering of societies still reeling from shock – did not begin with September 11, 2001. The book traces its origins back fifty years, to the University of Chicago under Milton Friedman, which produced many of the leading neo-conservative and neo-liberal thinkers whose influence is still profound in Washington today. New, surprising connections are drawn between economic policy, “shock and awe” warfare and covert CIA-funded experiments in electroshock and sensory deprivation in the 1950s, research that helped write the torture manuals used today in Guantanamo Bay.

The Shock Doctrine follows the application of these ideas though our contemporary history, showing in riveting detail how well-known events of the recent past have been deliberate, active theatres for the shock doctrine, among them: Pinochet’s coup in Chile in 1973, the Falklands War in 1982, the Tiananmen Square Massacre in 1989, the collapse of the Soviet Union in 1991, the Asian Financial crisis in 1997 and Hurricane Mitch in 1998.

psychiatrie en samenleving | 13-09-2007 | 20:54 | Link | Reacties (0)

Waan

psychiatrie en samenleving | 23-05-2007 | 13:35 | Link | Reacties (6)

parlementsverkiezingen juni 2007

Zoals u zal gemerkt hebben ligt de weblog een beetje stil. We zijn momenteel vooral op pad om bij de diverse politieke partijen en hun kandidaten voor 10 juni aandacht te vragen voor de thema's met betrekking tot geestelijke gezondheidszorg, de misbruiken in de psychiatrie.

Het zal niet toevallig zijn dat na 15 jaar neoliberalisme de mensen die op de rand leven van wat mag en niet mag, van wat hoort en niet hoort het voornaamste slachtoffer zijn van de onmenselijkheid van het neoliberaal systeem. Net zoals het aantal mensen dat in de gevangenis zit spectaculair gestegen is, is het aantal mensen dat gedwongen opgenomen is in de psychiatrie het laatste decennium sterk toegenomen.

Het is overduidelijk dat de erfelijke factoren die een rol kunnen spelen bij geestesziekten, criminaliteit en psychopathie, deze stijgingen niet kunnen verklaren. Wel de totale verslechtering van het psychosociaal klimaat waarin de minder begoeden en de jongeren moeten leven. Psychische ontwrichting die zich kan uiten in "zinloos" geweld is een direct gevolg van de psychosociale verloedering.

Wij vragen de politieke partijen dan ook een politiek te voeren waarbij de toename van de sociale ongelijkheden en de armoedebestrijding prioriteiten zijn.

psychiatrie en samenleving | 10-05-2007 | 20:51 | Link | Reacties (4)

Efficiënte vrijwilligers

psychiatrie en samenleving | 15-04-2007 | 18:35 | Link | Reacties (1)

De Politieke Economie van de Psychotherapie

In het 2006 zomernummer van New Politics (vol. 21, nummer 2) kan U een artikel lezen van de psycholoog-socioloog David Singer over de teloorgang van de psychotherapie binnen het Amerikaanse zorgsysteem: "The Political Economy of Psychotherapy". U vindt het artikel op:
http://www.wpunj.edu/icip/newpol/issue41/singer41.htm 

David Singer laat zien hoe de zorg in Amerika in handen gekomen is van verzekeringsmaatschappijen die de patiënten dwingen te kiezen voor lage-kost zorgen (in de praktijk pillen slikken of kortdurende psychotherapie) en van de farmaceutische industrie waarbij de langzaam gegroeide banden tussen overheidsambtenaren en universitaire onderzoekers worden belicht, vergelijkbaar met de analyses van Walter Vandereycken in zijn boek "Psychiaters te koop?".

Tevens laat hij zien hoe op die manier elke benadering van psychische stoornissen in termen van maatschappelijke factoren (verkeerd gelopen opvoeding, kansarmoede) wordt weggedrukt ten voordele van een visie in termen van een biochemische oorzakelijkheid. De alliantie tussen de industrie en de verenigingen van familieleden van geesteszieken wordt ook belicht: de industrie speelt handig in op de neiging van ouders om elke verantwoordelijkheid in het ontstaan van psychische problemen bij hun kinderen te ontkennen. Ook hierdoor verdwijnt psychotherapie uit het gezichtveld.

Singer analyseert de "zorg" voor mensen met psychische problemen in het licht van de wijze waarop diensten in de kapitalistische sfeer zijn geraakt en onderdeel vormen van een systeem waarin winst prevaleert. Gezondheidswerkers leveren diensten net zoals arbeiders goederen produceren: tegen zo laag mogelijke kost en met zo hoog mogelijke winst.    

psychiatrie en samenleving | 31-03-2007 | 22:02 | Link | Reacties (1)

Mensen met een handicap, Armoede en Sociale Uitsluiting

psychiatrie en samenleving | 30-03-2007 | 15:51 | Link | Reacties (1)

duifke lacht (preventie van zelfmoord)

psychiatrie en samenleving | 21-03-2007 | 12:41 | Link | Reacties (0)

Depressie ? Euthanasie ?

Het "doktersdrama" in Sint-Niklaas waarbij een huisarts met een injectie haar 32-jarige teruggetrokken levende "depressieve" zoon om het leven bracht en daarna op dezelfde manier zelfmoord wou plegen, laat zien waar de roep van sommige onbesuisden voor euthanasie voor psychisch ondraaglijk lijden, zoals dat wordt genoemd, kan en zal leiden. In de flat van de zoon waar de lichamen werden aangetroffen, zou een brief zijn gevonden zijn waarin de zoon zijn moeder om "euthanasie" verzocht.
Uit de beschikbare informatie lijkt het te gaan om een soort "folie à deux" van twee sterk affectief op elkaar aangewezen personen, de moeder overgestresseerd, de zoon blijkbaar danig in de knoei met zichzelf. Juridisch gezien is hier hoe dan ook geen sprake van euthanasie, maar van moord, want voorbedachte rade. Uiteraard lijkt het ons dat 10 jaar gevangenis niet de gepaste "strafmaatregel" is om de zaak juridisch te beslissen, maar de assisenjury zal alleen kunnen kiezen tussen vrijspraak of schuldig aan moord.

Enkele bedenkingen:
1. Zoals meer en meer gewoonte wordt wanneer iemand psychische problemen heeft, wordt de zoon maar zonder verdere verduidelijking  als "depressief" aangeduid, een term die op een paar jaar tijd vrijwel inhoudsloos is geworden. Ook wat hier met "ondraaglijk lijden" wordt bedoeld, is niet klaar. Gaat het hier om een moeder die uit mededogen haar zoon uit zijn lijden wou verlossen of gaat het eerder om een geval van dubbele zelfmoord, een zelfmoord van de "relatie", van het samen-zijn van twee mensen die gezamenlijk tot het besluit gekomen waren dat het leven voor hen beiden "ondraaglijk" geworden was? De relatie die hier snel gelegd werd tussen depressie en euthanasie (in navolging van de bekendmaking dat België verleden jaar 4 gevallen van euthanasie van mensen met chronische depressie heeft gekend) zou wel eens heel anders in elkaar kunnen zitten. Want wat bedoelde de zoon als hij in zijn brief zijn moeder verzocht een einde te maken aan zijn lijden? Die zinsnede wordt nogal gemakkelijk als hartekreet geuit. En waarom (want een injectienaald kon hij blijkbaar verdragen) heeft de man niet op eigen houtje zelfmoord gepleegd zonder zijn moeder daarbij te betrekken? Dat ware toch veel eleganter geweest - en vanzelfsprekender.
2. Het "doktersdrama" laat nog maar eens zien hoe moeilijk artsen het hebben om met levensproblemen en psychische aandoeningen om te gaan. Hun opleiding bereidt hen daar ook nauwelijks op voor. De moeder-arts had echter ongetwijfeld kunnen weten dat depressie in wezen een tijdelijke aandoening is die mits een oordeelkundige aanpak gemakkelijk kan "genezen" worden en dat zelfs een chronische depressie nooit onomkeerbaar is. Het is al te gek een 32-jarige man die depressief is, "ongeneeslijk" ziek te verklaren en op hetzelfde niveau te plaatsen als een terminale kankerpatiënt. De moeder-arts is hier als zorgverstrekker ons inziens heel lichtzinnig opgetreden en staat ze als voorbeeld voor de wijd verspreide onbekwaamheid van artsen en zelfs psychiaters om met depressieve mensen om te gaan. Het is algemeen geweten dat heel wat artsen zich ongemakkelijk voelen wanneer ze voor zich een patiënt hebben die lichamelijk niets lijkt te mankeren maar levensmoe is of met zichzelf in de knoei zit. Bovendien gaat het hier niet enkel om een dokter-patiënt relatie maar ook om een relatie tussen familieleden. Het hoort tot de gedragscode van de geneesheren hun familieleden zelf niet te behandelen, zoals ook de Orde van de Geneesheren aanbeveelt zonder de intrafamiliale behandeling echter als ondeontologisch te boekstaven. Immers de (te) sterke emotionele betrokkenheid kan de zekere afstandelijkheid die vereist is voor een doeltreffend professioneel optreden in de weg staan. Of de zoon onder deskundige begeleiding stond van andere hulpverleners of zorgverstrekkers is niet geweten, maar het lijkt erop van niet.
3. Ook staat hier de mythe van de almacht van de geneesheer ten discussie, een mythe die zowel door de medici als de patiënten in stand wordt gehouden. Artsen worden nogal dikwijls geraadpleegd voor zaken waarvoor ze eigenlijk niet veel competenter zijn dan gewone mensen onder elkaar. Stress, depressie, zelfmoordneigingen, seksueel misbruik, etc: artsen weten nauwelijks wat ze er mee moeten aanvangen. Maar in plaats van hun onmacht en onkunde op dit vlak toe te geven, stellen ze toch maar een medicamenteuze behandeling in, die ze dikwijls niet echt kunnen motiveren temeer daar de diagnose hooguit 15 minuten in beslag neemt.
4. Nu reeds 10 jaar overheerst in de media (en dan vooral nog in de kwaliteitskranten die zich graag beroepen op sensationele berichten uit de "wetenschap") en in de wereld van de geestelijke gezondheidszorg de voorstelling dat depressie een lichamelijke ziekte is, een aandoening van de hersenen. Tegen deze grotendeels onverantwoorde voorstelling wordt in gezaghebbende kringen weinig weerwerk geboden. Depressie kan dan in die zin ook puur medisch aangepakt worden. Steeds meer en meer artsen raken dan ook gevangen in de gevaarlijke valkuil dat sociale en persoonlijke problemen tot hersenstoornissen en -disfuncties kunnen worden teruggebracht.
5. De bevolking heeft er dan ook alle belang bij dat de competentie van de geneeskunde, ook van de psychiatrie, bij de begeleiding van levensproblemen en psychische aandoeningen tot haar juiste proporties wordt teruggebracht. De geneeskunde kan op het vlak van de preventie en de bestrijding van depressie, zelfdoding, angsten inderdaad niet bijzonder veel geloofsbrieven voorleggen. De vanzelfsprekendheid waarmee overheidsfondsen m.b.t. deze materies steevast toegewezen worden aan projecten die opgezet, geleid en gecoördineerd worden door artsen-psychiaters, mag best wel eens in vraag gesteld worden. In nogal wat gevallen lijkt het immers teveel op zelfbedruiping. Het falen van nogal wat van deze projecten en initiatieven wordt zelden kritisch en grondig onderzocht. Projecten die meer oog hebben voor zelfzorg en empowerment en voor sociale dimensies als armoede, opvoedings- en samenlevingspatronen, krijgen nauwelijks aandacht, hoewel hun resultaten over het algemeen veel zichtbaarder zijn.

psychiatrie en samenleving | 24-02-2007 | 17:59 | Link | Reacties (1)

De Lente: "Take Your Life in Your Own Hands"

De lente komt er aan. Eerst nog de maartse buien en de aprilse grillen en het leven komt na het seizoen van het kunstlicht (20 maal zwakker dan het licht van een zonloze dag) weer op gang.

Dus: de combinatie van je leven zelf en Internet-gegoogel volstaan om zelf een einde te maken aan je uitbuiting door de groeiende kaste van iaters, euten en ogen die zich storten op de levensproblemen van anderen om er hun brood en hun taart mee te verdienen zonder dat ze veel wezenlijks te bieden hebben behalve je afhankelijk te maken van hun Macht.

Mensen onderschatten hun weerbaarheid, hun eigen kracht: iaters, ogen en euten onderschatten graag die van anderen, daarvan leven ze. Met wel alle respect voor de paar iaters, ogen en euten die we goeie dingen hebben zien doen. Maar ze worden door hun "collega's" graag weggehoond. Ze zijn niet "wetenschappelijk". We zijn de laatste jaren erg kritisch geworden voor het argument "het is gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften". Stond ook niet alles wat de nazi's deden gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften? En is de Wetenschap ondertussen op andere principes gebaseerd? En in het bijzonder de menswetenschappen steunen nog meer dan vroeger op het paradigma van de "deskundigheid", het principe van "ik weet wat goed is voor jou en jullie". De school als instelling is meer nog dan een halve eeuw geleden ingericht als een plaats waar je het leren leven afleert.

In de lente heb je weer energie om je leven een nieuwe wending te geven, op je eentje of met andere als gelijken. Vallen en opstaan hoort erbij: het is soms plezant te vallen, zeker als je weet dat je daarna weer kan opstaan. Tijd dus om een wetenschap van jezelf op te bouwen: de enige die je kan kennen en op basis van die kennis je leven kan vormgeven, ben jezelf. Hoe erg je er ook aan toe bent.

Herinneren we ons maar Natascha Kampusch, de Oostenrijkse die op 10-jarige leeftijd ontvoerd werd, acht jaar gevangen gehouden werd en verleden jaar dan wist te ontsnappen. De wereld stond vooral versteld hoe volwassen Natascha uit dit avontuur kwam. Té volwassen blijkbaar. Ook hier stonden de meest vermaarde professoren psychiatrie onmiddellijk klaar om zonder haar of haar ontvoerder ook maar enigszins te kennen, op tv en in de kranten te verklaren: "Ze MOET een depressie hebben! Ze ZAL een depressie krijgen!" Natascha heeft publiekelijk de psychiaters en therapeuten die bezit van haar wouden nemen, de les gespeld en hen wandelen gestuurd. Natascha Kampusch was een kaakslag voor ons opvoedings- en onderwijsssysteem, voor onze psychiatrie en geestelijke gezondheidszorg. Natascha heeft ZELF haar problemen opgelost en dat wordt haar door heel wat "deskundigen" niet in dank afgenomen.

Het is tijd dat we de pretenties van zij die, met of zonder goede bedoelingen, leven van de psychische miserie van anderen doorprikken en dat we hun deskundigheid tot het juiste niveau terugbrengen. Begonnen moet worden met op te houden ons zelf aan te praten of te laten aanpraten dat er iets mis is met ons omdat we levensproblemen hebben. Levensproblemen horen bij het leven, zonder levensproblemen leer je nooit menselijk te worden. Begonnen moet worden een halt toe te roepen aan die georchestreerde campagne om kinderen met etiketten te besmeuren omdat ze eens een week geen zin hebben om te studeren, om ouders ertoe te brengen voortdurend hun kinderen in de gaten te houden en ze op elk "gebrek" of "falen" af te rekenen op hun "geestelijke gezondheid". Je bent niet geestelijk ongezond omdat je als kind eens geen zin hebt om je huiswerk te maken of omdat je als volwassene eens een week geen zin hebt om te gaan werken.

De iaters, euten en ogen komen maatschappelijk over als een vervangmiddel voor de warmte in de menselijke relaties die de laatste decennia verloren is gegaan, niet omdat de mensen plots geestelijk ongezond zijn geworden, maar veeleer omdat de maatschappij "ongezond" is en een massa menselijk afval produceert. En ruimte voor een nieuw soort lijkenpikkers.

psychiatrie en samenleving | 22-02-2007 | 02:24 | Link | Reacties (2)

Het blijven dagelijkse toestanden

psychiatrie en samenleving | 30-01-2007 | 22:57 | Link | Reacties (0)

Voor wie zich nog illusies maakt over euthanasie bij psychisch lijdenden

Hieronder een stuk overgenomen van psychiatrie.nu over "euthanasie" van geesteszieken vóór en onder de nazi's. Het stuk is van de hand van de bekende kritische psychiater Peter Breggin. In kiemvorm worden tegenwoordig ook "humanitaire" argumenten pro euthanasie voor "psychisch ondraaglijk lijdenden" aangevoerd, terwijl in de discussie de beslissing verschuift van persoonlijke wilsbeschikking naar beoordeling door experten-psychiaters ("selectie").

DE PSYCHIATRIE ACHTER DE HOLOCAUST
psychiater Peter Breggin
http://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_Breggin

Goede Duitse doktoren leverden zowel de theorie als de technieken voor Hitlers uitroeiing van de Joden: zij vermoordden honderdduizenden geesteszieke patiënten VOORDAT de Nazi's de dodenkampen bouwen.

De meesten van ons hebben zich afgevraagd: "Hoe konden de Duitsers miljoenen Joden op een dergelijke gevoelloze en systematische manier vermoorden?" We hebben gelezen wat geschiedenisboeken en populaire bestsellers zeggen over de Duitse mentaliteit en Hitlers weg naar de macht, maar op de een of andere manier ontbrak er een stukje uit de puzzel. Wij bleven ons afvragen: "Wat was daar aan de hand waardoor zulke afgrijselijke onmenselijke praktijken mogelijk waren?"

Als psychiater was ik ontzet en geschokt toen ik op het ontbrekende puzzelstuk stuitte. De Duitse psychiatrie heeft de enige en belangrijkste rol gespeeld bij de ontwikkeling van de ideologie en de praktijk van massasterilisatie en massamoord. Zonder de steun van de Engelse en Amerikaanse psychiatrie zouden Hitlers rassenprogramma's nooit in die mate zijn geaccepteerd en zonder de actieve inspanningen van de Duitse psychiatrie zou het uitroeiingsprogramma nooit van de grond zijn gekomen.

De Duitse psychiatrie was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het idee van massasterilisatie en massamoord en de Duitse psychiatrie heeft systematisch 100.000 of meer patiënten systematisch vermoord als voorspel op Hitlers uitroeiingsprogramma – alles van de eerste vernietigingscentra tot de gaskamers en crematoria. De Duitse psychiatrie heeft in feite de eerste grootschalige moord op de Joden uitgevoerd en daarna de SS moordenaars opgeleid die de taak later van hen hebben overgenomen.

ZIEKENHUIS BEVRIJD VAN ZIJN DOKTOREN

Ik deed al meer dan een jaar onderzoek naar de rol van de psychiatrie in Nazi Duitsland toen mijn bevindingen werkelijkheid werden door middel van foto’s van een psychiatrisch vernietigingscentrum, die mijn ter hand werden gesteld door de New Yorkse uitgever Robert A. Abrams. Vijfentwintig jaar eerder was Abrams een jonge Amerikaanse soldaat in München, waar hij werkzaam was als public relations beambte. In Ambrams' sector was de oorlog op die specifieke dag in 1945 meer dan drie maanden eerder afgelopen en Abrams verwachtte totaal niet dat hij geconfronteerd zou worden met een psychiatrische misdaad van zo'n afgrijselijke omvang, die tot op heden grotendeels voor het publiek verborgen is gebleven.

Zonder voorafgaande aankondiging verscheen een Duitse legerarts bij Ambrams' kantoor. Abrams liet hem binnen en vroeg hem waar hij voor kwam. De arts was in de oorlog medisch officier aan het front geweest – een man die zich wijdde aan het redden van Duitse levens – en op de terugweg naar zijn woonplaats Kaufbeuren had hij ontdekt dat Duitse psychiaters patiënten ombrachten in het psychiatrisch staatsziekenhuis ter plaatse. De dokter was hierdoor zo ontsteld, dat hij zich nu tot zijn voormalige vijand wendde om de Duitse psychiaters te laten ophouden met hun privé-oorlog tegen Duitse psychiatrische patiënten.

Abrams en een andere soldaat pakten hun automatische wapens en spoedden zich in een jeep naar Kaufbeuren. Ze stonden op het punt een psychiatrisch staatsziekenhuis te bevrijden van zijn doktoren.

Bij aankomst in de stad zag Abrams de instelling op een afgelegen heuvel staan. Het zag eruit als elk ander psychiatrisch staatsziekenhuis in de wereld – grote oude gebouwen, geschikt om op zeer economische wijze grote aantallen patiënten op te sluiten. Abrams vroeg een paar kinderen op straat wat er daarboven gebeurde en zij zeiden: "O, daar worden mensen vermoord."

De kinderen hadden gelijk. Abrams ontdekte dat het psychiatrisch ziekenhuis een dodenkamp was, compleet met een crematorium en drie ovens. Zijn foto's bevestigen scènes die niet te onderscheiden zijn van die in de schokkende bioscoopjournaals over de bevrijding van de concentratiekampen – dode en stervende skeletachtige figuren en crematoriumovens. Evenals in de bevrijde concentratiekampen waren de archiefstukken vernietigd, maar de overgebleven gegevens lieten een sterftepercentage van 25 procent zien in het voorgaande jaar, waarbij sommigen vergiftigd waren en anderen een langzame dood waren gestorven door verhongering door "wetenschappelijke diëten". Onder de doden waren 100 kinderen, die omgebracht waren gedurende de achttien maanden voorafgaand aan Ambrams' komst.

Maar, terwijl met de geallieerde overwinning een eind was gekomen aan de sterfgevallen in de concentratiekampen, waren de psychiaters, overtuigd van eigen goedheid, na het einde van de oorlog doorgegaan met hun macabere moordkarwei. Per slot van rekening, redeneerden zij, was "euthanasie" niet een oorlogsbeleid van Hitler, maar een medisch beleid van de georganiseerde psychiatrie. De patiënten werden zowel voor hun eigen bestwil als voor dat van de gemeenschap gedood.

Abrams benadrukt dat de psychiater die hem het "ziekenhuis" liet zien geen berouw toonde. Hij was eerder een "goede Duitser" dan een Nazi. Hij bleef doorgaan zijn gezag te laten gelden door patiënten opzij te schuiven tijdens de rondgang, tot Abrams tussenbeide kwam en tegen de patiënten zei dat ze niet langer naar hem hoefden te luisteren.

Archiefgegevens die Abrams in het ziekenhuis ontdekte, bevestigen dat de uitroeiing was begonnen als onderdeel van een nationaal psychiatrisch programma, voordat Hitler overging tot het systematisch vermoorden van de Joden. Honderden patiënten waren voor eind 1941 naar psychiatrische vernietigingscentra gestuurd, toen het nationale programma grotendeels werd gestaakt en de plaatselijke psychiatrische staatsziekenhuizen "de actie" op eigen initiatief overnamen.

PSYCHIATERS NAMEN HET INITIATIEF

Het psychiatrische uitroeiingsprogramma was geen verborgen, geheim schandaal van de psychiatrie – tenminste niet in het begin. Het werd in een reeks nationale bijeenkomsten en workshops door vooraanstaande hoogleraren psychiatrie en directeuren van psychiatrische ziekenhuizen georganiseerd. Onder de ziekenhuizen werden zogenaamde euthanasieformulieren verspreid en voor elk sterfgeval werd vervolgens in Berlijn eindgoedkeuring gegeven door een comité van vooraanstaande psychiaters van het land. In januari 1940 werden patiënten overgebracht naar zes speciale vernietigingscentra met een staf van psychiaters. Eind 1941 werd het programma clandestien omwille van de publieke verontwaardiging en het gebrek aan enthousiasme van Hitler, maar toen waren al tussen de 100.000 en 200.000 Duitse psychiatrische patiënten vermoord. Sindsdien gingen afzonderlijke instellingen, zoals die in Kaufbeuren, op eigen initiatief verder, waarbij ze zelfs nieuwe patiënten opnamen met het doel ze te vermoorden. Aan het eind van de oorlog waren veel grote instellingen volkomen leeg en schattingen van verschillende oorlogstribunalen, waaronder dat van Neurenberg, lopen uiteen van 250.000 tot 300.000 doden, voornamelijk patiënten van psychiatrische ziekenhuizen en tehuizen voor geestelijk gehandicapten.

Psychiater Frederic Wertham, geenszins een radicale criticus van zijn vak, verdient de lof de eerste te zijn die de rol van de psychiatrie in Nazi Duitsland heeft beschreven: … "Het tragische is dat de psychiaters geen bevel nodig hadden. Zij handelden op eigen initiatief. Zij voerden geen doodstraf uit die door iemand anders was uitgesproken. Zij waren de wetgevers die de regels bepaalden om te beslissen wie dood moest; zij waren de bestuurders die de procedures uitwerkten, patiënten en plaatsen leverden en de methoden voor het doden bepaalden; zij spraken een vonnis van leven of dood uit in elk individueel geval; zij waren de beulen die de vonnissen uitvoerden of – zonder dat ze ertoe werden gedwongen – hun patiënten uitleverden om in andere instellingen vermoord te worden; zij leidden het langzame sterven en sloegen dat dikwijls gade."

DE IDEOLOGISCHE ROL VAN DE PSYCHIATRIE

Terwijl Alexander, Ivy, Wertham en anderen de praktische rol van psychiatrie bij de steun en de hulp aan de vernietiging erkenden, waren slechts weinig artsen bereid de ideologische rol van de psychiatrie bij de rechtvaardiging van de sterilisatie- en moordprogramma's onder ogen te zien. Voor een grondige historische analyse zou een studie van de eugenetica nodig zijn – het gebruik van genetische theorieën ter ondersteuning van politieke praktijken gericht op de regulering van de erfelijke eigenschappen van de bevolking. Hier kan ik slechts enkele sleutelfiguren in de psychiatrie aanwijzen, die door hun promotie van eugenetische sterilisatie en euthanasie de weg baanden voor Hitlers ideologische ontwikkeling.

Het eerste boek waarin de systematische, wetenschappelijke uitroeiing van een groep mensen voor "hygiënische" rassendoeleinden werd bepleit, werd gepubliceerd voordat Hitler ooit een pen op papier had gezet om Mein Kampf te schrijven. Het was Der Vernichtung Lebensunwerten (De Vernietiging van Levensonwaardige Mensen), in 1920 geschreven door de psychiater Alfred Hoche en de jurist Karl Binding. Hoche was een van de meest gerenommeerde hoogleraren in de psychiatrie van Duitsland en zijn boek bekrachtigde het standpunt dat veel psychiatrische patiënten "geestelijk dood" waren en slechts "gedeeltelijk" Duitsers in hun bestaan. Hij verlangde medische moord om hun lijden te verlichten, het ras te zuiveren en de staat geld te besparen. Hitler las Hoche niet alleen, maar, nadat hij aan de macht was gekomen leende hij ook zijn naam aan advertenties voor boeken van Hoche.

Een andere psychiater, Ernst Rudin, was ook een vooraanstaand figuur in de Duitse psychiatrie vóór Hitlers regime. Als hoogleraar psychiatrie in München en directeur van de Vakgroep Erfelijkheid van het Kaiser Wilhem Instituut was hij de beroemdste eugenetische psychiater ter wereld. In 1930 als hoogwaardigheidsbekleder op bezoek in de Verenigde Staten, werd Rudin geprezen door leiders van de op rasveredeling gerichte Carnegie Foundation. Toen het Kaiser Wilhelm Institut kort voor Hitlers machtsovername bijna in elkaar stortte door gebrek aan middelen, werd Rudins werk gered door een royale subsidie van de Rockefeller Foundation.

Zonder zijn al racistische en eugenetische ideeën aan te passen, werd Rudin de hoofdarchitect van Hitlers rassenhygiëne-wetgeving en werd hij op zijn vijfenzestigste verjaardag door Hitlers minister van binnenlandse zaken, Wilhelm Frick geprezen, als "de onvermoeibare kampioen van de rassenhygiëne en een verdienstelijke pionier van rassenhygiënemaatregelen van het Derde Rijk." Aan het eind van de oorlog moest deze held van de psychiatrie vluchten voor woedende families van vermoorde psychiatrische patiënten.

WERELDWIJDE STEUN VOOR HITLER UIT DE PSYCHIATRIE

De band tussen Hitler en de eugenetische psychiaters was zo nauw dat veel uit Mein Kampf letterlijk overeenkomt met de taal en de toon uit de belangrijke internationale vakbladen en psychiatrische studieboeken uit die periode. Om enkele van vele van dergelijke passages in Mein Kampf te citeren:
"Eisen dat zwakzinnigen belet wordt even zwakzinnig nageslacht voort te brengen is een eis die om de meest zuivere reden wordt gesteld en, indien systematisch uitgevoerd, de meest humane daad van de mensheid betekent…"
"Zij die fysiek en geestelijk ongezond en onwaardig zijn, moeten hun lijden niet in de lichamen van hun kinderen laten voortduren… "
"Het voorkomen van de mogelijkheid en de gelegenheid tot voortplanten bij fysiek gedegenereerden en geesteszieken … zou de mensheid niet alleen van een immens ongeluk bevrijden, maar tevens leiden naar een herstel dat vandaag de dag nauwelijks denkbaar lijkt."

Nadat hij de macht had gegrepen, kreeg Hitler steun van psychiaters en sociale wetenschappers van over de hele wereld. Veel artikelen in de meest toonaangevende medische vakbladen van de wereld bestudeerden en prezen Hitlers eugenetische wetgeving en beleidsmaatregelen.

Dit zijn dezelfde beleidsmaatregelen die Mitscherlich, de Duitse medische vertegenwoordiger in Neurenberg, beschreef als "het startpunt voor de ontwikkelingen die onverbiddelijk leidden naar een afgedwongen 'barmhartige dood' voor de ongeneeslijk krankzinnigen enerzijds, en, gedurende de oorlog, naar plannen voor uitroeiing van rassen die als inferieur werden bestempeld – Polen, Russen, Joden en Zigeuners anderzijds."

Leo Alexander, de psychiater die de verantwoordelijkheid aanvaardde voor het onderzoek van de psychiatrische gruweldaden op het Oorlogstribunaal, was zelf een van degenen die Hitlers sterilisatiewetten had gesteund. Hij was één van enkele bekende auteurs van Eugenetische Sterilisatie, een officieel rapport aan de American Neurological Association, gesticht door de Carnegie Foundation.

Sprekend over Hitlers twee jaar oude wetgeving voor onvrijwillige sterilisatie, bevestigen Alexander en zijn medeauteurs mijn constatering dat het "redelijk is te beweren dat de Sterilisatiewet niet het product is van Hitlers regime in de zin dat de belangrijkste principes ervan enkele jaren eerder waren voorgesteld en overwogen, voordat het Nazi-regime bezit van Duitsland nam." Vervolgens prijzen zij de wetgeving als zijnde "nauw in overeenstemming met de huidige kennis van de medische eugenetica."

Aanmoedigingen uit Amerika voor Hitlers psychiatrisch-eugenetische programma's gingen veel verder dan morele steun. In de jaren voor de Duitse Sterilisatie Wet steriliseerde de staat Californië systematisch 15.000 psychiatrische patiënten en werd het belangrijkste experimentele gebied voor eugenetica ter wereld.

Amerikaanse psychiaters lieten het niet bij de steun aan sterilisatie. In juli 1942, toen het Duitse medisch-moorden programma bij de kopstukken van de Amerikaanse psychiatrie bekend was, publiceerde het officiële vakblad van de American Psychiatric Association twee artikelen waarin een definitieve oplossing voor Amerikaanse geestelijk gehandicapten werd bediscussieerd. In het hoofdartikel, dat oorspronkelijk was voorgedragen op de jaarvergadering van de vereniging, bepleitte Foster Kennedy wetgeving die het mogelijk maakte ongeneeslijk zwakzinnige kinderen van vijf jaar oud, "de volslagen onbekwamen", te doden, om ze te ontlasten van "de kwelling van het leven" en om hun ouders kosten en geestelijk lijden te besparen. "Dus de plaats voor euthanasie is, volgens mij, voor de totaal hopeloos zwakzinnige: een fout van de natuur, iets wat we uit het zicht werken, wat helemaal nooit gezien zou moeten worden."

Ter weerlegging verklaarde Leo Kanner, een bekend kinderpsychiater, zich tegen euthanasie, maar voor sterilisatie. Dan worden de twee artikelen in een niet ondertekend commentaar getiteld "Euthanasie" met elkaar vergeleken. De redacteuren van het Vakblad van de American Psychiatric Association brengen de ethische kwestie van moord niet ter sprake. Het woord 'doden' wordt niet gebruikt. In plaats daarvan gaat het over "verwijdering door euthanasie", "barmhartig verscheiden", "een verwijderingsmethode", en zelfs schertsend "een fataal einde aan een pijnlijk hoofdstuk". Maar de redacteuren waren zich ervan bewust dat, met of zonder eufemismen, het Amerikaanse publiek verontwaardigd zou kunnen reageren en veel ouders zich "schuildig" zouden kunnen voelen. Daarom stelden de redacteuren van dit augustusnummer van het psychiatrische vakblad zowel een algemene voorlichtingscampagne voor om de weerstand tegen medische moord te overwinnen als psychiatrische hulp om het schuldgevoel van de ouders te verlichten.

ADDENDUM

Hieronder nog een uitspraak van Dr. Wertham: "In 1941 ging een commissie van vijf leden naar het concentratiekamp Dachau om gevangenen te selecteren voor overplaatsing naar Mauthausen waar ze zouden worden gedood. Het waren alle vijf psychiaters en hun leider was hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van Berlijn."

Referenties
Wertham, F. (1966) "A Sign for Cain: An Exploration of Human Violence", London
Dr. Karl Binding en hoogleraar Alfred Hoche (1920) "Der Vernichtung Lebensunwerten Lebensence", Berlijn

psychiatrie en samenleving | 25-01-2007 | 01:06 | Link | Reacties (1)

Bepaal zelf je hersenen!

Een nieuw boek op de markt: Sharon Begley, Wall Street Journal wetenschapscolumnist, publiceerde haar nieuw boek "Train Your Mind, Change Your Brain" (NY, Random House, 2007), gebaseerd op de recentste neurowetenschappelijke bevindingen dat je zelf de vorm en de structuur van je hersenen kan veranderen.

Terwijl bij ons neurowetenschappers en biopsychiaters ons nog altijd voorhouden dat geestesziekten het GEVOLG zijn van een bepaald (uiteraard verkeerd) hersenfunctioneren of een abnormaal verhoogde activiteit in bepaalde hersendelen. Als een 'normale' mens zijn hersens kan wijzigen (en het blijkt nu ook dat meditatie de hersenen verandert), als ratten dat kunnen als ze de kans krijgen gevarieerde spelltjes te mogen spelen in een of ander labo, waarom zouden schizofrenen, psychopaten en co dat dan niet kunnen?

Sharon's boek is o.a. gebaseerd op onderzoeken van Helen Mayberg (die we hier reeds hebben ontmoet in verband met haar Deep Brain Stimulation onderzoek), waaruit blijkt dat niet alleen placebo's en antidepressiva leiden tot gelijkaardige breinveranderingen in de frontale cortex ('hogere mentale functies') en het limbisch systeem ('emoties'), maar dat ook cognitieve gedragstherapie en andere psychotherapieën structurele wijzigingen in het brein veroorzaken.

Maar serieuze niet corrupte biologen hebben altijd volgehouden dat de genen hoogstens een startpunt waren maar geen voorafbeelding van ons fenotype, en dus ook niet van onze hersenen. Er bestaat niet zoiets als een standaard-brein en een standaard voorgeprogrammeerd functioneren van de hersenen. En er bestaat dus ook niet zoiets als een geestesziekte in de zin van een verstoring of aandoening van de 'natuurlijke' werking van onze hersenen.

Kortom: voor het recht voor iedereen op zijn eigen hersenen!

psychiatrie en samenleving | 22-01-2007 | 02:26 | Link | Reacties (6)

iemand wou buddy worden voor psychiatrische patiënten

Hieronder het verhaal van iemand die zich aanbood als buddy (een soort begeleider die iemand helpt zijn of haar ziekte beter te verwerken of ermee om te gaan) voor psychiatrische patiënten.

Als langdurig werkloze en dus naarstig zoekend naar een gepaste functie die ik vooral in de sociale of non profit sector zoek, besloot ik me op te geven als vrijwillige ‘buddy’. De inhoud van het gebeuren wordt als volgt omschreven.

Hallo,

Mag ik even het project SomeBuddy onder de aandacht brengen? SomeBuddy is een project waarin vrijwilligers (twee)wekelijks afspreken met iemand met een psychiatrische achtergrond. Het gaat om mensen die zelfstandig wonen en een sociaal isolement ervaren. Bedoeling is dat door het contact met de vrijwilliger het sociale isolement doorbroken wordt. SomeBuddy staat dus voor het aanbieden van sociaal contact aan psychisch kwetsbare mensen. Als vrijwilliger moet u dan ook geen vooropleiding hebben maar wel sociaal vaardig zijn en open staan voor mensen met psychische problemen. Binnen SomeBuddy zijn er vrijwilligers van alle leeftijden actief. Momenteel is er echter een nood aan 50-plussers (via andere kanalen mag iedereen meedoen !!). Vandaar dat ik van dit forum gebruik maak om SomeBuddy voor te stellen. Heeft u enkele uurtjes vrije tijd over? Heeft bovenstaande uw interesse gewekt? Wenst u meer informatie? Neem dan gerust contact op. U vindt mijn contactgegevens onderaan.

Vriendelijke groet,

Project SomeBuddy
(adres, telefoon en email-adres bij NPS bekend)

Na een telefonisch gesprek werd ik uitgenodigd kennis te maken wat middels twee gesprekken zou gaan verlopen.

In een eerste gesprek werd de procedure uitgelegd waarbij o.a. zou gevraagd worden naar regelmatige updates en andere administratieve bijkomstigheden. Het gesprek met een overigens vriendelijke dame verliep heel open en spontaan. Op het einde van het gesprek was er reeds de mogelijkheid om persoonlijker kennis te maken met wat de inhoud zou zijn van het tweede gesprek.

In het tweede gesprek kregen we dan echt de kans om m’n kandidatuur te bespreken wat ik uiteraard kon begrijpen gezien de gevoeligheid die aan de dag dient gelegd te worden. Naar aanleiding van m’n persoonlijke levensgeschiedenis, gekoppeld aan m’n werklozenstatuut, ben ik een zelfstudie gestart in de richting van integrale & humane psychologie, transformationele filosofie en aanverwanten zoals ook enkele werken inzake transpersoonlijke psychiatrie. Persoonlijk heb ik o.a. een bijna-dood-ervaring (BDE) achter de rug wat aanleiding gaf tot deze extra studies (zelfstudie weliswaar). In het gesprek heb ik dit duidelijk aangegeven waardoor we, zeker in de context van het ‘buddyschap’, hier een open gesprek konden houden. Toen ik éénmaal m’n kennis inzake de menselijke psyche ten berde bracht, groeide zowel de interesse als het ongeloof van m’n gesprekspartner die instond voor de recrutering van de buddies, zelf ook een psychologe. Op basis van m’n ervaring begeleid door het gelezene hadden we een leuke babbel waarin gaandeweg het ongeloof van m’n gesprekspartner duidelijk groter werd wat ik merkwaardig vond aangezien ik niet de afgestudeerde psycholoog was, maar zij. Voor de gelegenheid had ik b.v. een boek bij omtrent Transpersoonlijke Psychiatrie dat voor m’n gesprekspartner schijnbaar niet gekende materie was. Althans, titel en auteur werden met belangstelling genoteerd, alsof er geen andere boeken in deze context zouden bestaan. Naar aanleiding van het boek ging het dan vooral over het toedienen van de medicatie waarbij ik opperde dat deze in bepaalde gevallen een averechts effect zou kunnen hebben op het verloop van de psychische aandoening. Omwille van de schijnbare nieuwe materie begon ik me toch stilaan een beetje zorgen te maken over hoe men patiënten dan wel behandeld, zonder dat ik daar effectief over kon oordelen. In functie van transpersoonlijke ervaringen werd ook in het boek (en vele andere) specifiek aangegeven dat de behandelende arts vooral veel aandacht moet schenken aan de ervaringen van de patiënt alsook dat het zonder dergelijke ervaringen moeilijk is om de patiënt te begrijpen. Het louter toedienen van medicijnen wordt dikwijls omschreven als een soort onmacht van de behandelende arts en dit met alle gevolgen vandien, zoals een levenslange verslaving. Voor de patiënt komt het in deze periode er vooral op aan om inzicht mee te krijgen omtrent de transpersoonlijke ervaringen. Gezien m’n eigen ervaringen begreep ik heel goed wat er in deze context geschreven stond. Echter, zonder me ook maar in gelijk welke zin als expert te willen profileren. M’n doelstelling was enkel om m’n medemens te kunnen helpen middels een aangenaam gesprek. Als men dat al van zichzelf mag zeggen, maar toch: ik sta bekend als een zachtaardig, spontaan en vriendelijk iemand die professioneel verschillende toch niet makkelijke managmentsfuncties heb bekleed waar vooral people skills belangrijk waren. De jobs situeerden zich telkens in de sfeer van (re)organisaties, problem solving, project leader in zowel de financiële als logistieke sector.

De verbijstering was groot toen ik te horen kreeg dat ik niet weerhouden zou worden als buddy. Ik aanvaardde de beslissing, maar had meer oog voor m’n medemens die in behandeling was en de wijze waarop dit dan gebeurt. Op basis van het open gesprek leek hier nogal veel onbegrip over te bestaan. Omwille van de verbijstering heb ik dan ook aangedrongen op een derde gesprek met de collega van de psychologe waarmee ik deze babbel had.  Zij stemde zonder problemen toe en wellicht was ook zij verrast door de dingen die ik kon vertellen. Blijkbaar naïef mijnentwege want ik was in de volle overtuiging dat dit toch gekende materie zou moeten zijn binnen het vakgebeid waarover we spraken. Een extra gesprek zou volgen met de overeenkomst dat ik niet meer zou rekenen om ‘buddy’ te worden. Daar stemde ik mee in.

Binnen de familie hebben we rondom dit verhaal nog hard gelachen dat ik blijkbaar ontoerekeningsvatbaar ben om een normaal gesprek te voeren en/of een bioscoop te bezoeken. Wie me persoonlijk zou kennen, zal beslist een andere mening hierover krijgen (hoop ik dan hé).

Een 1.5 maand later zou dan het volgende gesprek doorgaan dat omwille van ziekte werd uitgesteld. De interesse van de psychologe van het eerste gesprek was duidelijk gewekt alsook gewaardeerd en dit ondanks de weigering als ‘buddy’ te mogen fungeren (tenslotte hadden we een leuke babbel). De interesse in een derde gesprek werd me duidelijk na de excuses voor het feit dat ik me tijdens haar ziekte (zonder verwittiging van de ziekte) vergeefs had aangeboden op de afgesproken plek. Telefonisch aanvaardde ik achteraf de excuses waarin men me vroeg of ik alsnog dat derde gesprek zou willen hebben. Nog steeds en net omwille van de verbijstering inzake wou ik me graag vrijmaken voor dit gesprek. Het gesprek waarbij ook haar collega werd uitgenodigd verliep quasi identiek aan het vorige, ik deed m’n verhaal en staafde dit met citaten en/of verwijzingen naar het gelezene (die zelfstudie waarvan sprake eerder). De interesse van de ‘eerste’ psychologe bleef duidelijk aanwezig wat duidelijk niet het geval was voor haar collega die een eerder defensieve houding aannam. Ik accentueerde duidelijk dat ik niet kwam om iemand te bekritiseren of wat dan ook, maar gaf wel aan wat m’n bekommernis was en de reden waarom ik zelf een derde gesprek had aangevraagd. Tenslotte was ik reeds geweigerd als ‘buddy’ en dus had in essentie daar niets meer te zoeken. Het gesprek was eerder een ‘one man show’ waarbij ik regelmatig de mening vroeg van de gesprekspartners in kwestie. Het leek dan haast of ikzelf als patiënt in therapie op de sofa zat (misschien dachten zij er inderdaad zo over, weet ik niet). Hoe dan ook, voor mijn gevoel werd de tweede psychologe steeds afstandelijker wat me toch wat droevig stemde, zeker in functie van de patiënt die mogelijks helemaal niet de juiste informatie zou krijgen. Nogmaals, dit is slechts een aanvoelen op basis van het gevoerde gesprek. Zoals ik eerder zei kon ik op basis van persoonlijke ervaringen nogal wat zaken zeggen die ook in verschillende boeken omschreven werden maar blijkbaar lukte het de tweede psychologe al dit studiewerk te negeren en als het ware naar de prullenmand te verwijzen. In al m’n verbijstering heb ik dat dan ook laten weten dat men blijkbaar namen zoals Grof, Jung, Maslow, Rogers….(teveel om op te noemen) als ‘nooit bestaand’ wou afdoen. Het gesprek liep toen snel ten einde en ik gaf nog aan dat ik nog wel met iemand wou praten om hier duidelijkheid over te krijgen.  Dit laatste werd ‘beleefd’ afgewimpeld, de teleurstelling was groot, de leerschool zowaar nog groter. Ik mag hier persoonlijk enkel uit besluiten dat één en ander duidelijk niet begrepen wordt, al wordt de reden waarom ook duidelijk in allerhande studiewerk omschreven. Het lijkt zowaar op een paradox waardoor m.i. mensen een verkeerde behandeling krijgen. Nogmaals, ik ben geen expert terzake maar in functie van een persoonlijk aanvoelen en het bijkomende studiewerk, heb ik dat wel aan den lijve mogen ondervinden.

Bijzonder jammere vaststelling voor al diegene die hieromtrent wel degelijk baanbrekend studiewerk hebben verricht.

Tot daar een korte anecdote als gewezen ‘buddy’ en zou dit pleidooi kunnen afsluiten met een citaat van ene Carl Rogers ‘Als ik mezelf toelaat anderen te leren kennen, kan het zijn dat ik mezelf ook leer kennen en dat boezemt me wat schrik aan’.  Persoonlijk denk ik dat er enige waarheid in zit maar m’n medemens helpen is blijkbaar geen optie, aldus het Project Somebuddy.

W.V.G., Antwerpen 18-1-2006

psychiatrie en samenleving | 22-01-2007 | 00:38 | Link | Reacties (3)

Een nieuwe stepping stone theorie over moord?

psychiatrie en samenleving | 20-01-2007 | 05:43 | Link | Reacties (1)

Als je het met twee doet, wordt het nieuws!

psychiatrie en samenleving | 20-01-2007 | 05:12 | Link | Reacties (2)

wat gelul over (post)humanisme, psychologie en co

psychiatrie en samenleving | 16-01-2007 | 11:29 | Link | Reacties (0)

Ait Oud (on)toerekeningsvatbaar ?

Een college van twee psychiaters en een psycholoog hebben eind december geoordeeld dat Abdallah Ait Oud, de vermoedelijke moordenaar van de Luikse meisjes Stacy enNathalie, toerekeningsvatbaar is en dat hij dus niet geïnterneerd moet worden. Het feit dat Ait Oud toerekeningsvatbaar is, betekent meteen ook dat niets een assisenproces nu nog in de weg staat. 

Vreemd is wel dat Ait Oud in 2001 wel ontoerekeningsvatbaar werd verklaard nadat hij een tienermeisje had verkracht. Hij werd vier jaar lang opgesloten in de psychiatrische instelling van Paifve. Na vier jaar kwamen andere psychiaters daar tot de conclusie dat hij niet ontoerekeningsvatbaar was en dus niet op zijn plaats zat in de psychiatrie. Zij oordeelden dat de eerste psychiaters een verkeerde diagnose hadden gesteld. Ait Oud kwam in december 2005 terug vrij, zonder enige vorm van begeleiding.

Speelt de psychiatrie hier een spelletje met zichzelf? Kan het dat, als de psychiatrie een Wetenschap is zoals zij pretendeert, zij iemand ontoerekeningsvatbaar verklaart om dan vier jaar later te zeggen dat ze zich vergist heeft?

En moet Ait Oud om aan de volkswoede tegemoet te komen niet ten alle prijze voor assissen verschijnen en nu dus hoe dan ook toerekeningsvatbaar worden verklaard?

Het zijn maar onnozele vragen die we ons stellen.

psychiatrie en samenleving | 15-01-2007 | 05:17 | Link | Reacties (0)

Een DVD voor pur sang anti-psychiatristen !!

Bestellen

psychiatrie en samenleving | 15-01-2007 | 00:03 | Link | Reacties (0)

Antwoord aan een manisch-depressieve

Een blijkbaar manisch-depressieve persoon vroeg ons waarom het Netwerk zo tekeer gaat tegen medicatie en welk alternatief we dan wel hadden. Hij kreeg van ons het volgende antwoord:

beste,

wij zijn op het Netwerk niet tegen medicatie als dusdanig, maar we vinden het wel nodig de illusies rond een eenzijdige medicamenteuze aanpak aan te klagen, ook gezien de vele schandalen die rond veel van die medicijnen nu internationaal komen bloot te liggen.
persoonlijk neem ik zelf ook nog wat psychofarmaca, Efexor 75 als AD en een benzo om te slapen. maar tegelijk heb ik drie jaar van mijn leven verloren door sjarels die amper interesse hadden voor mijn problematiek en me van lithium via Zyprexa bij Tegretol en Leponex brachten, en ja zelfs elektroshocks voorstelden, dat allemaal omdat ze het niet meer wisten - hoe zouden ze kunnen - ze hebben nooit moeite gedaan naar me te luisteren. en ik heb lang genoeg in psychiatrische zieknhuizen gezeten om te zien hoe daar met de mensen gesold wordt.
om je persoonlijk raad te geven voor wat betreft alternatieven, dat gaat natuurlijk niet zonder je te kennen. maar ik zou zeggen naast een zo gezond mogelijke voeding:
om je eigenwaarde te behouden een zinvol en creatief bestaan is het beste wapen tegen depressies. gooi je in een artistieke hobby waarin je iets van je zelf kan leggen en waarvoor je waardering krijgt van medemensen;
analyseer je manie: welke levensdrang brengt ze tot uiting en hoe kan je die levensdrang zo aanwenden dat ze niet meer pathologisch-manisch is en destructief voor jezelf en anderen?
vermijd in je contacten met anderen de valkuil van het zelfbeklag (mag wel eens hoor) en houd de piste van een zinvol perspectief open zodat je relaties verrijkend blijven voor jezelf en je medemensen waarvan je houdt;
vul psychotherapie aan met zelftherapie: tegenover jezelf hoef je nooit schaamte te hebben, wat je in het verleden ook gedaan hebt, zeg 'tant pis' tegen jezelf, er is niets meer aan het verleden te verhelpen, maar neem je voor in het vervolg in gelijkaardige situaties anders te handelen (of meer spontaan of meer bezonnen, afhankelijk van je problematiek);
plaats je problematiek in een breder kader: hoe sluit ze aan bij deze van lotgenoten?
enzovoort

groeten en veel moed!        

psychiatrie en samenleving | 20-12-2006 | 03:05 | Link | Reacties (0)

het Freedom Center al op wikipedia

Freedom Center Western Massachusetts

psychiatrie en samenleving | 12-12-2006 | 14:44 | Link | Reacties (0)

Roken is ongezond, ja dat weten we wel !

Vandaag mijn eerste pakje sigaretten met foto gekocht. Zoals zovele psychisch aangedane mensen (ha heb ik van iemand anders eigenlijk, zouden we moeten lanceren: pam's - pam's die spam verspreiden) roken we lustig verder.

De foto toont het omzwachteld hoofd van een zikenhuisbedlegerige, met (o.a.) een beademhalingsbuis in de mond. Dan toch liever een sigaret tussen onze lippen. Liever een longkanker op termijn dan al de bijwerkingen van die pillen een uur na inname tot de rest van je leven! 

psychiatrie en samenleving | 12-12-2006 | 12:39 | Link | Reacties (0)

Alternatief Wetenschappelijk Onderzoek

   

Bonkers Institute
for Nearly Genuine Research

Advancing in the general direction of bona fide science since last Tuesday.

Located in Traverse City, Michigan, the Bonkers Institute in no way resembles the building pictured above

At the Bonkers Institute for Nearly Genuine Research, we specialize in:
Psychiatry, psychology, biopsychiatry, biopsychology, psychobiology, psychopharmacology, neuropsychiatric behavioral pathology, biochemical transmission reuptake inhibition, magnetic resonance image exhibition, clinical cohort randomization, reliably verifiable albeit statistically invalid diagnostic replication, cerebral gray matter sonographic meta-analysis, amplified materialistic reductive bio-determinism, applied remedial medical iatrogenics, placebo-induced chemical dependence and addictive substance abuse disorder treatment, asymptomatic depression screening, therapeutic toxicology... and much, much more.

Read the latest studies from the Bonkers Institute:

• Schizophrenia Treatment in Seven Easy Steps
• Addictive Properties of Shiitake Sesame Vinaigrette
• Utilization of Placebo Rat Poison in Controlled Clinical Trials
• Chemical Imbalance Not Otherwise Specified: Useful Diagnostic Category?

Coming Soon:

• The Soaring Suicide Rate of Psychiatrists: an Epidemiological Overview
• Advances in Neuroimaging and Molecular Genetics: Implications for Clinical Practice
• Flimsy Evidence-Based Medicine: the "Best Practice" Money Can Buy
• Asymptomatic Depression: Hidden Epidemic and Huge Untapped Market
• Federally Funded Child Predators and Pill Pushers Playing Doctor:
  A Critical Review of the Preschool ADHD Treatment Study (PATS)

psychiatrie en samenleving | 11-12-2006 | 21:23 | Link | Reacties (1)

Belgen 5x meer opgenomen in psychiatrie

Uit een grootschalige studie in opdracht van de Europese Commissie die gisteren vrijgegeven werd, blijkt dat 5% van de Belgen ooit al eens opgenomen is in een ziekenhuis omwille van psychische problemen. Het gemiddelde voor Europa is 1%. Nochtans blijken Belgen zich even gelukkig te voelen als de andere Europeanen: 80% van de Belgen voelt zich gelukkig tegenover 65% voor de gemiddelde Europeaan.
Opname in een psychiatrische instelling is natuurlijk een controleerbaar gegeven: toegeven dat je eigenlijk ongelukkig bent is wat anders. Vraag een Belg die met zijn hals in de strop hangt, hoe hij zich voelt en hij zal antwoorden: "ça va, we kunnen niet klagen!" Daarnet zei op de tv een dame die afhankelijk is van de voedselbank: "Ik heb brood, kaas en salami gekregen. Ik ben gelukkig: ik kan eten." De Belg is gewoon met niets tevreden te zijn.
12% van de Belgen zocht in het afgelopen jaar professionele hulp voor geestelijke gezondheidsproblemen, tegenover 13% voor het geheel van Europa. De Belgen wenden zich wel minder tot de huisarts. Blijkbaar stappen ze maar direct naar Kortenberg of de Broeders van Liefde.
De woordvoerder van minister van Volksgezondheid Rudy Demotte tilt niet zwaar aan dat cijfer van 5% ziekenhuisopnames. "Onze zorg is gewoon toegankelijker! Wij hebben gewoon meer psychiatrische bedden". Inderdaad: zeker in Vlaanderen wemelt het van psychiatrische ziekenhuizen. In Italië b.v. heeft men die eigenlijk gesloten. Caritas Catholica Vlaanderen verwijt de Italianen nu dat de Italiaanse geesteszieken als dakloze clochards slapen in stations en onder bruggen. Wij denken echter dat een clochard een menswaardiger leven leidt dan een psychiatrisch patiënt in Kortenberg of in de ziekenhuizen van de Broeders van Liefde: daar worden je hersenen weggeteerd door de pillen en bij het minste misbaar wacht je de isoleercel of de elektroshock-'verpleeg'kamer.
Volgens het kabinet Demotte zijn wij door de toegankelijkheid van onze 'zorg' ook mentaal zeer gezond en gelukkig. Waarom blijft de sector van de psychiatrische en de psycho-farmaceutische industrie dan steeds zwaarder lobbyen en geld investeren in publiciteit, congressen en zelfhulpgroepen om een groter verbruik van pillen en van psychiatrische behandelingen en opnames te bewerkstelligen?

Jan Vanhaelen van de Sarah Beweging geeft volgende commentaar bij de Europese studie: "De verklaring voor die gelukkige en mentaal gezonde Belgen zou wel eens elders kunnen liggen. Volgens de cijfers van minister Demotte en van de sector zelf stierven in 2003 in de psychiatrie een vierde van de mensen een niet-natuurlijke dood. Van bijna tien procent was de doodsoorzaak zelfs niet bekend. In 2004 waren er dan plots minder overlijdens waarbij de doodsoorzaak niet bekend was, maar kregen we in vergelijking met twee jaar vroeger een stijging van de natuurlijke overlijdens met 45,5 procent. In totaal betekende dat een stijging van de overlijdens in psychiatrie in België met 32 procent op twee jaar tijd. Volgens onze inschatting zijn precies de veelvuldige psychiatrische opnames en verdachte overlijdens in en om de psychiatrie (de officieuze cijfers mag men met een paar factoren vermenigvuldigen) de oorzaak van de voor ons land verrassend 'gunstige' resultaten van de enquête. Ook de vaststelling volgens de enquête dat de Belg minder dan de gemiddelde Europeaan pillen slikt voor psychische problemen (terwijl ons vroeger altijd het tegenovergestelde verteld werd!) vormt een aanwijzing dat het hier wel degelijk erg slecht gaat op het vlak van ons psychosociaal welbevinden en onze 'geestelijke gezondheid': zowel doden als mensen die onder de pillen zitten kunnen onmogelijk zelf op een behoorlijke manier enquêteformulieren invullen. Zo krijg je dus precies het tegengestelde resultaat van wat de werkelijke toestand is."

psychiatrie en samenleving | 06-12-2006 | 19:08 | Link | Reacties (0)

Pseudo-wetenschap !!! (bron: Paz Schmidts)

de psychiatrie is een pseudo-wetenschap
“Er bestaat geen bloedonderzoek of andere biologische test voor de aanwezigheid of afwezigheid van geestelijke ziekten.		De psychiatrie beweert de enige deskundige te zijn op het gebied van geestelijke gezondheid en “ziekten” van de geest. Psychiatrische stoornissen zijn echter niet hetzelfde als lichamelijke ziekten. In de geneeskunde bestaan duidelijke criteria voor ziekten: een voorspelbare groep symptomen met een bewezen, vastgestelde oorzaak of begrip van hun samenstelling en functie. Koorts en koude rillingen zijn symptomen. Malaria en tyfus zijn ziekten. Ziekten worden aangetoond met objectief bewijs en lichamelijke testen. Zonder oorzaak of fysiologie wordt een groep symptomen, die bij verschillende patiënten wordt waargenomen, een stoornis of syndroom genoemd. De psychiatrie is nog nooit in staat geweest om een oorzaak van een geestelijke stoornis aan te tonen. Waar de geneeskunde diagnoses onderbouwt met objectieve testen en onderzoeken, heeft de psychiatrie niet één objectieve test om geestelijke stoornissen vast te stellen. Diagnoses worden op subjectieve wijze gesteld door middel van afvinklijsten, het zijn momentopnamen ingekleurd door de mening en ervaringen van degene die de diagnose stelt.  In het Diagnostic and Statistical Manual (DSM IV) van de American Psychiatric Association (APA) staan 374 z.g. geestelijke stoornissen beschreven. Deze stoornissen worden niet onderbouwd door wetenschappelijk onderzoek maar komen tot stand door middel van een stemming binnen de APA. Het zijn lijsten met gedrag en symptomen, symptomen kunnen ons inziens vele oorzaken hebben.    De hoeksteen van het huidige psychiatrische ziektemodel is dat een chemische onevenwichtigheid in de hersenen de oorzaak is van geestelijke ziekten. Hoewel door marketing populair gemaakt is hier de wens de vader van de psychiatrische gedachte. Zoals alle voorgaande theorieën van de psychiatrie is ook deze nooit onderbouwd en inmiddels grondig in diskrediet geraakt.   Thomas Szasz (emeritus hoogleraar in de psychiatrie) stelt: “Er bestaat geen bloedonderzoek of andere biologische test voor de aanwezigheid of afwezigheid van geestelijke ziekten. Als er wel zo’n test zou komen, dan zou de conditie niet langer een geestelijke ziekte zijn maar zou het in plaats daarvan worden geclassificeerd als een symptoom van een lichamelijke ziekte.”   Dr. Elliot Valenstein stelt: “Er bestaan geen testen die de chemische toestand van de hersenen van een levende persoon kunnen vaststellen.”

psychiatrie en samenleving | 02-12-2006 | 22:04 | Link | Reacties (0)

psychosociale ontwrichting en creativiteit

Ontwrichting (zowel op de psychische dimensie als de sociale) is een misleidend woord. Het is een woord vanuit een bepaald perspectief: het perspectief van de “neutrale” deskundige die zou weten wat de juiste of politiek correcte “wrichting” of wrong is. Ontwricht zijn is niet alleen een negatieve manier van zijn maar ook de positieve creatie van een subversieve tegencultuur die het Establishment aanvalt en provoceert. Die subversieve cultuur is jammer genoeg dubbelzinnig en dit in twee opzichten. De ontwrichten die vanuit alle hoeken van de samenleving komen, kunnen niet anders dan reageren vanuit een dikwijls heel persoonlijke en met weinig anderen gedeelde ervaring (al geldt dit niet voor mensen die behoren tot een groep die in zijn geheel wordt “uitgeschakeld”, zoals b.v. ongeschoolde werkloze jonge allochtonen). De ontwrichten vormen dus een heel heterogene menigte die de meest diverse ‘signalen’ uitstuurt. Sommigen begeven zich steeds dieper in de spiraal van de criminalisering, anderen geven zich over aan één of andere vorm van religieus integrisme, nog anderen dolen gewoon wat rond en uiten af en toe een moeilijk verstaanbare kreet. Samenhangend daarmee is de complexe en veelzijdige ideologische inhoud van de boodschap van de ontwrichten. Zoals alle mensen die wanhopig zijn en naamloos, teren zij dikwijls op een stuk rancune en zinnen zij zeker gedeeltelijk op wraak. De positieve sociale en culturele bijdrage van de uitgeslotenen en de ontwrichten zwalpt altijd heen en weer tussen de ideologische legitimering van nieuwe samenlevings- en solidariteitsvormen (een spreken dat doorgaans niet op papier wordt gezet), messianisme (het wachten en het werken aan de komst van de Messias, de Verlosser) en het optreden als een soort stoottroepen van een onverbloemd brutaal fascisme (het fascisme is natuurlijk altijd brutaal).

Al evenzeer is het bijzonder vertekenend criminalisering voor te stellen als een regressie naar een bestiale impulsieve agressiviteit. De criminele overlevingsstrategieën van ontwrichten zijn, als we ons ontdoen van de morele kijk op de zaak, over het algemeen “innovatief” en rationeel-creatief. Zelfs voor een ordinaire winkeldiefstal of het stelen van een handtas moet je al een flinke dosis verstand aan de dag leggen. En zeker het plegen van een bankoverval of een home-jacking vraagt veel minutieuze voorbereiding en allerlei vaardigheden zoals stress-bestendigheid, omgevingsanalyse, teamwerk, organisatorisch talent en nog veel meer van dat. Het zoeken en vinden van steeds nieuwe manieren om de wet te overtreden getuigt van een creativiteit waar veel dynamische managers een punt kunnen aan zuigen. En die creativiteit wordt ook beloond: maffieuze organisaties (die b.v. de Internet-criminaliteit controleren) zullen die creatieve lieden snel een “job” bezorgen, zij het een onderbetaalde job en één zonder sociale zekerheidsrechten. Ook geestesziekte vraagt heel wat creativiteit: de verspreiding van steeds nieuwe diagnoses getuigt van het feit dat geesteszieken, en zeker de  kinderen wiens hersenen nog niet door jarenlang medicijnengebruik zijn aangetast, steeds nieuwe manieren uitvinden om dingen anders te zien en zich volkomen onvoorspelbaar te gedragen.

psychiatrie en samenleving | 29-11-2006 | 03:04 | Link | Reacties (1)

Hoe psychiatrische patiënten als honden worden behandeld.

Nog maar eens een schrijnend voorbeeld hoe meer en meer mensen zich botvieren op weerloze psychiatrische patiënten.

di 21/11/06 - In Bergen zijn drie cipiers aangehouden wegens wangedrag. In de psychiatrische afdeling van de gevangenis hebben ze gedetineerden behandeld als honden.
[Bron: www.vrtnieuws.net]

Op 11 november smokkelden de drie cipiers alcohol binnen in de gevangenis. Toen ze dronken waren, begon hun zogenoemde hondenspel met gedetineerden uit de psychiatrische vleugel. Sommigen moesten over de grond kruipen en bevelen opvolgen. De cipiers zouden ook het haar van een van de gevangenen hebben afgeschoren en hem aan een koord hebben gelegd die zogezegd als leiband moest dienen. Daarbij inspireerden ze zich blijkbaar op de mishandelingen van Iraakse gevangenen door Amerikaanse soldaten in de Aboe Ghraib gevangenis van Bagdad.
Na een anonieme tip nam de politie contact op met de geneesheer-psychiater van de gevangenis in Bergen.
Vervolgens werden de drie cipiers opgepakt en aangehouden. Het zou niet de eerste keer zijn dat ze gevangenen hebben mishandeld.
Minister van Justitie Laurette Onkelinx (PS) is verbolgen over het gedrag van de drie cipiers. "Inhumaan en vernederend", zei ze.

psychiatrie en samenleving | 21-11-2006 | 22:29 | Link | Reacties (2)

vanwege fernand haesbrouck (apotheker)

psychiatrie en samenleving | 17-11-2006 | 19:31 | Link | Reacties (2)

mishandeling psy. patiënten in asielcentrum Vottem

(foto PhotoNews)
Amnesty International wil dat er een onderzoek komt in het gesloten centrum van Vottem.

psychiatrie en samenleving | 16-11-2006 | 13:26 | Link | Reacties (3)

in naam van de patiënten

Namens de psychiatrische patiënten zit in de "Werkgroep Geestelijke Gezondheidszorg - Federale Commissie Patiëntenrechten" de psychiatrische patiëntenvereniging Uilenspiegel te onderhandelen over de regelgeving m.b.t. gedwongen opname, dwangbehandeling, wilsonbekwaamheid van psychiatrische patiënten, "therapeutische exceptie" (d.w.z. dat bij uitzondering de psychiatrische NIET de rechten op informatie, instemming met behandeling, inzage in het dossier, enz. zou genieten). Al deze thema's zijn op tafel gebracht door een verachtelijk soort psychiaters die alle middelen inzetten om hun "therapeutische vrijheid" terug te winnen die ze door de Wet betreffende de Rechten van de Patiënt verloren hebben.

psychiatrie en samenleving | 16-11-2006 | 04:30 | Link | Reacties (0)

Criminelen en geesteszieken

De wijze waarop criminelen en geesteszieken worden aangepakt, is perfect analoog. Voor beiden geldt dat als ze het in hun dagelijks leven te bont maken, ze worden opgesloten en onder toezicht worden geplaatst. Voor de misdadiger spreken we van een gevangenisstraf, voor de geesteszieke van gedwongen opname en in de praktijk doorgaans dwangbehandeling. Gevangenen mogen soms de gevangenis verlaten met een elektronische enkelband, geesteszieken mogen soms een paar dagen naar huis met een psychische enkelband: zij moeten in principe bereikbaar zijn voor het psychiatrisch personeel. Maak je als gevangene teveel misbaar, dan mag je niet deelnemen aan de "heropvoedende" gevangenisactiviteiten en krijg je celarrest; maak je als geesteszieke teveel misbaar, dan mag je niet deelnemen aan de "therapeutische" activiteiten en word je de isoleercel in geduwd. Gevangenen krijgen voorwaardelijke invrijheidsstelling, geesteszieken nazorg: schend je de voorwaarden van de invrijheidsstelling of van de nazorg, dan kan je onmiddellijk terug opgesloten worden of in het geval van de geesteszieke onmiddellijk opnieuw worden gecolloceerd.

Politici die ijveren voor hardere straffen voor criminelen, vinden doorgaans ook dat geesteszieken gemakkelijker gedwongen opgenomen moeten kunnen worden. En de voorstanders van chemische castratie van seksdelinquenten, huldigen ook het lamleggen van het zenuwstelsel van geesteszieken met antipsychotica allerhande.

Enzovoort.

psychiatrie en samenleving | 12-11-2006 | 08:13 | Link | Reacties (1)

bibliografie hersenschade door neuroleptica

Voor een overzicht van artikelen in internationale vaktijdschrijften omtrent de schadelijke invloed van neuroleptica op de hersenen, consulteer:

http://www.mindfreedom.org/mindfreedom/ioc/scan3.shtml

psychiatrie en samenleving | 06-11-2006 | 21:50 | Link | Reacties (0)

Paz's Corner

psychiatrie en samenleving | 01-11-2006 | 18:36 | Link | Reacties (1)

psychische problemen bij jonge asielzoekers

LEIDEN - Een meerderheid (57 procent) van de alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama's) in Nederland heeft een posttraumatische stressstoornis. Van deze groep lijdt de helft daarnaast aan depressies of angsten, of vertoont probleemgedrag.

Dat concludeert Tammy Bean na twee jaar onderzoek onder 920 ama's. Donderdag promoveert ze aan de Universiteit Leiden.
De onderzochte asielzoekers kwamen uit 48 verschillende landen en hadden een gemiddelde leeftijd van 16 jaar. De Amerikaanse Bean concludeert dat de helft van de ama's niet voldoende geestelijke zorg krijgt. Ook blijken volgens haar leraren en voogden de psychologische problemen van de kinderen niet voldoende waar te nemen.
"Hun toekomst staat op het spel. Blijvende schade is niet ondenkbaar", waarschuwt Bean.

Zorg
Van de onderzochte personen had 34 procent geen ernstige psychische klachten. "Zij hebben vaak beschermende factoren. Ze wonen in kleine wooneenheden onder supervisie van een volwassene, hebben familie in Nederland en wonen voor langere tijd op een plaats." Bean hamert er daarom op dat deze factoren voor alle jonge asielzoekers zouden moeten gelden. Ook pleit Bean voor laagdrempelige zorg, die de jongeren zelf kunnen vinden.

School
Ondanks de problemen blijkt de meerderheid van de ama's die lijden aan posttraumatische stress zich redelijk aan te passen in Nederland. Ze houden zich bezig met gewone dingen en gaan veelal naar school. Hun grootste wens is werk en een goede toekomst. Het krijgen van een verblijfsvergunning staat op de derde plaats.

psychiatrie en samenleving | 25-10-2006 | 02:16 | Link | Reacties (0)

abused child vrijgesproken voor assisen

vr 20/10/06 - Het assisenhof van Brussel heeft de twee jongemannen die beschuldigd werden van doodslag op een koppel twee jaar geleden in Heikruis, vrijgesproken. Een van de twee, de 26-jarige David Bouchat, werd als jong kind jarenlang misbruikt door de man van het koppel. Ook zijn vriend, de 29-jarige Sébastien Léonard, die de dodelijke messteken gaf, is vrijgesproken. En die vrijspraak is opmerkelijk, omdat Léonard niet werd misbruikt.

En onmiddellijk op Terzake-Canvas: een aanval van Siegfried Bracke op de assisenjuryrechtspraak. Lult dat de jury maar op basis van "emoties" reageert. Dat de advocaten inspelen op de "emoties" van juryleden die niet eens naar school zouden zijn geweest.

Bracke heeft duidelijk nog nooit een assisenzaak bijgewoond. De jury zou een à twee weken lang er alleen maar emotioneel bijzitten? Haha, dan hadden die juryleden allang een hartinfarct, eczeem of een andere psychosomatische aandoening, waarde Siegfried (= de voornaam van een Holocaust-ontkenner).

En roept Bracke uit: "Ik zou door het volk niet willen beoordeeld worden!". Ziedaar een groot democraat. Wellicht wil hij alleen door zijn logebroeders beoordeeld worden, want veroordelen doen die hun leden nooit.

De aanval op de juryrechtspraak is dus weer in volle gang. Misschien vindt men daar dat Dutroux door beroepsrechters had moeten worden berecht. Als het volk nog iets te zeggen heeft in dit land, dan is het wel in het assisenhof.

psychiatrie en samenleving | 20-10-2006 | 21:07 | Link | Reacties (0)

bram bakker: een bericht van kristof

Bram Bakker

Bram Bakker stopt ermee. Zoals gewoonlijk moeten mensen die het goed bedoelen ermee stoppen. Dat hebben we gezien bij Samuel Hanneman destijds, toen zijn homeopathie nog iets voor in de toekomst was. Hoewel het nog steeds wordt afgebroken. In de kennismakingsbrochure van het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen wordt homeopathie ronduit belachelijk gemaakt. Nee, de heksenvervolging is nog niet voorbij. Ze gaat door onder een andere vorm. Wat te goed werkt en teveel concurrentie oplevert, wordt verketterd. Wel mensen, ik ben een ketter van weleer. Nederland is nu een goede psychiater armer. Dit was echt een psychiater naar mijn hart, en zo'n man moet er dan mee stoppen. Je zou voor minder depressief worden. Het is een trieste wereld. De wet boven alles. Maar de oplossing is niet de bureaucratie aanvallen, of de politiek iets verwijten, ik denk dat we best kunnen beginnen bij onszelf. Zoals Osho al schreef in zijn 'De Rebel' is het ons bewustzijn dat dient te veranderen. De mens dient vrij te worden en te blijven. Zo werd Simon Vinkenoog de gevangenis ingedraaid omdat hij zich goed voelde bij cannabis. Maar hij heeft zich niet laten doen. Hij is blijven roken. Zo zal ook ik me niet laten doen. Ik zal blijven schrijven. Ik zal blijven dichten. En laat ze me maar 'gek' noemen. Of schizotypisch, psychotisch, ... Tja, ik voldoe helemaal aan het profiel van de psychoticus, ontzettend geïnteresseerd en geïnspireerd door filosofie en spiritualiteit en misschien wel een beetje anders dan de meute, maar ja. De DSM is het handboek van de huidige ketterijen. Alle symptomen van potiëntele hedendaagse heksen, ketters en dissidenten zijn erin beschreven. Nee, nu overdrijf ik wel een beetje, misschien zijn er wel echt ongemakken. Ik word ook knetter bij teveel stress of drukke ruimtes. We zijn allemaal mensen. Niks meer dan dat. Veel schizofrenen zeggen: 'Ik ben niet gek, het zijn de anderen die gek zijn', dat is toch wel iets om over na te denken. Misschien moeten we maar eens met zijn allen blijven zwoegen voor een gewaarborgd inkomen voor iedereen, zodat we niet gek hoeven te worden onder de druk van alles. Mensen zijn zo vindingrijk dat ze uit eigen beweging hun bijdrage gaan leveren aan het geheel, en wie dat niet doet, het zij zo. Opvallend is dat veel 'gekken' die ik ken ontzettend intelligent zijn, en een hoog IQ hebben, ver uitstekend boven het gemiddelde. Ook weer iets om over na te denken. Maar aan het establishment wens ik te melden dat ik niet 'staatsgevaarlijk' ben, daarvoor word ik door Lucis Trust te goed opgevoed. Een lid van de nieuwe groep van werelddienaren is geen gevaar voor de politiek en de gevestigde orde, integendeel, en daar zal ik mij aan houden. Volgens mij ziet 'de gek' teveel. Martin Luther King werd ook vermoord. Kennedy eveneens. Een psychiater beaamde ooit dat je om depressief te worden verdomd intelligent moet zijn. Als je slapend door het leven gaat zie je de ellende om je heen niet. Nee hoor, laat mij maar wakker worden. De psychosen neem ik er wel bij. Af en toe moet ik gewoon even unpluggen uit deze matrix. En dan is het een kwestie van afzonderen en prikkelarm mijn tijd doorbrengen. Deze wereld verschilt zoveel van wat ik innerlijk aanvoel. Ik kan niet tegen verandering. Ik geloof dat in "Een verhandeling over witte magie" stond dat de occulte student ook niet tegen verandering kan, of dat het minstens een belemmering is bij de studie. Misschien was ik in een vorig leven wel een oosterling, wie zal het zeggen? Momenteel ben ik weer enorm in de ban van de psychologie van de ziel die komende is. Hopelijk wordt er in de toekomst wel degelijk een psychologie ontwikkeld waarbij de zielentaak wordt herkent. Zoals ik al eerder op dit blog schreef zal de creatieveling dan sneller worden ontdekt, net zoals de staatsman en de wetenschapper. Als we de Meester Djwhal Kuhl mogen geloven wordt dit de komende 2000 jaar werkelijkheid. Of ik dit nog ga mogen meemaken is een andere zaak. Hieronder geef ik jullie nog de afscheidsbrief van Bram Bakker (10 aug 2006): Geachte patiënten, clienten, of hoe u ook aangesproken wilt worden,   Een treurige boodschap heb ik u te melden. Ik ga stoppen met mijn praktijk als vrijgevestigd psychiater. Het is niet omdat ik het niet leuk meer vind, en het heeft dan ook niets met u van doen. Het gaat om de bureaucratie. Ik kan er niet meer tegen. Ik ben niet eens oud, maar ik voel me een dokter uit een andere tijd.     Ik ben gewend om met een stuk papier voor me gesprekken met u te hebben. Soms maak ik een aantekening, bijvoorbeeld over bijwerkingen van medicatie. Of belangrijke gebeurtenissen in uw leven, hoewel ik die meestal prima onthoud. De aantekeningen gaan in een mapje, dat ik nauwelijks inkijk. Als er iets bijzonders te melden is schrijf ik een brief aan uw huisarts, of een andere specialist.   Ik probeer in de gesprekken altijd een diagnose te stellen en ik bespreek die ook met u. Vervolgens maken we samen een plan hoe we de bestrijding van de kwaal gaan aanpakken.   Dat kan en mag allemaal niet meer. Ik moet alles registreren tegenwoordig. Vragenlijsten afnemen en pillen voorschrijven volgens de richtlijnen van mijn beroepsvereniging, niet zelf kiezen.     Ik moet een schriftelijk behandelplan opstellen en door u laten ondertekenen. Declaraties moeten digitaal worden aangeleverd bij het zorgkantoor, met zogenaamde DBC’s, Debielen Behandel Combinaties. Dossiervoering moet electronisch gaan plaatsvinden, met gebruikmaking van een software pakket dat ik moet kopen. Iedere zes weken moet ik met collega’s een avondje over u praten. Of je vijf dagen per week eigen praktijk doet, of maar eentje, zoals ik, maakt daarbij geen verschil.     Aan alles wat ik registreer, heb ik zelf ook nog iets toegevoegd: de registreertijd. Als ik acht uur met mensen heb gepraat ben ik gemakkelijk nog eens vier uur kwijt aan bureaucratie.   Ooit gaven veel psychiaters hun baan in psychiatrische instellingen op vanwege de vrijheid die de eigen praktijk ze bood. Het ging er losser en creatiever aan toe. En volgens mij niet veel slechter dan tegenwoordig. Het bewijs dat registratie de kwaliteit van de zorg verbetert is namelijk nog nooit geleverd. Ik garandeer u dat de komende jaren veel vrijgevestigde psychiaters terug zullen keren naar een veilige baan. Als je dan toch alles moet registreren kan het maar beter in tijd van de baas. Daarmee zal er een verdere verschraling komen van het aanbod van psychiatrische behandelingen.   In een periode dat het kabinet Balkenende goede sier probeert te maken met deregulering, waar ik overigens ook weinig van merk, gebeurt in de geestelijke gezondheidszorg het tegenovergestelde. Onder invloed van de registratieverplichtingen ontstaat een grote eenheidsworst. In een vak dat ooit gekenmerkt werd door de veelzijdigheid van haar beroepsbeoefenaren.   Voor u, mijn geliefde patiënten, hoop ik dat de situatie in psychiatrisch Nederland zich in de toekomst zal wijzigen. En dat u daar uw voordeel mee kunt doen in plaats van er onder te lijden. Ik ga iets anders doen, u hoort nog wel wat.     Vriendelijke groeten. Bram Bakker

voor meer berichten van kristof: zie
http://www.bloggen.be/angel1983/

psychiatrie en samenleving | 14-10-2006 | 19:23 | Link | Reacties (0)

email adres Netwerk Psychiatrie en Samenleving

                                      * * *

Het Netwerk heeft nu ook een eigen email-adres aangemaakt

                                      * * *
                            netwerk@mail.be

als je iets wil meedelen, ons omkopen of ons uitschelden, kan je dus rechtstreeks bij ons secretariaat terecht: geen seksuele intimidaties ajb (gehoord A.T.?)

psychiatrie en samenleving | 09-10-2006 | 06:19 | Link | Reacties (0)

Natascha Kampush (overgenomen van Visionair België)

Natascha, ou la nouvelle Justine 

Johan Sanctorum

Hoe zou het ondertussen met Natascha Kampusch zijn? Het is natuurlijk een schrale troost: een dikgespekte bankrekening overhouden aan een paar interviews, in ruil voor acht jaar eenzaamheid onder de garage van een gestoorde eenzaat. Al kan men zich afvragen of heel het sensatiecirkus, volgend op de ontsnapping, geen minstens even grote schande is. Of misschien wel meer schade veroorzaakt heeft, dan het ongewilde conclaaf met Wolfgang Priklopil zelf.
De public relations rond dit fenomeen waren alleszins ronduit ranzig. In het begin begreep ik niet waarom de jonge vrouw na acht jaar sekreet met een deken over haar hoofd moest rondlopen. Weldra werd dat duidelijk: voor de beeldrechten op het ‘begehrteste Gesicht Weltweit’ was een gigantisch opbod tussen de media aan de gang.

Zeer snel werd communicatie een doel op zich. Iemand had haar een ‘woordvoerder’ aangepraat, een zekere Dietmar Ecker die een reclamebureau uitbaat en gespecialiseerd is in ‘Öffentlichkeitsarbeit’ (“overheidscommunicatie’,- gaat er bij de lezer ergens een lichtje branden?) en deze gratis service verzilverd zag met een enorme media-aandacht voor zijn business.
Hij maakte ook de deals met de Oostenrijke openbare omroep (radio- en tv-rechten), de Neue Kronen Zeitung en het weekblad News … die op hun beurt per opbod de rechten wereldwijd doorverkochten. Business as usual.
In een paar dagen tijd, vooral na de publicatie van haar ‘open brief aan de wereldgemeenschap’ (op 28 augustus 2006), voltrok zich een complete usurpatie op haar persoon: door de Heer Ecker die zich een monopoliepositie had verschaft inzake communicatie (hoewel Natascha in die brief al had gezegd dat ze zelf ging beslissen wanneer, met wie en waarover ze zou spreken); door de media die elkaar vertrappelden voor de primeur van het interview; door een meute advocaten die niet zozeer om Natascha bekommerd waren, dan wel om een graantje mee te pikken in allerlei schadeclaims en procedures rond uitzendrechten etc; en, misschien nog het ergste van al: door het legertje specialisten, artsen, psychiaters, psychologen, sociologen, criminologen, welzijnswerkers allerhande, die haar uitspraken relativeerden en pathologiseerden.

Ik ben dan ook zo vrij, alleen Natascha’s eerste open 'Brief an die Welöffentlichkeit’, geschreven een paar dagen na haar ontsnapping, als authentiek en niet-gemanipuleerd te beschouwen, en er een soort close-reading op toe te passen. Het is een openhartige verklaring die verdient geciteerd te worden in deze analyse. En die haar omgeving zelf perplex deed staan.

Natascha als modern wolfskind
“Alle wollen immer intime Fragen stellen, die gehen niemanden etwas an. Vielleicht erzähle ich das einmal einer Therapeutin oder dann jemanden, wenn ich das Bedürfnis habe oder aber auch vielleicht niemals. Die Intimität gehört mir alleine.” (“Iedereen stelt zomaar intieme vragen, die niemand wat aangaan. Misschien vertel ik het wel eens aan een terapeute, als ik er behoefte aan heb, of misschien ook nooit. De intimiteit hoort alleen mij toe.”).
Met deze woorden zet de 18-jarige Natascha Kampusch al meteen het nieuwe cordon sanitaire van witte schorten op zijn plaats. Haar zelfstandig, taalvaardig, snugger en ook emotioneel-intelligent optreden betekende een schok voor alle begeleiders en adviseurs die rond haar zwermen. Vanaf dan ging het wetenschappelijk establishment in de verdediging en pathologiseerde haar uitspraken. In de stad van Siegmund Freud is het uiteraard ondenkbaar dat iemand met zo’n verleden géén psychische letsels zou vertonen. Hoe kan een getraumatiseerde patiënt nu zoiets als intimiteit en recht op privacy claimen? Op de sofa ermee, willen of niet. Maar Natascha drijft subtiel de spot met heel de medische en paramedische reutemeteut die aan beroepsmisvorming lijdt:
“Ich lasse sie auch herzlich grüßen, aber ein wenig neugierig waren sie schon. Das ist allerdings ihr Beruf.” (“Doe ze mijn groeten, al waren ze tamelijk nieuwsgierig, maar dat is nu eenmaal hun beroep”).

Ook de aasgieren van de verzamelde wereldpers krijgen een veeg uit de pan, omwille van hun
‘…ewigen Verleumdungen meiner selbst, die Fehlinterpretationen, die Besserwisserei und der mangelnde Respekt mir gegenüber’ (“eeuwige roddels, verkeerde interpretaties, betweterij en gebrek aan respect”).
Haar zelfstandig, taalvaardig, snugger en ook emotioneel-intelligent optreden betekende een schok voor alle begeleiders en adviseurs die rond haar zwermen. Vanaf dan ging het wetenschappelijk establishment in de verdediging, pathologiseerde haar uitspraken en annuleerde haar 'contract met mijn toekomstig Ik'.

Opmerkelijk kritisch vermogen voor wie haar puberteit tussen vier muren heeft doorgebracht. Maar nog opmerkelijker is de conclusie van Dr. Max Friedrich, hoofd van het tienkoppig psychiatrisch team: ‘Dit meisje verkeert in euforie en gaat een depressie tegemoet’. En bovendien, vervolgt hij, wijst haar ‘gedateerd taalgebruik’ op een diepgaande invloed van haar ontvoerder. Wie ze nog alle vijf heeft, wat archaïsch spreekt of schrijft, en eventueel te kritisch uit de hoek komt, moet dus opletten: U bent gehypnotiseerd. De verrassing over de vrije wereld die ze zopas betrad moet groot geweest zijn. Wilkommen zuhause, Natascha.

In Vlaanderen was de stemming onder de zieleknijpers, vooral bezorgd om hun eigen beroepsstatus, even unaniem: deze jonge vrouw wijst haar begeleiders af omdat ze aan een posttraumatische apathie lijdt. Ze onderdrukt haar emoties en verdringt het verleden (twee stigma’s die door de open brief zelf glansrijk weerlegd worden),- hier gaan we nog jaren werk aan hebben. Leve de zachte sector.

Aansluitend namen alle Vlaamse kranten het betuttelend taalgebruik van de specialisten klakkeloos over. Vooral De Standaard speelde het grof (kop van 8/11: ‘Natascha Kampusch zal verschillende jaren psychotherapie nodig hebben’, letterlijk de zin waarmee psychiater Dr. Ernst Berger zijn winkel promootte), en liet de mediageile kinderpsycholoog Peter Adriaenssens verklaren dat Natascha ‘gebrainwashed’ zou zijn, m.n. bezeten door haar dode ontvoerder (“Ze spreekt de taal van de ontvoerder, heeft als het ware zijn persoonlijkheid overgenomen”). Voor Dr. Adriaenssens –in wiens deskundige handen ik geen enkel kind wens- is ze een soort modern wolfskind dat weliswaar goed praat, maar niet weet wat ze zegt,- ze produceert het geratel van een hysterica die weldra zal instorten. En bovendien heeft deze zombie zomaar beslist om haar ouders voorlopig niet te ontmoeten,- stout kindje, dat moeten we even remediëren.

Voor meer zinnige, kritische commentaren moest men dan ook de buitenlandse kranten lezen. Dominic Lawson hekelde in The Independent de onderliggende maakbaarheidsmythe: in de moderne welzijnsdictatuur waar iedereen terapie nodig heeft, is het ondenkbaar dat mensen zichzelf maken, zeker in zo’n extreme omstandigheden. Natascha’s evenwichtigheid -inbegrepen de weigering om haar ontvoerder te demoniseren- is een anomalie voor het wetenschappelijk establishment, dat dan maar ingebeelde ziektes verzint zoals het ‘Stockholm-syndroom’ (genoemd naar een overval op een Zweedse bank in 1973, waarbij twee vrouwen verliefd werden op hun gijzelnemers).

Blijft dan natuurlijk de in het post-Dutroux-tijdperk nogal vervelende vraag of Natascha haar ontvoering misschien ook wel een beetje als een reddingsvlucht beschouwt. Door de omstandigheden geforceerd, maar niet helemaal ongewild. En,- daarop aansluitend de nog prangender vraag, of ze in haar ontvoerder iets zocht dat ze tot dan in de buitenwereld niet gevonden had. En of haar net daardoor ook niet een en ander bespaard is gebleven, hetgeen ze in de bekendste en meest dissonante zin van haar brief uitdrukt:
‘Es stimmt natürlich, dass meine Jugend anders als die manch anderer ist, aber im Prinzip hab ich nicht das Gefühl, dass mir etwas entgangen ist. Ich hab mir so manches erspart, nicht mit Rauchen und Trinken zu beginnen und keine schlechten Freunde gehabt zu haben. (“Natuurlijk was mijn jeugd anders dan die van de meeste anderen, maar ik heb niet het gevoel dat ik iets gemist heb. Er is me zelfs veel gespaard gebleven, ik begon niet te roken of te drinken, ik heb geen slechte vrienden gehad.”)

Problemen, ditmaal voor Child Focus. Is het opvissen en terug uitleveren van een weggelopen kind aan de goegemeente wel altijd de beste zaak? Ouders die zich in deze situatie bevinden zullen het mij hopelijk vergeven,- maar wat voor een wereld was het, die ze toen achterliet? De waarheid is, dat Natascha in een versplinterd eenoudergezin opgroeide in een troosteloze woonkazerne aan de Weense stadsrand. En dat ze een redelijke kans had om in de nabije toekomst als heroinehoertje onder de Wiener Luft de advocaten en artsen te gaan pijpen die nu haar ‘professioneel begeleidingsteam’ vormen.

Voor de professionele zieleknijpers –in wiens deskundige handen ik geen enkel kind wens- is ze een soort modern wolfskind dat weliswaar goed praat, maar niet weet wat ze zegt,- ze produceert het geratel van een hysterica die weldra zal instorten.

De waarheid is ook, dat ze met haar moeder, die het hoederecht uitoefende, een slechte of onbestaande band had, en net voor haar ontvoering nog een pak slaag had geïncasseerd toen ze zich overslapen had. Toén al was er geen vertrouwensband, laat staan affectie. Misschien was de achtjarige Natascha wel op zoek naar een figuur die ze echt kon idealiseren, een vertrouwenspersoon, een mentor, –die Priklopil niet kon zijn, daarvoor was hij te zwak, dat zegt ze ook met zoveel woorden.
Voor de gelegenheid, voor de camera’s, en misschien ook wel in het vooruitzicht van een royale schadevergoeding terug een stel, moet dat ouderpaar, mijnheer Ludwig Koch en mevrouw Brigitta Sirny, dringend de film eens terugspoelen. Het moet een kaakslag geweest zijn dat hun dochter meer bekommerd was om de moeder van Wolfgang P., die zich voor de trein had gegooid, dan om het gezin waaruit ze was gekidnapt. Dat ze bij diezelfde opgebaarde Wolfgang P. een intieme dodenwake met kaars had gehouden. En dat ze zelfs opnieuw in het huis wou gaan wonen waar ze acht jaar had doorgebracht.

Het wijst op een band met die ruimte en die persoon die niet uitsluitend in termen van trauma’s en gijzelaarssyndromen kan verklaard worden. Haar eis tot absoluut respect voor de intieme levenssfeer (waardoor de media geconfronteerd worden met een embargo op hun meest sensationele item: had ze sex met Priklopil?,- welke standjes, hoe vaak, wanneer, waar…) heeft als onderliggende boodschap dat er wel degelijk een relatie was. Welke? Tja, de meesten onder ons willen toch ook geen TV-camera’s in de slaapkamer. Opmerkelijk: politieagente Sabine Freudenberger, links op de foto van Natascha-met-het-deken, had in een TV-interview verteld dat Kampusch haar had toevertrouwd dat ze met Priklopil een vrijwillige sexuele relatie heeft onderhouden. Daar is heel veel heibel over geweest, een tijdje hebben politie-commandanten gesuggereerd dat Freudenberger iets fout geïnterpreteerd had, maar dat was onhoudbaar. Natascha begreep vanaf dat moment dat ze dit soort confessies aan niemand kwijt kon, en hulde zich in haar privacy.
Er war ein Teil meines Lebens. Deswegen trauere ich in einer gewissen Weise um ihn. Ich möchte Ihnen im Voraus jedoch versichern, dass ich keinerlei Fragen über intime oder persönliche Details beantworten will und werde. (‘Hij was een deel van mijn  leven. Daarom treur ik in zekere zin om hem. Ik wil U nochtans bij voorbaat verzekeren dat ik geen vragen over intieme of persoonlijke details zal beantwoorden’).

Meer en meer blijkt het klassieke Blauwbaardverhaal doorkruist te worden door andere lijnen die niet passen in het stereotiepe plaatje, en die aantonen dat het hier nog om iets anders gaat dan een Alpijnse versie van de Dutroux-story: Wolfgang en Natascha gingen samen winkelen, eten, op vriendenbezoek, en naar het schijnt zelfs skieën. De hulpverleners en de media moeten uiteindelijk het onthutsende feit onder ogen zien dat Natascha haar isolement heeft opgeheven omdat ze vond dat ze daar zelf aan toe was. Tragisch afscheid van een ontvoerder, die ergens een opvoeder en misschien zelfs een geliefde was? Tijd voor een kleine cultuurfilosofische excursie.

Ontboezemingen
Het verhaal van Priklopil –dat eigenlijk het verhaal is van de prepuber Natascha, op zoek naar een onvindbare mannelijke ideaalfiguur- stelt de problematiek van de opvoeding in onze maatschappij op scherp. Haar affectie voor haar ontvoerder valt niet te begrijpen zonder een fenomeen uit onze Westerse culturele traditie dat alle institutionele paden doorkruist: het privé-onderwijs,- de mysterieuze interactie tussen een nieuwsgierige discipel en een mature mentor. Geen opvoeding via eenheidsworst, maar een doorleefde initiatie met erotische onderstromen. Niet zomaar om spelletjes te spelen, maar om in te wijden en ingewijd te worden in grote en kleine geheimen. Filosofen als Abélard en J.J. Rousseau spelen er een hoofdrol in, maar ook de onvermijdelijke Marquis de Sade. Heel dit universum van de sexualiteit, wetenschap, macht en kennisoverdracht is uitvoerig geanalyseerd door de hedendaagse Franse denker Michel Foucault, vooral in zijn ‘Histoire de la sexualité’ (1984).
Opvoeding is verbonden met persoonlijke fixaties. anaf een jaar of zes willen kinderen antwoorden op vragen, maar niet van iedereen om ’t even waar, en vooral niet in de openbaarheid. Gaandeweg convergeert het sexueel ontluiken met een zoektocht naar de geheimen van deze wereld, en wordt de opvoeder vertrouwenspersoon en geliefde. Deze 'Griekse' één-één-relatie tussen pedagoog (m/v) en leerling(e) is per definitie intiem en privé. In de Griekse oudheid zou Socrates al een relatie gehad hebben met zijn uitverkoren leerling Alcibiades,- de tekeningen op de vazen liegen er niet om: de pedagoog onderwijst de discipel tijdens het liefdesspel. Dichter bij huis is de homosexuele relatie bekend van priester-dichter-leraar Guide Gezelle en zijn leerling Eugeen van Oye. Overigens gingen Griekse jongemannen de fijne kneepjes leren bij een courtisane, iets wat hun latere echtgenote zeker zal geapprecieerd hebben.
In de libertijnse Franse 18^de  eeuw wordt dat erotisch conclaaf van leerling(e) en meester(es) de rode draad van een echte levenskunst, althans in de aristocratische middens die we vandaag vooral kennen uit verfilmde zedenromans als ‘Les liaisons dangereuses’ (1782) van Choderlos de Laclos. Centraal staat hier de ontmaagding van de jongeman door een oudere vrouw, die niet alleen zijn lichamelijke ontwikkeling maar ook heel zijn geestesleven beheert (vandaar oorspronkelijk de naam ‘maîtresse’). Deze domina koos haar discipel, nooit omgekeerd. Ze had met wat geluk haar biologisch-familiale taak vervuld, namelijk het baren van mannelijke erfgenamen, kon sociaal en materieel afstand nemen van haar echtgenoot, en verleidde een nieuwsgierige, onervaren puber tot een zoektocht naar de G-spot maar ook naar de geheimen des levens, naast boldriehoeksmeetkunde en dies meer. Het is de relatie tussen Cherubino en de gravin in Beaumarchais’ ‘Les noces de Figaro’. Behoedzaam gidsen, liefdevolle kastijding, verkennend Fingerspitzengefühl, je tong leren gebruiken, ‘éducation’ dus, in de volle betekenis van het woord: het vrouwelijk lichaam was een metafoor voor de kosmos.
Het is echter de filosoof J.J. Rousseau (zelf als 16-jarige puber ingewijd door de rijpe Mme de Warens) die dit aristocratisch-wuft boudoirgegeven zal verbreden tot een filosofie van de opvoeding, gebaseerd op retraite, intimiteit en persoonlijke inwijding. Zowel in ‘Julie ou la Nouvelle Héloïse’ (verschenen in 1761, verwijzend naar de liefdesrelatie van de monnik Abélard met een jonge novice, genaamd Heloise), als in het nog extremere (en onmiddellijk verboden) "Émile ou de l’éducation" (1762), gaat Rousseau een toer op die hem vandaag achter de tralies zou brengen. Jongens moet het leren bij oudere vrouwen, anders worden het gefrustreerde, levenslang-domme Oidipussen. En liefde smaakt naar meer en beter. En of hij gelijk had.

Gaandeweg convergeert het sexueel ontluiken met een zoektocht naar de geheimen van deze wereld, en wordt de opvoeder vertrouwenspersoon en geliefde. Deze 'Griekse' één-één-relatie tussen pedagoog (m/v) en leerling(e) is per definitie intiem en privé.

Hoe sterk erotiek werkt als smaakmaker en intellectuele stimulans in de kennisoverdracht, heb ik zelf mogen beleven in het voorlaatste jaar van het middelbaar, toen ik verliefd werd op de wiskundelerares en op slag binnengeraakte in een wereld die voor mij tot dan hermetisch gesloten was gebleven. Haar boezem was mijn horizon, haar kruis het imaginaire punt omega waar alle rechten elkaar ontmoeten. U vindt het misschien grappig, maar dat is het niet: ik haalde, vanuit het niets als een nul in cijfers, écht die tienen, in een ‘exact’ vak dat niets aan interpretatie of willekeur overliet. In deze relatie van blozen en zuchten –die door de dame in kwestie werd beantwoord maar ook zorgvuldig Platonisch en discreet gehouden werd- waren wetenschap en erotiek volkomen één. De kennis van de wereld was de kennis van haar genereuze persoon: absoluut particulier én universeel tegelijk. Haar boudoir heb ik echter nooit gehaald: het systeem liet het niet toe, onze verhouding zat ingekapseld in de onnoemelijke tirannie van een opvoedingskamp en institutionele diplomafabriek, ‘school’ genoemd. Daarna ben ik filosofie gaan studeren.

Ach ja, die Rousseau. Volgens een (waargebleken) roddel van Voltaire stuurde hij zijn vijf kinderen naar het weeshuis, om in alle rust zijn tractaten over opvoeding te kunnen schrijven. Blijkbaar staat er in onze cultuur tegenover vrouwelijke generositeit enkel mannelijk egoisme. En die verfijnde aristocratie van het Ancien Régime hanteerde uiteindelijk evenzeer een dubbele moraal: de jongemannen mochten zich laten inwijden door een rijpe maîtresse, maar de meisjes moesten maagd blijven tot aan hun huwelijk. Om nog te zwijgen van het ‘ius primae noctis’, het feodale recht van de kasteelheer om het maagdelijk huispersoneel te bespringen.

In het Kampusch-verhaal vormen mannen daarom een volstrekt negatief gegeven. Niet alleen de zwakkeling Priklopil zelf, maar heel de gang van advocaten, hulpverleners, journalisten en communicatiespecialisten die allemaal bezit wilden nemen van het curiosum, onder voorwendsel van zich verdienstelijk te willen maken: dit is de zoveelste transformatie van het Sade-universum.
Het erotisch-intimistisch opvoedingsmodel is dus uitermate broos: onze cultuur wordt nog steeds door de fallus geregeerd, alle ritsprincipes ten spijt. Privé-relaties moet wijken voor globale schablonen, socialisatie en competitie. De ironie is dus, dat de Franse Revolutie de principes van J.J. Rousseau heeft overgenomen, om ze vervolgens de nek om te wringen. Alle kennis moet openbaar, toegankelijk en algemeen zijn. Een collectivistische ont-erotisering die, opmerkelijk genoeg, haast enkel in een pornografische metafoor kan gevat worden. Niemand heeft dat op zo’n schokkende wijze duidelijk gemaakt als Marquis de Sade (1740-1814): de moderne beheersingsstrategie van het staatsapparaat ensceneert de samenleving als een partouze, een seksfuif waarin totale vrijheid samengaat met totale zichtbaarheid en de afwezigheid van elke intimiteit. Zo worden lustoord, bordeel, kazerne, gevangenis, strafkamp, school, zothuis en inferno compleet gelijkvormig en verwisselbaar. Sade is niet zomaar een pornograaf,- hij ontleedt genadeloos de leegte van de moderniteit, waarin democratie en pluralisme de façades van de macht zijn, en over onbenulligheden gaan zoals het uitkiezen van standjes. En waarin empathie vervangen is door de dwang om te communiceren en te mediatiseren. De gang-bang, met tien tegelijk erop.

Zo zijn we weer bij Priklopil, Natascha en haar entourage. De griezelige overeenkomst tussen wat Natascha ondergaat sinds haar ‘bevrijding’, en bepaalde orgie-scènes uit Sades ‘Justine, ou les Malheurs de la vertu’, legt het obscene en totalitaire karakter bloot van onze welzijnsindustrie: alles is mededeelbaar, niemand ontsnapt aan de plicht tot deelname.

In het Kampusch-verhaal vormen mannen daarom een volstrekt negatief gegeven. Niet alleen de zwakkeling Priklopil zelf, maar heel de gang van advocaten, hulpverleners, journalisten en communicatiespecialisten die allemaal bezit wilden nemen van het curiosum, onder voorwendsel van zich verdienstelijk te willen maken: dit is de zoveelste transformatie van het Sade-universum.

De anti-spijbelchip
In NRC-Handelsblad komt columnist Michiel Hegener tenslotte tot de clou: niet alleen de psychiatrie en het wetenschappelijk establishment hebben zich belachelijk gemaakt; ook ons modern onderwijssysteem, gebaseerd op collectieve kennisoverdracht en individualistische prestatiedrang, komt hier gehavend uit. Dit is het nulpunt van de pedagogie: Natascha Kampusch heeft gewoon zichzelf opgevoed, zonder examens, schooldressuur of meekijkende ouderverenigingen.‘Met honderden miljoenen wereldwijd kijken we ademloos naar het resultaat,- om bij de eerstvolgende journaaluitzending weer een politicus te horen zeggen dat we zoveel miljard meer aan onderwijs moeten uitgeven’, aldus Hegener.

Zelf noemt ze haar mentaal groeiproces bij Wolfgang P. ‘een contract met mijn toekomstige Ik’,- een schitterende definitie van zelfopvoeding in de geest van Rousseau.

Maar zoiets druist in tegen de principes van het sociaal-pedagogisch instituut: als individuen zelf het leren gaan beheren, dan is het systeem zijn greep op de toekomst kwijt. Het politiek-wetenschappelijk establishment heeft een blauwdruk van het ideale individu, en grijpt het opvoedingsproces aan om dat schabloon te universaliseren. De staat kan zijn burgers nauwelijks nog controleren, ook niet via de media; het schoolsysteem is het enige socialisatiemechanisme dat nog overeind blijft. De poging van het ‘team’ om Natascha te exorciseren (‘de geest van je ontvoerder zit nog  in je hoofd’) diende dan ook enkel om plaats te maken voor het politiek-correcte mainstreamdenken dat er bij iedereen wordt ingeramd.Voor de moderne macht is het daarom van cruciaal belang dat de diversiteit binnen de populatie behouden blijft: alleen zo wordt vermeden dat groepen of enkelingen zich afscheuren, eigen regels en codes gaan opstellen, en een subcultuur gaan ontwikkelen, die eindigt in een eigen kennissysteem en dito pedagogie.

Van de Westvleterse Trappisten (‘The best beer in the world’,) tot de wiskundige Grisha Perelman die een wetenschappelijk mysterie oploste terwijl hij in Siberië paddestoelen aan het plukken was, wordt het van langsom duidelijk: kwaliteit wordt niet gebrouwen in grote collectieven volgens algemene recepten, maar aan zijwegen, uithoeken, in de beslotenheid van kleine cellen.
Wanneer ik minister Frank Vandenbroucke –overigens een competent en intelligent man- hoor zeggen dat zijn gemeenschapsonderwijs ‘kwaliteit wil halen door diversiteit te creëren’, dan snuif ik door de chloor heen de geurtjes van Sade’s riooluniversum op. En ga ik “Deschooling Society” van Ivan Illich herlezen, met “Justine” in mijn achterhoofd. Hoe meer we naar de grote eenheidsschool gaan en de tolerantie tot ons nemen, hoe conformistischer en gewilliger we worden. Hoe meer de gelijkheid wordt gepredikt, des drastischer en onmenselijker is de competiviteit, met afhaken en burn-out als gevolg. Hoe sterker de democratie ons begraaft in een vaag amalgaam van meningen, des te sneller zullen we berusten in de onmogelijkheid om iets ‘unieks’ te beleven, iets apart, onherleidbaar, onmededeelbaar. Het pluralistisch ‘gemeenschapsonderwijs’ confronteert jongeren, onder het mom van verdraagzaamheid, met de nietigheid van elke levensfilosofie, die slechts een ‘mening’ wordt. In die zin zijn kleine entiteiten als de Steinerscholen oases van cultuur, ook al eten ze uit de hand van de overheid. In die zin is het zelfs boeiend dat believers van het scheppingsverhaal (waar ik persoonlijk overigens totaal niet in geloof) hun kosmologie stellen tegenover de geautoriseerde Darwin-versie, en eisen dat hun waarheid óók mag onderwezen worden.

Wanneer ik minister Frank Vandenbroucke hoor zeggen dat zijn gemeenschapsonderwijs ‘kwaliteit wil halen door diversiteit te creëren’, dan snuif ik door de chloor heen de geurtjes van Sade’s riooluniversum op. En ga ik “Deschooling Society” van Ivan Illich herlezen, met “Justine” in mijn achterhoofd.

Zo wordt het verhaal van Natascha op ’t einde –en dan laat ik haar definitief gerust- een pleidooi voor een drastische schaalverkleining van het onderwijs, een de-globalisering van de kennis, en een herbronning van de pedagogie. Er is niet één wetenschap, maar duizenden, die elk een wereld vormen. Elke wetenschap is een geloof, en ook ‘bijgeloof’ is een geloof,- sorry als die brave jongens en meisjes van Skepsis dat niet snappen. Misschien zijn spijbelaars (in het Atheneum van Dendermonde moeten de leerlingen zich nu elk uur ‘inscannen’ met een anti-spijbelchip…) wel meer op zoek naar dat mysterieuze kwaliteitsmoment, dan naar nietsdoen of rondhangen, en is heel het puberteitsproces een zoektocht naar het intieme en het unieke, weg van de grootste gemene deler.

Van de Westvleterse Trappisten (‘The best beer in the world’,) tot de wiskundige Grisha Perelman die een wetenschappelijk mysterie oploste terwijl hij in Siberië paddestoelen aan het plukken was (weer die wiskunde…), wordt het van langsom duidelijk: kwaliteit wordt niet gebrouwen in grote collectieven volgens algemene recepten, maar aan zijwegen, uithoeken, in de beslotenheid van kleine cellen. U mag dit laatste zo letterlijk of zo figuurlijk nemen als U wil.

Natascha gaf zichzelf een voldoende, toen ze schreef: ‘Ich wuchs heran zu einer jungen Dame mit Interesse an Bildung und auch an menschlichen Bedürfnissen.’  Ik geef haar de grootste onderscheiding.

psychiatrie en samenleving | 23-09-2006 | 11:22 | Link | Reacties (1)

boek walter vandereycken "psychiaters te koop"

Walter Vandereycken & Ron van Deth
"Psychiaters te koop"

Over het boek:
Lusteloosheid en pessimisme zijn depressie geworden, een druktemaker is voortaan een ADHD’er, verlegenheid heet inmiddels sociale fobie. En voor elk van deze ziekten is er wel een pilletje. Niet alleen erover praten, maar vooral gewoon slikken. Maar nooit van tevoren waren er zoveel depressies, werden zoveel antidepressiva geslikt, nooit eerder zoveel zelfmoorden. Toeval of bestaan er toch verbanden? De farmaceutische industrie stelt zich die vraag niet, want de winsten zijn meer dan behoorlijk, vooral op de markt van de psychische problemen. Maar dit kan alleen dankzij de medewerking van artsen. Ze worden betaald om onderzoek te doen, dat meestal gunstig uitvalt voor de betaler. Hoogleraren krijgen flinke sommen om de blijde boodschap te verspreiden. Huisartsen en psychiaters worden met merkwaardige cadeaus overtuigd van de superieure werkzaamheid van de nieuwe pillen. Het verbod op publieksreclame voor medicijnen wordt creatief omzeild. Patiëntenverenigingen geven voorlichting over medicatie, toevallig van het sponsorende bedrijf. De grenzen van het fatsoen zijn ver overschreden. Waar beginnen de puur commerciële belangen van bedrijven en waar eindigen de wetenschappelijke verantwoordelijkheid en het ethisch handelen van artsen, ziekenhuizen en universiteiten?

Uit de inhoud:
Voor elke pil een ziekte – Vraag en aanbod op de pillenmarkt – Prijzig aanprijzen – Reclame is voorlichting – Surfers omzeilen de wet – Op zoek naar een ziekte – Medi(c)alisering als marketingrecept – Wetenschap en betrouwbaarheid – Patent op winst – Wetenschap op bestelling – Halve waarheden zijn geen leugens – Commerciële wetenschap of wetenschappelijke commercie – Publiceren is publiciteit – Nieuw is niet zo vernieuwend – Verblinde scheidsrechters en kromme richtlijnen – Psychiaters te koop? Bijwerking van nascholing – Wetenschappelijke bazaars – Handelsreizigers in pillen – Psychiaters op de divan – Hoopvolle remedies – Tegen de pillenstroom in – Heilzame recepten.

Over de auteur(s):
Walter Vandereycken is hoogleraar psychiatrie aan de KU Leuven en verbonden aan de Psychiatrische Kliniek Broeders Alexianen in Tienen. Hij is hoofdredacteur van PsychoPraxis en auteur van talrijke boeken over psychiatrie, psychotherapie en eetstoornissen. Ron van Deth, psycholoog, is eindredacteur van PsychoPraxis en verbonden aan onder meer het Europees Instituut voor Educatie/De Baak in Driebergen. Samen met Walter Vandereycken schreef hij In therapie en Wegw!jze psychische problemen.

*** Comment van het Netwerk ***
Dit boek brengt eigenlijk weinig nieuws. Het overloopt nog eens de internationaal algemeen bekende praktijken van de farma-industrie waarvoor de professor farmacologie Dr. David Healy en anderen al tien jaar geleden baanbrekende boeken over schreven. Hoogstens (en zelfs dan nog) is het eens een psychiater die een beetje zelf uit de biecht klapt en voor Vlaanderen is dat natuurlijk een primeur.
De psychiatrie zelf en haar bijna politionele macht blijft in zijn boek volkomen buiten schot. Het soort gedragstherapie dat psychiater Walter Vandereycken zelf onder de naam "directieve therapie" dan wellicht als alternatief voor pillen en medicamenten in zijn afdeling Ter Berken in Broeders Alexianen Tienen oplegt aan adolescenten en jong volwassenen (b.v. anorexia nervosa "patiënten") blijft onbesproken. Ook daar valt o.i. wel wat over te zeggen.
Als de medicamenteuze therapie alleen maar als alternatief heeft een soort paramilitaire dril en levensbeschouwelijke indoctrinatie in residentieel verband (waarvoor de Vlaamse katholieke internaten waar men neonazi-posters mag ophangen maar geen foto's van blote dames, al zo voor bekend staan), wel dan weten wij nog niet zo zeker welk alternatief gekozen.

psychiatrie en samenleving | 16-09-2006 | 13:51 | Link | Reacties (1)

huisartsenopleiding ??

Een Limburgs huisarts (4 jaar geleden afgestudeerd) meldde ons dat hij bij de eindproef van zijn huisartsenopleiding aan de Universiteit van Maastricht (waar nogal wat Belgische artsenstudenten in de leer gaan) diende aan te tonen dat hij erin slaagde zijn patiënten binnen de 10 (tien) minuten huiswaarts te sturen. Dit vanuit de logica dat hij op 10 minuten in staat moest zijn in te schatten naar welke specialist de patiënt hoorde doorverwezen te worden.

Een wel erg drastische uitholling van de rol van de huisarts.

Zou die maximum van 10 minuten voor een consultatie ook aan onze Belgische medische faculteiten als examentoets worden aangewend? En moet een huisarts dan op 10 minuten oordelen dat een psychisch gekwelde maar naar de psychiater moet?

psychiatrie en samenleving | 06-09-2006 | 18:50 | Link | Reacties (1)

Politie en Geesteszieken

Naar aanleiding van een rapport dat we ontvingen van het Amerikaanse Freedom Center over problemen in de omgang van politiepersoneel met geesteszieken (waaruit blijkt dat politiemensen soms één en ander moeten incasseren maar vooral geestezieken door verkeerde inschatting en gebrek aan kennis over geesteszieken en geestesziekten onheus of incorrect worden behandeld) vroegen wij het Centrum voor Politiestudies (een samenwerkingsverband tussen de Federale Politie en de Universiteit Gent) in welke mate het politiepersoneel tijdens zijn opleiding voorbereid wordt op de omgang met geesteszieken. Wij kregen volgend antwoord:

Beste Heer,
Ik heb net antwoord gekregen van de Officierenschool i.v.m. uw vraag.
Vriendelijke groet,
N. R....
Secretariaat
- Centrum voor Politiestudies vzw, www.police.be/cps, www.lokalepolitie.be/cps
- Universiteit Gent - Vakgroep Strafrecht en Criminologie - Onderzoeksgroep Sociale Veiligheidsanalyse, http://www.sva.ugent.be
F. Laurentplein 1, B-9000 Gent - Tel: +32-9-264.84.74 (niet op woe), fax: +32-9-264.84.98

Van: DPEO [mailto:ecoleofficier@skynet.be]
Verzonden: maandag 4 september 2006 19:29
Aan: N. R...
Onderwerp: Vraag i.v.m. politie en geesteszieken
N.,
In verband met Uw vraag van 01/08/06 over het bestaan van een cursus over de omgang met geesteszieken, kan ik U melden dat er in de basisopleiding van de aspirant-commissarissen geen cursus voorzien is die deze problematiek behandelt. Mogelijk wordt dit onderwerp wel eens aangehaald in het kader van een andere cursus.
Groetjes,
L. T...

psychiatrie en samenleving | 04-09-2006 | 16:36 | Link | Reacties (3)

Psy-Link Knooppunt

Wij wijzen u graag op het bestaan van de website

Psy-Link Knooppunt

vooral werkzaam rond Institutionele Psychotherapie,
t'is te zeggen: psychotherapie in psychiatrische instellingen.

http://users.pandora.be/freek.dhooghe/knooppunt.html 

Of: hoe ook een psychotisch lijf lekker kan aanvoelen!

psychiatrie en samenleving | 18-08-2006 | 12:24 | Link | Reacties (1)

de angstverwekkers

"Gegeneraliseerde angststoornis staat gedefinieerd in de DSM-IV als een chronische aandoening met als belangrijkste kenmerk plotse, hevige en ongecontroleerde angst, vaak geassocieerd met irritatie, rusteloosheid en concentratieverlies. Vaak wordt de huisarts meermaals geraadpleegd omwille van somatische klachten, zoals hoofdpijn, hartkloppingen en darmklachten. Patiënten kunnen niet gaan werken en komen daardoor in een sociaal isolement. Benzodiazepines leiden tot gewenning, misbruik en afhankelijkheid. Buspiron werkt te traag en zou minder effectief zijn. Tricyclische antidepressiva en nieuwere antidepressiva werden reeds voor deze indicatie gebruikt."

Zo staat het in de wetenschappelijke tijdschriften. Steeds meer mensen blijken gebukt te gaan onder angst- en paniekstoornissen die zich veralgemenen tot een chronische angst, dikwijls gekoppeld aan agorafobie of sociale fobie, of m.a.w. de mensen durven hun huis niet te verlaten en zich niet bewegen op publieke plaatsen.

Heeft 'veralgemeende angst' iets van doen met maatschappelijke onveiligheidsgevoelens?

Het is inderdaad niet meer zo leuk je op straat te wagen. Zakkenrollers grissen je handtas of je portefeuille weg. Je auto wordt gestolen of is door vandalen beschadigd. Je dochtertje wordt van de straat geplukt, verkracht en in een riool gedumpt. Gevaarlijke gedetineerden komen zomaar vrij en topmisdaddigers ontsnappen uit de gevangenis. Op de bus word je door een bende jongelui afgetroefd en voor dood achtergelaten. In de metrostations ontploffen bommen en elke piloot zucht als hij veilig is geland. Je wordt overal in de gaten gehouden door camera's, door meer en meer blauw en door lotgenoten die je aanmelden als je je sigarettenpeukje of een chewing-gum op het trottoir gooit.

Thuisblijven dus? Oei oei: home-jackers bellen aan en duwen je een pistool onder de neus. Als je bankbediende bent of zoiets, gijzelen tiger-kidnappers thuis je gezin en brengen je naar je bank om er de kluis leeg te halen.

Op reis gaan? Bommen in Indonesië, bommen in Mumbai, bommen langs de Rode Zee, bommen in London en bommen in Madrid. Vliegtuigen boren zich in wolkenkrabbers. Noord-Korea maakt raketten die binnenkort tot Brussel reiken. Wat staat ons nog te wachten?

Hadden de wereldheersers na de val van het communisme nood aan een nieuwe vijand? Een onzichtbare, ongrijpbare vijand deze keer die een vaag veralgemeende angst kan oproepen, niet katastrofaal zodat de mensen nog kunnen werken, maar toch zo sterk dat ze bereid zijn hun democratische vrijheden (fysieke bewegingsvrijheid, persvrijheid, vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging) op te geven en zich allerhande repressieve maatregelen zoals willekeurige arrestaties, "shoot to kill", afluisteren van telefoon, alomtegenwoordige camerabewaking, etc. dociel en zwijgzaam te laten welgevallen.

Zijn de wereldheersers en de terroristenleiders twee handen op één buik om via een met behulp van de media geïmplementeerd angstmanagement elke democratische controle op het kapitalistische wereldsysteem uit te schakelen? Is hier sprake van een komplot, van terrorisme op 'vraag', gefinancierd door duistere tussenpersonen?

Misschien! U neme onderstaand artikel van de dwarse onderzoeksjournalist Johan Sanctorum door en oordele!

http://www.visionair-belgie.be/Artikels/CIA.htm

psychiatrie en samenleving | 27-07-2006 | 16:10 | Link | Reacties (0)

interessante discussie

psychiatrie en samenleving | 22-07-2006 | 20:33 | Link | Reacties (3)

een studiedag van het centrum voor politiestudies

psychiatrie en samenleving | 20-07-2006 | 09:01 | Link | Reacties (1)

Vlaams Humanisme

psychiatrie en samenleving | 20-07-2006 | 03:37 | Link | Reacties (0)

herstel schade na blunder blogse

psychiatrie en samenleving | 20-07-2006 | 03:34 | Link | Reacties (0)

blogse blundert!

psychiatrie en samenleving | 20-07-2006 | 01:26 | Link | Reacties (0)

Waarom het Vlaams Belang psychoten aantrekt

[Bron: website blokwatch http://www.blokwatch.be/index.php ]

Auteur: Wouter Mareels, lic. klin. psychologie, privé-psychotherapeut, gerechtelijk expert en afdelingshoofd van een revalidatiecentrum in Brussel.

Volgens sommigen zou moordenaar Hans Van Themsche een "psychoot" zijn en treft het Vlaams Belang geen enkele schuld. Maar hoe komt het dan dat zovele psychoten zich uitgerekend tot het Vlaams Belang voelen aangetrokken, vraagt klinisch psycholoog Wouter Mareels zich af.

Op de site van Jurgen Verstrepen (Vlaams Belang) werd onlangs beweerd dat Hans Van Themsche aan hebefrenie zou lijden. Als psycholoog wens ik (= Wouter Mareels) hier graag wat over te vertellen. Hebefrenie is een 'vorm' van psychose. Dit zegt nu nog niet zoveel, maar wanneer men nagaat wat het woord betekent, maakt dit de link met het VB op een manier nog sterker.

Wanneer men naar de symptomen kijkt onderscheidt men in het werkveld 3 vormen van psychose:
1) De "infantiele psychose", beter bekend onder de naam "autisme". Hier bestaan "anderen" niet als dusdanig, het onderscheid "ik-ander" als twee los van elkaar staande personen wordt niet gemaakt.
2) Dan is er de "schizofrenie" (waarin de ander niet lijkt te bestaan, tenzij in de vorm van een gevoel van versmelting met die ander).
3) Als laatste is er de paranoïde vorm van psychose, aka "paranoïa", waarin men gedachten van achtervolging heeft.
Er zijn nog enkele minder grote deelgroepen: de “hysterische waan” ofte “hysterie crépuculaire”, de folie à deux, de toxisch geïnduceerde psychose, de oorlogspsychose, de debiliteitspsychose en nog enkele anderen, doch deze bevinden zich in de grijze zones van de theorie of ze worden gezien als overgangen tussen een psychose en een andere structurele stoornis.

Wanneer men naar de tijdstippen van "uitbraak" of "declenchering" kijkt, dan duikt er plots nog een vierde naam op: hebefrenie. De naam "hebefrenie" is ontstaan als een naam om het uitbreken van een psychose te koppelen aan een tijdstip. Zo zal de infantiele psychose meestal in de vroege kinderjaren uitbreken (0j-10j), de schizofrenie in de vroege puberteit (10j-18j), de hebefrenie rond het aanbreken van de volwassenheid (18j-24j) en de paranoïa nog later (24-?). Dit gebruik van benaming zegt enkel iets over het tijdstip, meer niet. Zo kan ook een puber paranoïde zijn, een hebefreen kan paranoïde of schizofrene symptomen hebben. Het is trouwens opmerkelijk dat nu plots, na zwaar in ongebruik geraakt te zijn, de term "hebefrenie" weer opduikt. Deze term is in ongebruik geraakt wegens niet praktisch, hij geeft wel een tijdstip van uitbreken aan, maar je bent er therapeutisch gezien niks mee. Misschien is deze term wel gekozen om het woord "paranoïde psychose" niet te moeten gebruiken. Wanneer men naar de inhoudelijke elementen kijkt, dan zijn autisme en schizofrenie redelijk gelijkend op het vlak van relatie tot de anderen. Hebefrenie is alleen maar een tijdsaanduiding en geen diagnostische categorie met eigen symptomen: over het algemeen is ze gelijk aan de paranoïde psychose in haar verschijningsvorm.

PARANOÏA EN HANS VAN THEMSCHE
In de wijze waarop Hans Van Themsche (HVT) de moorden volgens de media pleegde, kan men duidelijk een paranoïde vorm van psychose herkennen. Daar waar "de ander" in de schizofrenie "samenvalt" met de schizofreen (daarom doen ook zovele schizofrenen aan zelfveminking: de ander die ze als wraak willen kwetsen valt samen met hen, dus moeten ze zichzelf snijden), is het bij de paranoïcus anders: de ander staat volledig los van de paranoïcus, zo los zelfs dat de paranoïcus geen idee heeft van het hoe, wat en waarom die ander iets met hem wil te zien hebben. De ander is vreemd, onbegrijpelijk en bovendien achtervolgend. "Waarom wil die iets met mij te zien hebben?" "Hij moet wel slechte bedoelingen hebben." "De ander is gevaarlijk."

Diagnostisch valt op dat paranoïde psychoten (die dus qua symptomen zoals HVT zouden zijn) wel overweg kunnen met mensen met gelijkende trekken (uiterlijk). Als er geen zijn, dan zullen ze zelf wel beginnen imiteren. Maar ze begrijpen de ander en z'n motieven niet noodzakelijkerwijs. Bovendien hebben ze geen echt eigen "IK", geen identiteit van zichzelf. Die identiteit lenen ze dan maar eventjes van een ander, via gelijke kenmerken of imitatie. Dan spreekt men in de kliniek van de alsof-identiteit. Je kan paranoïde psychotici beschouwen als mensen die een wereld rondlopen die ze niet begrijpen, en er wordt een taal gesproken die ze evenmin begrijpen. Maar ze zijn wel in staat deze taal en gebruiken aan te leren. Ze kunnen zelfs een hele tijd supernormaal overkomen, té normaal meestal, alsof ze dingen ook alleen maar doen omdat anderen die doen, omdat ze zien dat dat de norm is. Bij autisme ziet men dan dat afwijkende gedragingen angst kunnen uitlokken. Bij paranoïde psychotici is dat nog erger omdat ze er een betekenis achter vermoeden. Paranoïde psychotici (de zware gevallen) staan ook bekend om zogenaamd 'sloganesk' taalgebruik: alsof ze weten dat wanneer ze die zin zeggen ze dat verkrijgen, zonder te weten wat de woorden betekenen. Vergelijk het met Vlamingen op reis in China die zich verstaanbaar maken met de zinnetjes uit het Berlitz-reiswoordenboek of zoiets. Verder hebben sommige paranoïde psychotici een immens groot narcistisch gevoel (als ze achtervolgd worden, dan moeten ze toch wel “speciaal” zijn), dat kan leiden tot megalomanie. Verder zijn ze steeds heel zeker van zichzelf (geen twijfels). Hitler kan beschouwd worden als een prototypische paranoïde psychoticus.

Meestal is de reden van de uitbraak van de psychose niet goed te begrijpen: een seksuele ervaring, het feit dat ze 'naam maken' in wat dan ook, een agressie die gepleegd werd op hen, een zinsnede op de radio, een put in de straat voor de wegenwerken, betrapt worden op iets en ultiem bang worden maar deze angst kanaliseren naar iemand anders via een agressieve uitbarsting, enz. Wanneer we naar de casus van HVT kijken zoals weergegeven in de media, dan zien we dat zijn casus redelijk beperkt was qua waanvorming. Toch is er de agressie die gepleegd wordt naar een andere bevolkingsgroep (kan hij zichzelf niet in herkennen). Er is imitatie van een, tja, wat? Een gothic-skinhead - as if that could ever exist - terwijl iedereen in z'n familie hem zo niet kende, het voorval van de mp3-moord in het nieuws en betrapt worden op school, e.d. Er lijkt ook geen twijfel of angst te schuilen in zijn rampzalige acties die met vastberaden zekerheid uitgevoerd werden.

PARANOÏA EN HET VB
Deze paranoïde psychotische mensen voelen zich dus minder achtervolgd door mensen die op hen lijken en meer achtervolgd door mensen die niet op hen lijken (taal, gedragingen, uiterlijk). Dit laatste kunnen we ook in een andere context terugvinden. Indien we eerlijk zijn moeten we toegeven dat de gemiddelde VB-kiezer meer dan andere mensen zich pas op z'n gemak gaat voelen met anderen indien er een overeenkomst is:
1) in verschijningsvorm: blank, vlaams, zelfde interesses op het vlak van culturele uitingsvormen. M.a.w.: "ze zien er anders uit en we herkennen er ons niet in."
2) in de taal: VB'ers hebben niet graag dat ze in die moskee diensten in het Arabisch houden, want wie weet wat zeggen ze daar allemaal? "Ze kunnen zelfs terroristische plannen smeden of extremistische haatpropaganda verkopen en we verstaan het niet eens..." (beetje paranoïde, niet?)
3) in de gedragingen: kledij, bepaalde godsdienstige rituelen (neem nu de vlaamse afkeer voor het rituele offerfeest waarbij schapen geslacht worden), of culturele verschillen door opvoeding. Wist u dat traditioneel opgevoede Indiërs de notie "schuldgevoel" niet echt kennen? Wist u dat een gegeven woord bij Magrebijnse volkeren veel relatiever is dan bij ons en altijd afhankelijk van de actuele situatie? Iets wat gisteren onder bepaalde omstandigheden beloofd werd, kan vandaag heel anders uitdraaien als de situatie plots veranderd is. Dit is heel gelijkend met de houding van Indianen uit het zuidwesten van Noord-Amerika, zoals o.a. Zunji. Dit is ook de reden waarom de blanke veroveraar niet goed opschoot met hen ("ze houden hun woord niet") en het daarom nodig achtte hen gewoon uit te roeien. Die grond van de hedendaagse neo-conservatieve houding is nu ook het lichtend voorbeeld voor het VB. (Men vraagt zich trouwens af waarom ze dingen godbetert op z'n Amerikaans willen doen terwijl ze hun eigenheid per se willen bewaren.)

AANZUIGEFFECT
Dit wil niet zeggen dat alle VB'er plots allemaal psychoten zijn, zeker niet. Maar er moet wel gezegd worden dat een programma zoals dat van het VB, meer dan dat van andere partijen in België, een sterk aanzuigeffect heeft op psychoten, vooral op paranoïde psychotici die mogelijk kunnen overgaan tot een agressieve "passage à l'acte". De haat-propaganda en de oorlogstaal werken zulke uitbarstingen in de hand. Bovendien zijn er ook nog heel veel mensen die dan inderdaad niet psychotisch zijn, en in het leven ook volledig normaal fungeren, maar die wel paranoïde trekken vertonen (paranoïde persoonlijkheidsstoornis). Deze mensen zijn ook potentiëel kiesvee voor het VB.

Indien het VB een morele positie wenst in te nemen, en kennis heeft van het aanzuig-effect op zulke individuen, dan dient het te zorgen dat het z'n afkeuring voor zo'n daden sterk op de voorgrond plaatst. Ik vind trouwens dat het begrip aanzuig-effect hier op z'n plaats is. Vroeger sprak het VB over de “profiteurs uit derde-wereld-landen”, nu spreken ze over “het aanzuig-effect van onze economie op mensen uit derde-wereld-landen.” Aanzuig-effect is iets negatiefs wanneer het in die zin gebruikt wordt, en impliceert ook dat er iets dient gedaan te worden als afdamming van dit aanzuig-effect. Daar roept het VB toch duidelijk toe op: ons land zou, volgens hen toch, z'n grenzen volledig moeten sluiten voor iedere islamiet (als we de krantjes van het VB mogen geloven, en we tellen de berichten over allochtonen en islamieten, dan heeft het VB een zeer specifieke afkeer voor vreemdelingen die aanhangers zijn van de islam). Onze economie en onze sociale zekerheid zouden ook het profitariaat moeten tegengaan en deze mensen geen geld meer geven. In diezelfde context mag het VB dus iets doen aan het aanzuig-effect dat het kan hebben op gevaarlijke psychotici. Dat wil niet zeggen dat men psychotici plots moet gaan demoniseren, maar men zou er wel goed aan doen het programma uit te kuisen en duidelijke paragrafen in te voeren waarin de afkeuring van bepaalde standpunten uitgebreid vermeld wordt. Het is altijd makkelijk om als oppositie-partij heilige huisjes omver te werpen, maar men moet ook de nieuwe grenzen afbakenen, anders eindigt het alleen maar in grenzeloze waanzin of anarchie.

Waarom moeten andere partijen dit niet doen? Wel, ze verkondigen ook geen standpunten die een specifieke bevolkingsgroep trachten uit te sluiten.

SAMENZWERINGEN
De paranoïde aspecten die men terug vindt bij sommige meer extreme aanhangers van het VB, wiens meningen men weergegeven ziet in posts op sites als die van Jurgen Verstrepen, Muurkrant en vooral op meer extreme sites als Blood&Honour zijn soms grotesk. Sommige posts gewagen van echte complot-theorieën waarin de linkse SP.A en PS echte maffia-praktijken zouden bedrijven en via infiltratie in de media met daaruit voortkomend censurering en manipulatie van de media. Deze zouden in het teken staan van hulp aan inwijkelingen en eigen verrijking op de rug van de hardwerkende Vlaming. Daarom moeten ze opkomen voor deze rasechte Ideale Man, sommigen menen zelfs dat de redding van het ras afhangt van gewapende actie (sommige B&H-sites). Dergelijke postings die duidelijk een gelijkaardig paranoïde inslag hebben, zijn dus ook een aanwijzing voor het aanzuigeffect dat het programma van het VB uitoefent op psychotici. Bij sommigen is de waanzin (nog) niet doorgebroken maar leeft de idee al in de bodem... en doorbraak is doorgaans niet meer dan het vernis dat eraf splintert. Wat bovendien erg is, is dat zulke ideeën schijnbaar als geldende norm leven onder een hele hoop Vlamingen en simpelweg heel normaal bevonden worden.

Ook psychotici menen dat ze leven in een web van samenzwering en dat zijzelf de redding van de wereld kunnen betekenen. Alles heeft een boodschap en is een persoonlijk geadresseerd bericht (bvb: "Fortis denkt aan jou" wordt zeer serieus letterlijk genomen heb ik eens gemerkt in de kliniek), en ieder bericht kan gemanipuleerd zijn. Vertrouw desnoods zelfs je eigen gedachten niet. Dat is de wereld van paranoïde waanzin waarin de psychoticus leeft. Indertijd werkte ik in twee verschillende instellingen in Oost-Vlaanderen als psycholoog, en het was opmerkelijk dat alle (en hier bedoel ik wel degelijk 100% van alle psychotici op de afdelingen van beide instellingen waar ik werkte) psychotici op onze afdeling op het VB stemden en ze vroegen me of ik verkiezingspanelen in m'n tuin wou zetten, en eentje ervan was tijdens zijn korte momenten van zinnigheid zelfs gemeenteraadslid van het VB in een gemeente die ik niet nader wil noemen uit respect voor de privacy van de man. Zijn ideeën waren altijd even paranoïde en zijn vreemdelingenhaat altijd even groot, of hij nu tijdelijk zinnig of waanzinnig was.

Psychose is ook maar een manier van zijn, je gaat mij nooit horen zeggen dat de ene vorm beter is dan de andere. De publieke opinie daarentegen vindt psychose meestal "afwijkend", "ziek" of "abnormaal". Hoe komt het dan dat een partij en haar kiezers die gelijkaardige trekken vertonen, dan wel als normaal ervaren worden door de media en een groeiend deel van de publieke opinie?

                                                 * * *

Korte komkommer-commentaar van het Netwerk:
Deze tekst, ongeacht de psychische aandoening waaraan Hans Van Themsche eventueel zou lijden, is natuurlijk verleidelijk om racisme en xenofobie te gaan analyseren in termen van een psychische afwijking, met uiteraard de dooddoener: “Hitler was een psychopaat” alsof fascisme en nazisme een creatie waren van de persoon Adolf Hitler. Hoezeer een analyse in termen van psychopathologie op het individueel-psychologische niveau ook correct kan zijn, xenofobie en racisme zijn maatschappelijke fenomenen en het Vlaams Belang is een politieke partij, geen ziekenhuisboeg van psychoten. De wortels van het racisme en de xenofobie, zoals van het fascisme en het nazisme, zijn maatschappelijk-politiek en moeten dus in eerste instantie op dit terrein bestreden worden. Zonder het maatschappelijke veld waarin racisme en xenofobie en eraan gelieerde politieke partijen en groepen hun wortels vinden, kunnen individuen niet “aangezogen” worden. In de jaren 1960 toen er ook reeds volop gastarbeid was in België, werd er amper van racisme gesproken en werden paranoïde psychoten niet aangetrokken door het beeld van een ongrijpbare vijand.

Ook geldt eigenlijk voor allen onder ons dat we ons in de eerste plaats identificeren met mensen waarmee we menen overeenkomsten en gemeenschappelijkheden te hebben: onze familie, vrienden, kameraden en collega’s. In die zin halen diegenen die beweren dat er een vorm van racisme en xenofobie in elk van ons zit, wel gelijk. De identificatie met “gelijken” geldt niet alleen voor Vlaams Belang-kiezers. De vraag is welke identificaties het maatschappelijke veld “aanbiedt”: de vroegere arbeidersklasse bestaat bijvoorbeeld in Vlaanderen door de differentiatie en de vermenging van beroepen en loopbanen nauwelijks nog als maatschappelijke realiteit. Die leegte is door nieuwe identiteitsbronnen ingevuld en het “ras” of de nationaliteit is er daar één van. Om de perversies van deze nieuwe identiteitsbronnen te vermijden, moet het maatschappelijke veld via de organisatie van de economie, de wereld van de sociale verenigingen en het onderwijs dus kansen geven voor sociale identiteitsbronnen die niet dreigen uit te lopen op een nieuwe Holocaust.

psychiatrie en samenleving | 12-06-2006 | 18:28 | Link | Reacties (12)

weerwerk van paz smidts

psychiatrie en samenleving | 11-06-2006 | 17:20 | Link | Reacties (6)

Sterke Stijging Gedwongen Opnames In Psychiatrie

(Op basis van een artikel in De Standaard 10/6/2006)

Jaar na jaar worden er meer Vlamingen gedwongen opgenomen in psychiatrische ziekenhuizen. Dat zegt Raf De Rycke, gedelegeerd bestuurder van de Broeders van Liefde en aldus beheerder van een ganse reeks psychiatrische ziekenhuizen in Vlaanderen. Op basis van de cijfers voor Oost-Vlaanderen was 2005 volgens hem opnieuw een recordjaar. Het aantal gedwongen opnames steeg in Oost-Vlaanderen in 2005 tot 622, 109 meer dan in 2004. ,,In de andere Vlaamse provincies is de situatie gelijkaardig. Zo komen we voor alle Vlaamse psychiatrische ziekenhuizen samen op 2.400 à 2.500 gedwongen opnames in 2005.” De Federale Overheidsdienst Volksgezondheid kon gisteren geen commentaar geven bij de cijfers van De Rycke. De recentste cijfers waarover men daar beschikt, zijn van 2003. Maar ook uit die cijfers blijkt dat er jaar na jaar meer mensen gedwongen opgenomen worden. In 1999 telde Vlaanderen nog maar 1.454 gedwongen opnames. In 2000 werden het er 1.496, 1.605 in 2001, 1.950 in 2002 en 1.968 in 2003.

“Elk jaar zijn er meer, zonder dat iemand echt weet wat de oorzaak is,” zegt De Rycke.

Zonder dat iemand  echt weet wat de oorzaak is? De Rycke moet dan toch ook toegang hebben tot de gegevens over de REDEN waarom ze zijn opgenomen in zijn ziekenhuizen? Dan zal toch blijken b.v. dat het niet om schizofrenen of borderliners gaat.

De Rycke ‘vermoedt’ wel zo één en ander. ,,Er is het stijgende middelenmisbruik, van alcohol, drugs en medicamenten.”

Nogmaals: hij moet toch weten welke categorie mensen er meer dan vroeger gedwongen opgenomen worden. Hij vraagt om een onderzoek naar de ‘oorzaken’. Voor wie goed kan luisteren, betekent dit: hij vraagt van de overheid GELD. Kan hij niet beginnen met eerst zelf de gegevens van zijn ziekenhuizen te analyseren?

“We zien ook dat steeds meer mensen aan psychiatrische aandoeningen lijden ten gevolge van de stress, de vereenzaming en de individualisering in de maatschappij.”

De typische katholieke clichés. Die zijn natuurlijk correct, maar geen woord over werkloosheid, geen woord over het stijgende aantal allochtonen dat je in de psychiatrische inrichtingen kunt aantreffen. Geen woord over dolende asielzoekers die in de psychiatrie worden gestopt.

“Meer opnames betekent logischerwijze ook meer gedwongen opnames. We merken vooral dat er aan het einde van de week meer mensen verplicht worden opgenomen, vermoedelijk omdat de gewone toegang tot de hulpverlening dan moeilijker is. Gedwongen opname wordt vaak het ultieme redmiddel als men niet weet wat men met die mensen moet doen.''

Dit klopt niet. Volgens een recent onderzoek van Vlabo, het overlegplatform geestelijke gezondheidszorg Vlaams Brabant, wordt er, voor gans Vlaanderen, vooral in de week en inderdaad meer op vrijdag gedwongen opgenomen maar juist NIET in het weekend. Volgens onze boerenwijsheid omdat de procureur des Konings dan niet werkt. Het blijkt immers dat het leeuwenaandeel van de gedwongen opnames gebeurt via de spoedprocedure, waarbij de procureur het initiatief moet nemen. Het zou inderdaad wel kunnen dat op vrijdag, bij het begin van het weekend, er meer alcohol- of drugsgebruik is. De Rycke laat inderdaad uitschijnen dat zijn cijfers betrekking hebben op de gedwongen opname via de spoedprocedure. Dat betekent in de praktijk zelfmoordpogingen of geweldplegingen. Waarom zegt De Rycke hier niets over? Hij moet toch ook toegang hebben tot de gegevens waaruit blijkt in welke toestand die mensen naar zijn ziekenhuizen zijn gebracht.

Het probleem is natuurlijk niet dat het middelenmisbruik stijgt, maar WAAROM dit stijgt. Wij leven volgens onze politici toch in één der welvarendste regio’s ter wereld? Het radionieuws deze nacht meldde dat de stijging mogelijk ook te wijten zou zijn aan het feit dat de politie meer vertrouwd is geraakt met de procedure van de gedwongen opname. De procedure is evenwel ingevoerd in 1991: WAAROM ONTDEKT DE POLITIE DEZE PROCEDURE PAS NA 2000?

De voorwaarden voor zo'n verplicht verblijf in de psychiatrie zijn nochtans streng en duidelijk. De betrokkene moet geestesziek zijn, hij moet een gevaar zijn voor zichzelf of voor de maatschappij en er mag geen alternatieve behandelingsmogelijkheid zijn. Tot het begin van de jaren 90 kon de burgemeester op basis van een medisch attest zo'n 'collocatie' aanvragen. Maar in 1991 kwam er een nieuwe wet die een gerechtelijke tussenkomst noodzakelijk maakte. De beslissing is nu in handen van de vrederechter. Alleen als er echt haast bij is, mag het parket een verplichte opname bevelen. Zowel de vrederechter als het parket moet zich baseren op een medisch attest. Eens opgenomen ligt het lot van de patiënten feitelijk (maar niet juridisch!) in de handen van de artsen in de psychiatrische ziekenhuizen.

Naar aanleiding van de beslissing van de regering tot het bouwen van een nieuwe jeugdgevangenis als antwoord op de moord op Joe Van Holsbeeck schreven wij: “In een context waarin sociale en pedagogische maatregelen blijken te falen (o.i. in eerste instantie omwille van hun ondoordachtheid) en waarin het neurogenetische discours via allerlei megafonen in de media overheersend is geworden, zien we dan de jongste jaren een duidelijke tendens naar de oprichting van nieuwe kampen. Het enige tastbare antwoord dat de politici in de zaak Joe Van Holsbeeck weten te verzinnen is de oprichting van een nieuwe jeugdgevangenis. Stilaan staat ons land zo vol concentratiekampen (de gewone gevangenissen, de gesloten asielcentra, de transitzones in Zaventem, de psychiatrische inrichtingen, de heropvoedingsgestichten allerhande). Terwijl de rijken zich gaan verschansen in 'gated communities' zoals Bokrijkpark, wordt al wie de maatschappij kan verstoren in kampen geconcentreerd.
Wat is een kamp? Een kamp is een ruimte waar de uitzondering regel is. In het kamp is, zoals Hannah Arendt zei, in principe ‘alles mogelijk’. De ingezetenen hebben geen of een duister juridisch statuut: ze kunnen zich voor een menswaardige behandeling niet beroepen op politieke of burgerlijke rechten maar zijn afhankelijk van de goodwill van bewakers en opzichters. Zijn de politiemensen in de transitzone van Zaventem vriendelijk, dan heb je geluk; zijn ze brutaal dan heb je pech. Zo simpel is dat.”

Hetzelfde meer en meer ook voor de psychiatrische inrichtingen. Wij beschikken over aanwijzingen dat meer en meer mensen in de psychiatrie terechtkomen niet omdat ze  een duidelijke psychiatrische aandoening hebben maar omdat ze op één of andere manier zorgen voor OVERLAST (met ook hier de vraag: is er meer overlast dan vroeger, en zo ja, waarom is dat zo?). Op die manier geraken zoals vroeger de landlopers, nu dolende asielzoekers en herrieschoppende autochtonen en vermoedelijk vooral allochtonen in de psychiatrie terecht. Deed de politie vroeger nog enige moeite om herrieschoppers allerhande te bedaren, dan worden ze nu overhaastig opgepakt zonder dat men “weet wat men met die mensen moet doen” (zoals De Rycke het zegt). Omdat men ze niet langer dan 24 uur kan vasthouden, worden ze dan maar naar de psychiatrie gebracht.

Wij herhalen dan ook onze oproep aan onze beschermvrouwen Annemie Roppe, Jacinta De Roeck, Michèle Hostekint en onze beschermheer Sven Gatz de bevoegde ministers van Volksgezondheid te interpelleren over deze evoluties met betrekking tot de gedwongen psychiatrische opnames, en meer bepaald naar de evolutie van het aandeel van de allochtonen in het aantal opnames.

Bovendien vragen wij hen de ministers te interpelleren over de kwaliteit van de behandeling van de allochtonen in de psychiatrische inrichtingen. Op basis van getuigenverklaringen van allochtone én autochtone patiënten menen wij te mogen opmaken dat allochtone patiënten wanneer ze zoals elke patiënt wel eens doet zich luidruchtig beklagen over iets, ze onmiddellijk gegrepen worden, plat gespoten worden en voor enkele dagen in de isoleercel worden gestopt. In het algemeen geldt dat het volstoppen van de psychiatrie met mensen die min of meer agressief zijn ingesteld maar geestelijk gezond zijn, het therapeutisch klimaat dat in de psychiatrische instellingen hoort te heersen, alleen maar kan verzuren.

In het algemeen vragen wij ook iedereen zich te bezinnen over deze tendens om alle ‘storende elementen’ in de samenleving maar in een soort kampen te plaatsen. We willen geen vergelijking maken met Nazi-Duitsland maar het afzonderen van mensen in plaatsen waar hun rechten niet duidelijk zijn bepaald, is een smet op de waarden die onze democratische samenleving zo hoog in het vaandel voert. Voor het ogenblik zijn de levensomstandigheden in die ‘kampen’ al bij al nog bijzonder menselijk, maar dat waren ze in Nazi-Duitsland in de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog ook. We wijzen er ook nog op dat er nooit voorheen in België zoveel mensen in de gevangenis zaten als in 2005-2006 en dat het prangende probleem van de geïnterneerden waarvoor België al ettelijke malen op de vingers is getikt door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens nog steeds op een oplossing wacht.

Meer en meer geldt ons parool:

ER IS IETS MIS MET DE PSYCHIATRIE

IS ER IETS MIS MET DE SAMENLEVING?

psychiatrie en samenleving | 10-06-2006 | 04:35 | Link | Reacties (11)

de dubieuze rol van het verzekeringswezen

Veel privé-ziekteverzekeringspolissen zoals hospitalisatieverzekeringen voorzien dat medische kosten niet uitgekeerd worden wanneer het gaat om een psychische aandoening of wanneer je opgenomen wordt in een psychiatrische afdeling.

Vandaar dat b.v. patiënten met fibromyalgie (chronische spierpijnen en spierstijfheid; oorzaak onbekend) of patiënten gediagnosticeerd als chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS; oorzaak onbekend; niet iedereen is het er trouwens over eens of CVS en ook burn-out eigenlijk wel aparte ziektes zijn) en meer en meer ook schizofrenie- en depressiepatiënten hun ziekte erkend willen zien als een fysiek-organische aandoening. De verzekeringsmaatschappijen weigeren immers deze mensen hun gezondheidskosten terug te betalen omdat fibromyalgie en co ‘tussen de oren zitten’ en psychische aandoeningen (zouden) zijn die in de polis uitgesloten worden. Fibromyalgie-patiënten verweren zich dan door elke psychische oorzaak van hun ziekte te ontkennen en door zich te beroepen op bepaalde wetenschappelijke onderzoeken die wijzen of zouden wijzen op een fysiek-organische etiologie.

We zien hier dat de kans op terugbetaling als het ware gaat bepalen hoe de patiënten hun ziekte gaan beleven en voor welke therapie ze zich al dan niet open stellen. Want gaat een fibromyalgie-patiënt in psychotherapie of laat hij zich verzorgen door een psychiater, dan zal de verzekeringsmaatschappij dat uiteraard aangrijpen als bewijs dat het effectief om een psychische aandoening gaat die door de polisclausule uitgesloten is van uitkering. Kortom: de wetenschappelijke vraag naar de oorzaak van fibromyalgie, CVS, e.d. is gekoppeld aan een heel specifieke tegenstelling in financiële belangen tussen patiënt en verzekeraar. Een situatie die duidelijk niet gunstig is voor de wetenschappelijke discussie of het wetenschappelijk onderzoek (dat immers niet altijd onafhankelijk is en zo al genoeg door belanghebbende privé-bedrijven of particuliere organisaties wordt gesponsored): allerlei lobbyisten gaan pogen de resultaten van het onderzoek te sturen en bepalen zo ook welke therapeutische perspectieven geopend of gesloten worden.

Eén oplossing: een wettelijk verbod op verzekeringsclausules die voorzien dat kosten voor psychische aandoeningen niet worden uitgekeerd. Deze discriminatie van de psychisch lijdende mens of de psychiatrische patiënt berust op geen enkele degelijke argumentatie.

psychiatrie en samenleving | 30-05-2006 | 14:05 | Link | Reacties (0)

Belang van het kind of belang van het onderzoek?

(NRC Handelsblad 27/5/2006)

Nederlandse psycholoog laat zich aanklagen

Op verzoek van kinderpsycholoog R. Bullens zelf heeft de beroepsgroep NVO (Nederlandse Vereniging van pedagogen en Onderwijskundigen) een klacht ingediend over zijn handelen als deskundige bij de Schiedamse Parkmoord waarbij een tienjarig meisje werd vermoord. Het college van toezicht van de NVO zal eind volgende maand uitspraak doen. Dit blijkt uit het verweerschrift van Bullens. Volgens Bullens maakt zijn beroepsgeheim het hem onmogelijk publiekelijk in te gaan op de beschuldigingen. De enige manier om zijn handelen in deze zaak te toetsen, zegt hij, is als zijn beroepsgroep de klacht behandelt.

De opsporing en vervolging in de Schiedamse Parkmoord leidden tot een crisis bij justitie en politie toen bleek dat de verkeerde man was veroordeeld voor de moord. Uit onderzoek van de commissie-Posthumus bleek dat politie en justitie ernstige fouten hadden gemaakt. Posthumus concludeerde ook dat de rol van deskundige Bullens in het begin van het opsporingsonderzoek „sturend” is geweest.

Kinderpsycholoog Ruud Bullens werd twee weken na de moord op een tienjarig meisje in het Beatrixpark in Schiedam door officier van justitie Edelhauser gevraagd als deskundige. Bullens werd gevraagd aanwezig te zijn bij de verhoren van de 11-jarige Maikel, het vriendje van het meisje dat aanwezig was bij de moord in het park en de aanval overleefde door zich dood te houden. De taak van Bullens was het „welzijn” van Maikel te controleren. Bullens is bij drie van de acht verhoren (het vierde, vijfde en zesde) achter de schermen aanwezig geweest.

Hij zou het vermoeden van de politie hebben bevestigd, namelijk dat Maikel mogelijk (mede)-dader was van de moord. Bullens rapporteerde na een eerste gesprek met Maikel aan de politie dat hij „een bijzonder kind is, dat mogelijk een groot geheim heeft” . Die observatie was volgens het rapport-Posthumus voor de politie de „reden en rechtvaardiging om Maikel bij herhaling stevig aan te pakken”. De commissie-Posthumus stelt dat vooral het vijfde verhoor, waarin de rechercheurs met Maikel ‘naspelen’ hoe hij door de dader werd verwurgd met een schoenveter „ontoelaatbaar” was en dat het „onbegrijpelijk” is dat Bullens niet heeft ingegrepen. Later sprak minister Donner (Justitie, CDA) in de Tweede Kamer zijn onbegrip uit over Bullens’ handelen.

Bullens zegt dat zijn rol bij de politieverhoren wordt overschat. „De wijze van verhoren is de verantwoordelijkheid van politie en justitie. Zij hebben de expertise. Ik moest Maikels welzijn in de gaten houden. En Maikel gaf zelf aan dat hij er goed tegen bestand was.” Volgens Bullens is het ondenkbaar dat een deskundige ingrijpt tijdens een verhoor. „Wat nu als ik achter de glaswand vandaan was gesprongen en tussen de politie en Maikel was gaan staan. Wellicht stonden ze net op het punt om hem tot een bekentenis te brengen. Dan had ik het onderzoek onherstelbaar verstoord.” Bullens dringt aan op betere regelgeving voor de inzet van deskundigen.

In de periode van de verhoren van Maikel was er nog geen dader gevonden. Bullens: „De atmosfeer was gespannen. Er liep iemand rond die een kind had vermoord. Alle opties stonden open, óók de mogelijke betrokkenheid van Maikel. Het belang van de opsporing ging in dit geval bóven het belang van het kind.” Volgens Bullens was Maikel niet getraumatiseerd door de ervaring in het park. Hij deed een maand na de moord een persoonlijkheidsonderzoek bij Maikel en concludeerde dat hij hoogstwaarschijnlijk niet medeplichtig was en dat zijn verklaringen betrouwbaar waren. Dat rapport is door de officier van justitie niet toegevoegd aan het strafdossier. Bullens heeft erop aangedrongen bij de vader van Maikel een klacht tegen hem in te dienen. De vader eist van Bullens excuses. Deze weigert. De vader van Maikel weigert een aanklacht in te dienen uit vrees dat zijn zoon opnieuw moet worden verhoord.

psychiatrie en samenleving | 27-05-2006 | 13:27 | Link | Reacties (0)

Psychisch Lijden is Kassa (De Morgen 16 mei)

psychiatrie en samenleving | 21-05-2006 | 15:22 | Link | Reacties (7)

Borderline of ERS?

De Nederlandse cognitieve gedragstherapeuten spreken niet meer van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS zoals op de DSM-IV) maar van ERS, Emotionele Regulatie Stoornis. Het accent komt daarbij te liggen op het gegeven dat bordies onderhevig zijn aan extreme stemmingswisselingen en emotionele uitbarstingen zowel tegenover zichzelf (zelfverminking) als tegenover anderen (woedeuitbarstingen b.v.). Aan ERS is ook een therapie verbonden, VERS oftewel Vaardigheidstraining Emotionele Regulatie Stoornis. De therapie is erop gericht controle te verwerven over die emotionele outbursts. M.a.w. als  je maar niet storend bent voor jezelf of voor anderen, ben je ongeveer ‘genezen’. Dit is het paradigma van de Cognitieve GedragsTherapie. Je bent via de cgt-therapie aangepast aan het standaardmodel van hoe een mens in deze samenleving hoort te zijn. Gezondheid wordt synoniem met het niet zorgen voor overlast (voor jezelf of voor anderen). De vraag naar waarom je iets van jezelf niet waardeert of waarom iets anderen overlast bezorgt, wordt niet gesteld en is totaal taboe.

Wat me telkens opvalt bij 'consumenten' van de Cognitieve GedragsTherapie is:
1. de emotionaliteit waarmee ze hun afkeer (angst? defensieve weerstand?) uitdrukken over het freudiaanse 'jarenlang over zichzelf praten'. Daaruit blijkt hoe bedreigend een zelfconfrontatie voor die 'consumenten' is.
2. het fanatisme waarmee ze hun therapie verdedigen en de agressiviteit waarmee ze reageren op vragen naar de duurzaamheid van de bekomen resultaten en op de vraag of verdwenen symptomen niet in een nieuwe vorm terug opduiken die schijnbaar niets van doen heeft met de oorspronkelijke nu 'verdwenen' symptomen.
3. hun fatalisme: cgt-isten gaan er in veel gevallen van uit dat ze opgezadeld zitten met een erfelijke/aangeboren handicap die hen nooit zal verlaten zodat ze gedoemd zijn, naast hun cgt-therapie, levenslang medicijnen te slikken.

Met het standaardmodel van de 'normaal' functionerende mens voor ogen komt cognitieve gedragstherapie eigenlijk neer op het ontkennen van dat wat het meest subjectief en singulier (éénmalig) aan ons is. Of het nu gaat over angst- en paniekstoornissen of over borderline-problematiek of over een andere stoornis, telkens is de therapie erop gericht datgene uit te schakelen dat zo storend is dat je jezelf niet meer kan aanvaarden of  dat overlast voor anderen betekent. Uitschakeling van die storende elementen, van die elementen die afwijken van het standaardmodel van hoe we horen te zijn, komt dan eigenlijk neer op het doden van onze subjectiviteit en onszelf stroomlijnen tot de zoveelste kopie van de massamens, van het standaardmodel. De cognitieve gedragstherapie is dan ook een ‘democratische’ therapie: ze is bedoeld voor mensen die een onopvallend rimpelloos leven willen lijden en die het zich sociaal niet kunnen veroorloven eens door het lint te gaan. Een leven dus zonder laagtes maar ook zonder echte hoogtes. Dit verklaart waarom de cognitieve gedragstherapie zo goed scoort: mensen willen ‘normaal’ maatschappelijk functioneren, professioneel slagen, een goed ouder zijn voor hun kinderen, enzovoort. Alles wat deze oppervlakkige normaliteit verstoort, kan dan inderdaad op een economische manier door dressuur weggewerkt worden zonder dat men zijn wijze van in de wereld te staan in vraag moet stellen, zonder dat men moet raken aan de eigen subjectiviteit. Psychoanalyse is inderdaad altijd een elitaire therapie geweest: ze vergt veel tijd en veel geld. Maar psychoanalyse heeft dan ook een totaal ander doel: ze beoogt in plaats van het uitschakelen van je subjectiviteit, de ontluiking en verrijking van je subjectiviteit. Of elke psychoanalyticus dat in zijn of haar praktijk met een analysand ook kan realiseren, is natuurlijk een andere zaak.

Verrijking van je subjectiviteit: kan dat nog in deze samenleving? In deze samenleving die sinds een paar decennia weer onder druk staat van explosieve sociale ongelijkheden en tegenstellingen, waarin bevolkingsgroepen steeds vijandiger tegenover elkaar komen te staan en waar het elk voor zich und Gott gegen Allen is, is nog amper plaats voor mensen die zich bizar gedragen of er eigenzinnige denkbeelden op na houden. De samenleving smeekt zogezegd om creatieve en innovatieve jongeren die onze economie kunnen recht houden tegenover het Aziatisch geweld, maar deze samenleving verdraagt amper nog dat iemand eens door het lint gaat of bizar doet.

Vroeger, ik zou zeggen in de ‘goeie ouwe tijd’ hadden we er geen moeite mee dat we zelf gebreken hadden en we leerden leven met de gebreken van anderen. Het lijkt er meer en meer op dat wat vroeger gebreken waren nu psychische stoornissen zijn geworden die via therapie zo rap mogelijk moeten weggewerkt worden. Vroeger kenden we iemand aan zijn gebreken: iemand kennen betekende zijn gebreken kennen. Iemands gebreken waren een beetje zijn individualiteit, zijn singulariteit, dat wat iemand uniek maakte. Ook onze eigen gebreken koesterden we eigenlijk als een soort diep geheim, als iets dat tot de kern van ons wezen behoorde. Een mens zonder gebreken is een on-mens: geen dier maar een machiene, een robot gemaakt op basis van een blauwdruk. (Robots worden in lab's van Artificial Intelligence centra inderdaad op basis van inzichten van de cognitieve psychologie ontworpen: maar robots zijn werktuigen, geen medemensen.)

In onze samenleving hebben we als individuen dan ook meer dan vroeger nood aan fantasiemomenten (film, videospelletjes, strips, pornografie, etc.) waar we wel ‘slecht’ mogen zijn en de meest walgelijke en verschrikkelijke dingen mogen doen. Onze subjectiviteit wordt een gefantaseerde subjectiviteit, een volkomen immorele subjectiviteit die nauwelijks nog werkelijk beleefd kan worden en die in geen enkel opzicht maatschappelijk uitgedragen kan worden. Dat bepaalde individuen zoals Hans Van Themsche dan toch denken die gefantaseerde subjectiviteit in de werkelijkheid ten uitvoer te mogen of moeten brengen kan dan ook geen enkele verwondering wekken.

psychiatrie en samenleving | 20-05-2006 | 12:46 | Link | Reacties (4)

invaliden door psychische problemen 'in de lift'

Op basis van RIZIV-gegevens komt de Landsbond van Onafhankelijke Ziekenfondsen LOZ tot de vaststelling dat er momenteel (cijfers van 2004) ongeveer 64.000 Belgen arbeidsinvalide zijn door psychische problemen. In 1999 bedroeg dat aantal nog maar 52.000, een stijging dus sinds 1999 met een goeie 23%. Arbeidsinvalide betekent dat men meer dan 1 jaar onafgebroken werkonbekwaam is geweest.
Het totaal aantal invaliden is in die periode maar gestegen van 179.000 tot 203.000, dit is een stijging van 14%.
Daarmee worden de psychisch invaliden de grootste categorie onder de invaliden: hart- en vaatziekten halen ongveer 20.000 invaliden, locomotorische problemen 51.000. In die categorieën is er nauwelijks een stijging.

Drie kwart van de mensen die thuis zitten omwille van psychische problemen, lijden aan depressie of burn-out. CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom) en zware psychoses halen amper 5% van het totaal aantal psychisch invaliden. De Landsbond besluit dan ook: 'Steeds meer Belgen kunnen de druk van het moderne leven niet aan, of het nu om werkdruk of om relatieproblemen gaat.' De Landsbond verwacht dan ook dat het aantal psychisch invaliden de komende jaren nog sterk zou kunnen stijgen. Zij wijst er ook op dat naast de psychisch invaliden er nog tienduizenden mensen moeten zijn  die voor een paar maanden of een half jaar uitvallen. Daar kan de Landsbond echter geen detailgegevens over vinden.

Een nieuw bewijs dus dat er zoiets is als een depressie-epidemie. En onze slagzin 'IS ER SOMS IETS MIS MET DE SAMENLEVING?' wordt hier erg wel erg cijfermatig geïllustreerd en bijgetreden.

psychiatrie en samenleving | 06-05-2006 | 22:14 | Link | Reacties (4)

Everberg

De reportage op Terzake gezien over Everberg?
Everberg is een jeugdgevangenis. Ze zou in België model staan voor de wijze waarop delinquenten moeten worden heropgevoed. De reportage liet zien hoe elke beweging van de jongeren met camera's in het oog wordt gehouden. "Is dat nodig?" vraagt de reportagemaker. "Ja, voor de veiligheid van de jongeren en voor de veiligheid van de mensen!" Welke mensen? De reportagemaker vergat die vraag te stellen.
Zelfs de Joden in de concentratiekampen werden niet op die vernederende manier bespied.

Niet te verwonderen dat een paar anonieme geïnterviewde jongeren verklaarden dat Everberg hen eigenlijk alleen maar slechter maakt. Als je omwille van een paar gepleegde diefstallen zo zes maanden tot een jaar lang wordt bespied, vernederd en gekleineerd, vermoedelijk soms ook fysiek door de bewakers aangepakt wordt, dan kan je daar alleen buitenkomen met nog veel meer rancunes en haat tegen de maatschappij dan je al had vóór je er terecht kwam. Voeg daarbij het trauma van weggerukt te worden uit je natuurlijk milieu van familie en vrienden, dan kunnen we niet anders dan besluiten:
Everberg kweekt of criminelen of psychische wrakken.

Het ergste is dat 'men' dat weet!

Erger nog. De Vlaamse middenklasse van weldenkenden wil nog meer Everberg. Everberg is het lot dat iedereen te wachten staat die meent de sociale ongelijkheden van onze onrechtvaardige maatschappij te moeten compenseren door één of andere vorm van 'kleine criminaliteit' en daarbij pech heeft op heterdaad betrapt te worden.

Everberg is de voorafbeelding van de samenleving waarin alle moeilijk opvoedbaren in kampen worden geplaatst die qua regime op dezelfde leest zijn geschoeid als alle concentratiekampen ooit in de geschiedenis.

psychiatrie en samenleving | 05-05-2006 | 21:14 | Link | Reacties (5)

Journalisten over zelfmoord en 'geestesziekten'

Van onze vrienden van de Sarah Beweging kregen we het volgende bericht doorgemaild: hoe journalisten getraind en gedresseerd worden om over zelfmoord, depressie, schizofrenie en nog veel andere dingen te schrijven.

Als je je soms afvraagt hoe klassieke beelden over depressie, zelfmoord en andere psychiatrische ziektebeelden in stand worden gehouden of zelfs worden geïnstalleerd verwijzen we hierbij naar enkele brochures van de Vlaamse Vereniging voor BeroepsJournalisten (VVJ). Onder hun rubriek 'deontologie' wordt uitgelegd hoe en wat ze moeten schrijven in verband met allochtonen, zelfmoord, geestesziekte en andere onderwerpen: http://www.agjpb.be/vvj/deontologie.php

Op die website vind je enkele brochures. Gesponsord door de farmaceutische industrie (met name Lilly) krijgen de journalisten hier haarfijn 'gedicteerd' wat de correcte verslaggeving is over zelfmoord, depressie, schizofrenie e.a. Zo worden journalisten eenzijdig geïnformeerd om op hun beurt de bevolking dan weer te 'voeden' met deze info. Wie de media in zijn zak heeft, heeft immers de macht!

De brochure over zelfmoord is samengesteld door psychiaters van de Universiteit van Gent en Leuven en door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, m.a.w. de Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid die zoals algemeen bekend 100% gelieerd is aan de psychiatrie en aan de farma-industrie.
http://www.agjpb.be/vvj/pdf/zelfdoding_en_pers.pdf

De brochure over 'geestesziekten' zoals depressie en schizofrenie is samengesteld door datzelfde VVGG en (overigens twee handen op één buik) de vereniging Similes, de vereniging van familieleden van psychiatrische patiënten, die er o.a. voor ijvert om psychiatrische patiënten gemakkelijker gedwongen te laten opnemen om ze zo het zwijgen op te leggen. De brochure is 'materieel gerealiseerd' door Lilly, producent van o.a. Prozac. Dit terwijl meer en meer bewijzen binnen komen hoe de farma-industrie 'theorieën' in verband met geestesziekten en hun behandeling manipuleert en zelfs vervalst en dit terwijl zelfs onze minister Demotte verleden jaar de artsen in een omzendbrief waarschuwde voor de nefaste bijwerkingen van de meeste antidepressiva, met jawel: verhoging van de kans op zelfdoding!
http://www.agjpb.be/vvj/pdf/geesteszieken.pdf 

psychiatrie en samenleving | 02-05-2006 | 17:53 | Link | Reacties (1)

Kunst en Waanzin

psychiatrie en samenleving | 13-04-2006 | 02:14 | Link | Reacties (2)

spoed bij gedwongen opnames

Volgens een onderzoek van het overlegplatform ggz vlaams-brabant vlabo (http://www.vlabo.be/content/vlabo/site/?id=71) gebeurt het overgrote merendeel der gedwongen opnames in Vlaanderen via de spoedprocedure (die door de Wet van 1990 voorzien was als uitzondering!).
Toch blijkt uit de gegevens dat er in het weekend bijna geen gedwongen opnames zijn.
Dus: als de procureur des konings (die de spoedprocedure moet bekrachtigen) en de dokters (die een gezondheidsattest moeten afleveren) niet beschikbaar zijn, doen zich blijkbaar geen gevallen van spoed meer voor!
Eigenaardige bevindingen!
 

psychiatrie en samenleving | 12-04-2006 | 15:10 | Link | Reacties (3)

bescherming informanten

heel wat van onze informanten zijn psychiatrische patiënten, opgenomen in een ziekenhuis, sommigen zelfs gedwongen opgenomen. hun herkenbare informatie kunnen we dikwijls niet vrijgeven omwille van het risico voor de betrokken informant.
zo bezochten we vandaag een vriend in een gesloten afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis. we konden vaststellen dat de verpleging de richtlijnen voor het uitgaan van deze patiënt eigenmachtig beperkte. bijna ontzegde de verpleging onze vriend het recht met ons in de buitenlucht te gaan wandelen hoewel dit door de behandelende arts was toegestaan.
telkens weer zien we hoe gefrustreerde verpleegkundigen op bepaalde afdelingen van bepaalde psychiatrische ziekenhuizen hun frustraties afreageren op patiënten. het gaat weliswaar om kleine incidenten, op zichzelf te pietluttig om er een zaak van te maken. maar in hun geheel genomen zorgen ze voor een massale vrijheidsbeperking van de psychiatrische patiënt, indruisend tegen de geest van de wet betreffende 'de bescherming van de persoon van de geesteszieke' en de Europese richtlijnen terzake.

psychiatrie en samenleving | 07-04-2006 | 00:52 | Link | Reacties (2)

hoeveel tijd spendeert de ziekenhuispsychiater aan een patiënt?

een welbepaald in alle opzichten 'normaal' Vlaams psychiatrisch ziekenhuis, dat we hier omwille van onze informant verder niet bij zijn naam zullen noemen, heeft volgens de officiële gegevens een erkenning voor 347 "bedden", waarvan 257 in volledige hospitalisatie. Daar werken 4 psychiaters, ieder in principe 5 halve dagen ofte 20u in de week, dat maakt samen 80u/4800 minuten in de week. Per bezet bed betekent dat dus voor iedere patient maximum ongeveer 14 minuten psychiatertijd per week. Dat zal wel een overschatting zijn want hierbij houden we geen rekening met interne verplaatsingstijden, vergaderingen, tijdsverlies door interne en externe telefoons, weekend- en permanentiediensten die moeten gerecupereerd worden, verlof en het feit dat plaatsen in de dagklinieken in de loop van de week soms door meerdere personen bezet kunnen zijn. Conclusie: als al die cijfers kloppen dan moet je om de psychiater te spreken zeker NIET in desbetreffend psychiatrisch ziekenhuis zijn.....maar we vermoeden dat het elders niet beter zal zijn, of vergissen we ons?

psychiatrie en samenleving | 07-04-2006 | 00:25 | Link | Reacties (14)

de sessie bij de psychiater/therapeut

Je kan op drie manieren met de psychiater of therapeut samen zitten: naast elkaar, schuin (in een hoek van 90 graden) of tegenover elkaar. Oh! Er is natuurlijk nog een vierde manier: bij een psychoanalyse lig je op een divan en de psychoanalyticus zit achter je hoofdeind, zonder dat hij of zij je ziet. Dit om te vermijden dat de therapeut door zijn ogen, gezichtsuitdrukkingen of gebaren je gedachtegang en je spreken (de zogenaamde ‘vrije associatie’) zou beïnvloeden. In de psychoanalyse moet zoveel mogelijk vermeden worden dat de therapeut zichzelf gaat opdringen als een figuur die belangrijk geweest is in je leven zoals je moeder, je vader, etc. en dus de 'overdracht' op die manier zelf construeert. Veel mensen vinden het gebrek aan oogcontact in het begin niet prettig, maar de bedoeling van een psychoanalyse is dat je je met jezelf confronteert en niet met de therapeut.

De meeste psychiaters ontvangen hun patiënt achter een bureau. Dit is een situatie die niet uitnodigt tot een vertrouwelijk gesprek. Twee soorten ‘conversaties’ treden dan meestal op: 1) de ondervraging of verhoor; 2) de patiënt die een voorbereid verhaal doet aangemoedigd door een knikje of een hm! van de psychiater. De consultatie eindigt dan doorgaans met een korte monoloog van de psychiater die een diagnose doet, een aantal adviezen geeft en medicatie instelt of bijstuurt. Een echt opgebouwd gesprek is er veelal niet. Tot wordt dit dikwijls aanzien als een therapeutische sessie waarvoor U ongeveer 60 euro betaalt.

In de psychologie van de interpersoonlijke relaties wordt het tegenover elkaar zittend gesprek gekenmerkt als conflicterend en competitief. Beide partijen zijn alert en op hun hoede en in wezen vertrouwen ze elkaar niet. Er wordt in zo’n gesprekken veel gelogen en verzwegen. De psychologie onderscheidt grosso modo drie ‘zittingen’ voor een tweegesprek: tegenover elkaar; naast elkaar en schuin (in een hoek van 90 graden).

   
           X ßà Y      _X_Y_        X 
                                                         Y

Naast elkaar (op een bank, op de bus of trein) is een vriendschapshouding: beide personen kijken naar hetzelfde, zien ongeveer hetzelfde en zijn met hetzelfde bezig. Het nodigt uit tot lachen, leuk gezellig samen zijn en samenwerking.

Het meest aangewezen voor een diepgaand vertrouwelijk en ernstig gesprek is de schuinse positie. Beide partijen staan open voor elkaar en niemand voert het hoge woord: er is interactie op alle niveaus, intellectueel en emotioneel. Het gesprek gaat minder stokken, er zijn minder geladen stiltes. Er wordt minder gelogen en beide partijen geven meer voorbeelden en details: de partijen zijn minder geneigd zich zelf te censureren en van alles te verzwijgen. Sommige therapeuten installeren zich met hun cliënt inderdaad ook in die positie. De schuinse positie loopt echter op een stresserend gebeuren uit als de twee partijen elkaar niet vertrouwen. De schuinse positie is daarom niet aangewezen voor een eerste contact. Voor het eerste contact is de ‘tegenover elkaar’ positie aangewezen omdat er in de eerste sessie onderhandeld wordt en er afspraken worden gemaakt.

psychiatrie en samenleving | 31-03-2006 | 17:05 | Link | Reacties (6)

het probleem van de uitkering

Veel mensen die lijden aan een soort burn-out als gevolg van jarenlange relatieproblemen en/of problemen op het werk, gaan of blijven in de psychiatrie omwille van hun ziekte-uitkering die hun enige bron van inkomen is. Wij kennen zo diverse gevallen in onze omgeving en ook op websites als MSN Angst en Paniek duiken ze op onder schuilnaam uiteraard. Deze mensen voelen zich dikwijls in staat tot een en ander, doen soms vrijwilligerswerk of houden zich thuis bezig met allerlei vormen van creatief werk. Om te recupereren hebben zij dikwijls maanden en zelfs jaren van relatieve rust nodig om zich psychisch her op te bouwen en te reorganiseren: in die zin zijn zij niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt, ‘ziek’ dus. Dikwijls willen ze ophouden met het nemen van medicijnen maar doen dit niet omdat ze denken anders bij de keuring door de dokter van het verzekeringsorganisme het risico te lopen niet langer als ziek erkend te worden. Het nemen van medicijnen voorgeschreven door de psychiater, moet voor de dokter van de mutualiteit of zorgverzekeraar het bewijs leveren dat ze wel degelijk ziek zijn en niet in staat zijn reguliere arbeid te verrichten. Die mensen denken terecht dat het volgen van een psychotherapie geen voldoende bewijs zal leveren.

Zo ontstaat een vicieuze cirkel. Mensen die in ons ingewikkeld leven er even van tussenuit moeten, zijn omzeggens gedwongen zich psychiatrisch te laten behandelen en zij voelen zich verplicht medicijnen te nemen zelfs al berokkenen die medicijnen soms meer ongemak dan verlichting.

psychiatrie en samenleving | 29-03-2006 | 15:44 | Link | Reacties (3)

Moeilijke mensen: ADHD en persoonlijkheidsstoornissen

Zo’n 6.500 Vlaamse kinderen zouden tegenwoordig ADHD-pillen slikken zoals Rilatine en Concerta, een verviervoudiging met 5 à 10 jaar geleden. En dan vindt dr. Marina Danckaerts, ADHD-expert van de KUL, dat nog niet genoeg want zo maar eventjes 5% van onze kinderen zou lijden aan ADHD. De markt is dus nog open om moeilijke kinderen te belagen. Want wat hebben die kinderen eigenlijk voor? Ze luisteren niet naar hun ouders, ze luisteren niet naar de leraar. En dat mag niet in Vlaanderen, zo’n opstandigheid. Want ouders hebben het beste voor, ze willen dat hun kind het ver brengt in zijn studies en in zijn leven. En naar Vlaamse normen betekent dit dat kinderen ‘braaf’ moeten zijn. In Vlaanderen breng je het vooral ver als je braaf bent, niet als je creatief, kritisch, inventief of eigenzinnig bent. En dus willen ouders maximale controle over hun kinderen: ze willen nu zelfs al gsm’s met videootjes om hun kind in de crèche op elk moment in het oog te houden. En dan maar de regering horen klagen dat ons land, wil het zich economisch handhaven, nood heeft aan innovatie. Brave kinderen zullen daar niet voor zorgen. Die worden hoogstens een soort Leterme-boekhoudertjes. Niet verwonderlijk dan dat je op tv een jongen hoort zeggen dat hij geen last had van zichzelf, maar de ‘anderen’ wel van hem en dat hij Rilatine nam om zich te schikken. Een mooi toekomstperspectief voor Vlaanderen.

Moeilijke kinderen worden zo getemd. En nu gaat men ook moeilijke volwassenen ADHD gaan noemen. Want een persoonlijkheidsstoornis, dat is dikwijls niet veel meer dan een mysterieus woord voor het feit dat iemand moeilijk is of moeilijk doet. Die mensen zien vooral af, niet van zichzelf, maar van het feit dat ze geplaagd worden door de morele camera’s van hun medemensen die om de haverklap voor verklikker gaan spelen. Moeilijke kinderen en moeilijke mensen pakt met dan met pillen aan, pillen die hun opgewondenheid moeten kalmeren. Vroeger in de tweede helft van de 19^de eeuw deden de ouders dat al met opiumderivaten zoals laudanum en consoorten. Die bleken bijzonder toxisch, maar Rilatine is dat op lange termijn ook. Zelfs de Amerikaanse Food & Drug Administration wil nu waarschuwingen op de verpakkingen van Rilatine en co. Rilatine maakt op termijn de kinderen psychotisch en veroorzaakt hartkwalen, met mogelijk plots dood vallen.

Organisch mankeren ze niets, ze zijn normaal begaafd en hebben geen hersenafwijkingen. Wat hen wel bezighoudt als ze verstrooid of hyperactief zijn, weten we niet: daar is geen aandacht voor. In de pas lopen moeten ze.

Zo monitoren ouders hun kinderen, werknemers controleren elkaar op hun werk, mensen controleren elkaar in het verkeer. L’enfer, c’est vraiment les autres! Tot groot jolijt van dokters als Marina Danckaerts en de industrie die weer nieuwe productielijnen kan openen. Goed voor de tewerkstelling zeker van de vijftig plussers die niet meer op brugpensioen kunnen als ze het beu zijn steeds op hun werk in het oog gehouden te worden.

Hoe dan ook, de wraak van die kinderen zal verschrikkelijk zijn, later als we niet meer weten waar die wraak precies mee te maken heeft. Zoals we reeds meermaals schreven, de Wet (normen van ouders, reglementen, enz.) legt het leven en het lichaam in een plooi, maar de politiek ‘onderhandelt’ steeds over die relatie tussen leven en Wet. Hoe de kinderen 'politiek onderhandelen’, hoe ze hun stem laten horen, en later, misschien veel later, zullen onderhandelen, daar wordt over gezwegen.

(zie ook op deze site onder ‘Teksten: ziektes’: ADHD’ers: gewoon stoute kinderen?)

psychiatrie en samenleving | 28-03-2006 | 22:45 | Link | Reacties (1)

arme psychiaters

psychiatrie en samenleving | 28-03-2006 | 00:58 | Link | Reacties (3)

gek worden: een loopbaan!

Gek word je niet geboren. Je moet er iets voor doen. Al weet je op het moment dat je het doet, niet waar je aan begint. Er gebeuren vreemde onaangename dingen in je leven en je moet je reorganiseren. Je kijkt op een nieuwe eigenzinnige manier tegen de wereld aan, je vormt je hoogst persoonlijke denkbeelden, je hersenen en je lichaam gaan anders functioneren. Gek worden is een overlevingsstrategie in moeilijke omstandigheden. Een manier om niet ten onder te gaan, om niet in de afgrond te vallen. Gek worden beschermt je wel tegen een ondraaglijke pijn, maar voor de rest halen slechts enkelen er ook succes mee. Je ouders vinden je gedoe maar ondermaats en als je op school of op je werk ook minder gaat presteren, wordt er ingegrepen. Je loopbaan als gek is nu uit de startblokken, je krijgt je eerste getuigschrift.

As soon as you're born they make you feel small
By giving you no time instead of it all
Till the pain is so big you feel nothing at all
A working class hero is something to be

They hurt you at home and they hit you at school
They hate you if you're clever and they despise a fool
Till you're so fucking crazy you can't follow their rules
A working class hero is something to be

When they've tortured and scared you for 20 odd years
Then they expect you to pick a career
When you can't really function you're so full of fear
A working class hero is something to be

Keep you doped wit religion and sex and TV
And you think you're so clever and classless and free
But you're still fucking peasants as far as I can see
A working class hero is something to be

There's room at the top they are telling you still
But first you must learn how to smile as you kill
If you want to be like the folks on the hill
A working class hero is something to be

(John Lennon Working Class Hero)

troost je: als je handig bent, heb je één kans op duizend dat je bizarrerie als kunst of wetenschap wordt erkend!

psychiatrie en samenleving | 17-03-2006 | 03:07 | Link | Reacties (2)

gekken aller landen!

Onze kinderen worden gek in een wereld waarin ze geplet worden tussen een schijnheilig katholicisme en het egocentrisme van een bepaald soort middenstandsliberalisme. Aan de éne kant krijgen onze kinderen te horen dat ze zich moeten opofferen voor anderen of voor één of ander duister idee. Tweederden tot drievierden van onze peuters, kleuters, scholieren en studenten zitten op katholieke scholen, waar veelal de geest van de Verlichting nog ver zoek is, laat staan dat ze al van zoiets als het postmodernisme zouden gehoord hebben. Gelukkig mogen ze toch al Hugo Claus lezen. De invloed van dit katholicisme op de geesten van onze kinderen moet enorm zijn. Het heeft ervoor gezorgd dat Vlaanderen in een soort halve verstedelijking leeft waar elkeen toch nog een beetje boer is van een aantal kippen en een geit of een ezel. Sinds het tanen van het rijksonderwijs in de jaren 1970 is bijna het geheel van de socialistische partij door een soort ‘progressieve' katholieken veroverd en dat merk je aan de standpunten die ze vertolken en de taal die ze spreken. De sp.a is trots op zijn priesters-senatoren en zijn acw-kabinetsleden.

Aan de andere kant leren onze kinderen als snel, als ze wat groter worden en uitzicht krijgen op een zelfstandig bestaan, dat ze vooral egoïstisch moeten zijn en dat ze best slachtoffers mogen maken op de weg naar hun succes als kleine ondernemer of zelfstandige. Een bepaald plat liberalisme zadelt hen dus op met precies de tegengestelde waarden. Het katholisme leert hen naastenliefde met ontkenning van je eigen rechten, anderen met medelijden te bekijken vanuit de positie van de verhevene en de geprivilegieerde barmhartige. Het liberalisme leert hen anderen te gebruiken en te misbruiken. Nergens is nog ruimte voor het samen optreden als gelijken: de erkenning dat je solidair bent met de ander omdat je dezelfde belangen hebt. In veel gezinnen lopen katholieke en egocentrische waardesystemen door elkaar, dikwijls tot vertwijfeling en machteloosheid van de kinderen die van minder gek zouden worden.

Het is mijn diepste overtuiging dat je van dit schizofrene geestelijke klimaat psychotisch kunt worden en dat je hersens tilt gaan slaan zodat hersenscans kunnen laten zien dat je ‘genetisch' aanleg hebt voor schizofrenie, depressie of angststoornissen. Net zoals veel allochtonen doorslaan onder de druk van tegengestelde culturen: in de psychiatrische ziekenhuizen (en in de gevangenissen) van de steden vind je steeds meer allochtonen. Gans West-Europa kraakt onder de schizofrene combinatie van christelijke schijnheiligheid en volslagen gebrek aan moraliteit eigen aan het kruideniersliberalisme. De USA lijden onder een soortgelijke schizofrenie. In gans het Avondland tieren de psychische aandoeningen welig.

De nieuwe ‘epidemie' van de psychische ziekten is begonnen na de oliecrisis van 1973, met de ineenstorting van de vooruitgangsgedachte. En met haar werd de ultra-biologische psychiatrie geboren die de mensen de morele verantwoordelijkheid ontneemt en ze eigenlijk tot wilsonbekwamen verklaart door alles erfelijk te duiden of als aangeboren hersenafwijking te catalogeren. In dat klimaat kon elkeen zijn Elk voor Zich zonder schuldgevoelens waarmaken: over jezelf nadenken als moreel wezen was niet meer nodig want het zat toch in je genen. Tonnen psychofarmaca zouden het verhelpen maar tot op de dag van vandaag hebben ze maatschappelijk gezien bitter weinig verholpen: ze hebben dikwijls mensen echt wilsonbekwaam gemaakt. Handigheid was de nieuwe vereiste maatschappelijke vaardigheid: en schijnheiligheid en egoïsme zijn vormen van handigheid.

psychiatrie en samenleving | 17-03-2006 | 02:44 | Link | Reacties (7)

zelfmoord in de psychiatrie

Een kwart van de mensen die in 2003 stierven in de psychiatrische ziekenhuizen en de psychiatrische afdelingen van de algemene ziekenhuizen, is geen natuurlijke dood gestorven. Dat moet blijken uit het antwoord van minister van Volksgezondheid Rudy Demotte op een vraag van VLD-kamerlid Hilde Dierickx. In bijna 15 procent van de sterfgevallen zou het om zelfmoord gaan. In totaal stierven in 2003 587 mensen in de psychiatrie: 86 door zelfmoord en 12 door een ongeval. Van 54 overledenen (bijna 10% dus) was de doodsoorzaak als onbekend opgegeven. Vreemd vindt Hilde Dierickx. En terecht. 
bron : Belga 13.03.2006 / De Morgen 14.03.2006

Wij hadden onze beschermvrouwe Annemie Roppe gevraagd deze zelfde vraag (aantal zelfmoorden plus het aantal zelfmoordpogingen) aan de minister te stellen. Men is ons voor geweest. Goed zo: er leeft toch wat interesse voor deze problematiek en De Morgen plaatste het nieuws op de frontpagina. Wij gingen uit van de redenering dat steeds meer depressieve mensen zich vrijwillig laten opnemen maar terechtkomen in afdelingen die eigenlijk gesloten centra zijn met soms vergaande vrijheidsbeperking. Niet bevorderlijk voor het opbeuren van het humeur en het terug tot leven komen. Uit het antwoord van de minister blijkt alvast dat het eeuwige argument dat de vrijheidsbeperking dient om de 'patiënt' tegen zich zelf te beschermen (tegen zelfmoord dus) geen hout snijdt. Ze doen het binnen de muren even snel als daarbuiten, misschien zelfs sneller.

Een rijke depressief gaat voor twee weken naar Toscana of een Grieks eiland of Thailand. Een minder bemiddelde moet het stellen met een opsluiting in Kortenberg.

psychiatrie en samenleving | 14-03-2006 | 16:22 | Link | Reacties (0)

where did the superego go?

[Deze bijdrage is gebaseerd op de lezing van twee profetische werkjes van de Italiaanse kritische filosoof Giorgio Agamben, met name La comunità che viene (Torino, Giulio Einaudi, 1990; ‘De Komende Gemeenschap', er bestaan Engelse en Franse vertalingen, nog geen Nederlandse) en Mezzi senza fine (Torino, Bollati Boringhieri, 1996; ‘Middelen zonder Doel', ook hier Engelse en Franse maar geen Nederlandse vertalingen). In Nederlandse vertaling kennen we van hem het ophefmakende Homo Sacer: De Soevereine Macht en het Naakte Leven (Amsterdam, BOOM/Parrèsia, 2002)]

Waar is het Superego naar toe? Die instantie die in ons hoofd boven ons stond, die verinnerlijking en internalisering van uitwendige en ons opgelegde maatschappelijke normen, regels en waarden. Dat Superego dat zich verzette tegen onze natuurlijke driften van het Onbewuste en hen belette hun gang te gaan. En in die strijd tussen het Onbewuste (het Id of in het Duits Es) en het Superego moet ons Ik, ons Ego bemiddelen. Het Superego was de Staat en de Overheid die verankerd waren in onze geest, niet als een uitwendige tegenover ons staande macht maar als een integraal deel van ons Zelf. In de tegenwoordige psychoanalyse b.v. in die van Jacques Lacan komt het Superego nog nauwelijks ter sprake. Lacans Le Nom du Père is eerder een flauw afkooksel van Freuds strenge Superego en bovendien geven de lacanianen aan dat de symbolische vaderfunctie in onze postmoderne samenleving is uitgehold. Waar is dat Superego naar toe?

Bij sommige mensen in mijn omgeving die zich geconfronteerd weten met de chaos van deze tijd, merk ik een heimwee naar dit Superego. Maar jammer genoeg voor hen, de doden staan niet weer op. De Staat die boven ons staat, bestaat niet meer. De politieke ethiek, de zogenaamde raison d'état, het Algemeen Belang: het is allemaal in de vloedgolf van de laatste decennia verzwolgen. De Staat als onderdrukkende maar tegelijk richting gevende kracht heeft opgehouden te functioneren, ze heeft haar historische taak volbracht en vormt nu nog enkel een theater waar mensen wedijveren om macht, om de plaats te bezetten van waaruit het spektakel dat deze maatschappij is te regisseren of te monteren. Vroeger was er de Staat met een grote S die ons met veel ethiek en moraalfilosofie inpaste in het publieke, politiek leven precies door ons te onderdrukken. We werden mensen precies doordat ons natuurlijk leven, ons biologisch leven aangevuld werd met een publiek, politiek leven, een deelname aan het beheer van het openbare goed. Die Staat stond BOVEN ons en wij onderaan waren solidair met elkaar. Wie niet solidair deelnam aan een staking was een rat: hij werd algemeen geminacht, ook door de fabrieksbaas tegen wie de staking was gericht. De ergste misdaad die we kenden was de verklikking. Zelfs de Rijkswacht die toen nog bestond, bejegende de verklikkers met diepe minachting: zij noteerde en gebruikte hun informatie en spuwde ze daarna als het ware in het gezicht. Nu word je als spijtoptant beloond. De spijtoptant, i.e. de verklikker, is gemeengoed geworden op alle terreinen, recent nog in het voetbalschandaal. En de Rijkswacht bestaat niet meer: er is geen Rijk meer om over te waken. De strijd gaat tegenwoordig niet meer om het veroveren van de staatsmacht en er is dus ook geen Rijkswacht meer nodig.

De strijd gaat nu tussen staat (de Ander buiten ons) en niet-staat (ons zelf als wat er overschiet van ons lichaam als politiek wezen). Tussen de Ander en ons zelf. Die Ander met zijn normen en waarden is niet langer verinnerlijkt in onszelf, het Superego is verdwenen. In de plaats van de Rijkswacht is de politie gekomen die autonoom gaat optreden en geen onderscheid maakt tussen geweld en recht, haar geweld als recht voorstelt. (Zoals minder goed geweten is: de uitroeiing van de Joden in Nazi-Duitsland was geen regeringsmaatregel maar juridisch gezien een politieoperatie.) Die politie staat niet boven ons op basis van een verheven ethiek, maar naast ons. De solidariteit is opgeheven: elke ander kan verklikker of politieagent zijn. De Staat, dat zijn de Anderen, onze naasten, niet zij die boven ons staan, want er staat niemand meer boven ons. Dit einde van de Staat gaat gepaard met een ware tsoenami van wetten en reglementeringen, dat allemaal om ons zelf tegen anderen te beschermen. Maar we trappen in een val: want met al die wetten kun je ook zelf werkelijk voor alles aangeklaagd worden, hetzij voor de rechter hetzij voor de psychiater. Alles wat je doet, kan tegen je worden gebruikt; omzeggens alles wat je doet is wel door een of andere wet of psychiatrische theorie verboden of tot vorm van mentale stoornis gemaakt. Spreek je te luid, dan is het A; spreek je te stil, dan is het B. Je wordt beboet niet omdat je iets verkeerd gedaan hebt, maar omdat je pech had: je werd gezien door anderen, je was op het verkeerde moment op de verkeerde plaats. Onnozelheden als even op de stoep parkeren of eens agressief uit de hoek komen (vroeger waren assertiviteitstrainingen zeer populair, maar die zijn volkomen uit de mode, zelfs het woord assertief is helemaal in onbruik geraakt):je weet niet wat je riskeert.

In dat klimaat komt niemand nog op voor zijn rechten: het risico te verliezen is veel te groot. In deze samenleving waar elke ander een verklikker of politieagent kan zijn, waar elke ander je kan aanklagen, is er een enorme roep om warme waarden zoals vriendschap en solidariteit: het beste bewijs dat die dingen niet meer bestaan, dat je op die dingen niet meer kunt bouwen. Je kan niet meer echt onvoorwaardelijk op iemand rekenen, je moet voortdurend je vrienden te vriend houden, voortdurend je partner voor je winnen, je kinderen verzekeren van je liefde, je collega's overtuigen van je inzet en je beroepsernst. Een enorme stress is het gevolg, een stress die alle sferen van ons bestaan penetreert. In zo'n klimaat leven wij tegenwoordig. Nooit wetend of we moeten reageren of niet, of we ons mogen en kunnen verweren of niet. Niet te verwonderen dat vage klachten opduiken waarvan men niet weet wat er precies van aan is: depressies, burn-out, chronisch vermoeidheidssyndroom (cvs). Vage klachten waarvan de maatschappelijke dimensie door de arts misschien wel wordt onderkend, maar waartegen die niet kan optreden, dus gooien we er maar wat psychofarmaca tegen aan. 12% van de Vlamingen en evenveel Nederlanders zou aan een angst- of paniekstoornis leidden, 6% zou kampen met een depressie (de twee groepen overlappen elkaar wel in sterke mate). De agressiviteit is in Nederland het laatste decennium sterk gestegen: een website waarop een  Nederlandse sociaal-psycholoog de etiketten burn-out en cvs wat kritisch en satirisch aanpakte, moest na bedreigingen van het Internet worden gehaald.[1] Vlaanderen is op het eerste zicht een ongewelddadig land, maar het onderhuids geweld neemt ook hier sterk toe. Komt daar nog bij: de wijze waarop journalisten zich steeds meer opstellen als rechters, openbare aanklagers en zedenmeesters van om het even wat en van om het even wie; elk gedrag van de burgers nemen zij onder de loep, dikwijls wordt van alles en nog wat beoordeeld en veroordeeld in ‘onschuldige' amusementsprogramma's. Vroeger was het blootstaan aan zo'n terreur het privilege van de politieke, religieuze en economische leiders die in de wedijver om de macht elkaar graag een kloot aftrokken. Nu is deze terreur uitgebreid tot de hele bevolking. Vroeger las je in de krant confidenties over de machtigen der aarde, nu lees je over jezelf  en word je in je eigen krant uitgekleed. Staat en religie zijn vervangen door de media: maar van de Staat en de religie wisten we met wie ze goede maatjes waren en van wie ze de spreekbuis waren. Nu noemt De Morgen zich een ‘onafhankelijke krant'.

Voor het ogenblik heeft deze situatie van teloorgang van de Staat ons in een val gelokt. In de mate dat wij niet meer politiek handelen, niet meer bezig zijn met het beheer van het publieke goed, omdat het publieke goed opgehouden heeft te bestaan, niet meer voor onze rechten opkomen omdat er geen ‘wij' en geen ‘ons' meer is, in die mate hebben wij ons zelf teruggebracht tot zuiver dierlijke lichamen: wij werken, doen boodschappen, eten en brengen onze kinderen groot, als waren we niet meer dan dieren. De scheiding tussen ons maatschappelijk leven (ons politiek leven zoals de filosofen dat noemen) en ons biologisch leven, ons privé-leven waar we voor de anderen niet bestaan, is opgeheven. Ons maatschappelijk leven is  teruggebracht tot dat van een sociaal dier dat van anderen signalen opvangt en daar vrij mechanistisch op reageert. Amper spreken wij nog, amper gedragen wij ons nog als onvoorspelbare mogelijkheden. Politiek is dan beheersing geworden van die dierlijke lichamen die we zijn. De hausse van de neuro- en breinwetenschappen (met het afgelopen ‘Decade of the Brain') met haar enorme aanmatigende pretenties valt niet toevallig samen met de periode waarin we ons politieke leven hebben laten vallen en ‘naakt leven' zijn geworden. Sommige neurowetenschappers beweren zelfs dat onze politieke overtuigingen genetisch bepaald zijn. Daarmee heeft de politiek inderdaad opgehouden te bestaan. Op een bepaalde manier zijn we terug ‘dieren' geworden, puur biologisch ‘naakt leven'. We hebben ons publiek leven opgegeven en proberen aan de heersende druk te ontsnappen door ons terug te trekken in ons ‘dierlijk' privé-leven waar we denken vrij te zijn van de druk van de concurrentiële anderen. Maar de Ander weet ons te vinden, hij dringt via de media genadeloos ons privé-leven binnen.

In die mate dat wij ons zelf enkel nog als biologische lichamen ervaren en niet als maatschappelijke actoren, in die mate hebben we ook lichamelijke klachten, zijn we ziek zonder echt ziek te zijn. Het is onzin dat die klachten neurofysiologische of neurobiologische oorzaak hebben. Waarom zouden plots in deze tijd onze hersenen besmet zijn geraakt door een angst- en depressie-epidemie. Maar natuurlijk weet elke arts die nog wat onafhankelijk staat van de heersende staatspsychiatrie[2] dat de oorzaak erin ligt dat wij ons opjagen en laten opjagen als waren we de prooi van roofdieren. En wij reageren effectief als dieren: of depressief (ineengekrompen) of agressief. en over onze toeren. En meer en meer mensen komen in een soort kampen terecht, in de afzondering van een residentiële of semi-residentiële instelling.[3] Ons Superego is verdwenen en dus ook ons Ego want bemiddeling is niet meer nodig. We zitten gevangen in een Onbewuste dat niet meer bewerkt is. Ten prooi aan chaotische verwarring. Psychotisch peilen we de afgrond. 

Uit deze verwarring zullen we onze bevrijding moeten puren. Deze toestand kan immers niet blijven voortduren. Dit is niet de afschaffing van de Staat zoals we ons die hadden voorgesteld. De zogenaamde maatschappelijke kosten zijn enorm hoog. Dit is niet het Goede Leven waarvan we dromen. Het komt erop aan de wetten en de praktische bezwaren die tussen droom en daad in staan, op te heffen.

[1]  Bakker, Bram Te zot voor woorden: een kritische kijk op de psyche en de psychiatrie. Amsterdam, De Arbeiderspers, 2005.

[2]  Rosseel, Eric  EmancipatiePsychologie, StaatsPsychiatrie en Transcendentaal Spiritualisme. Netwerk Psychiatrie en samenleving. http://psychiatrie.blogse.nl/log/principes/  (maart 2006)

[3]  Netwerk Psychiatrie en Samenleving  Kampen!?! http://psychiatrie.blogse.nl/log/hoekje-jean-pierre-dewaele/ (maart 2006).

psychiatrie en samenleving | 11-03-2006 | 15:23 | Link | Reacties (21)

vraag of aanbod?

In een artikel 'Psychose of djinn: verklaringsmodellen en interculturele communicatie in de GGZ' (verschenen in: Patient Care/Neuropsychiatrie & Gedragsneurologie, augustus 2005, p.141-146) besluit Cor Hoffer, antropoloog bij de Geestelijke GezondheidsZorg Groep Europoort Rotterdam) zijn bespreking van de hulpverlening aan allochtonen met de aanbeveling dat hulpverleners minder aanbodgericht en meer vraaggericht moeten werken. Hij bedoelt dus dat de hulpverlening, de psychiatrie dus, zich bij de hulpverlening niet zo maar vanzelfsprekend mag opstellen als een instantie die een aantal behandelingswijzen kan aanbieden: die behandelingen behoren immers tot onze cultuur en passen niet altijd in de opvattingen over ziekte en gezondheid van de allochtoon. Het lijkt ons dat deze aanbeveling veralgemeend mag worden. De psychiater stelt zich veel te veel op als iemand met een bepaald aanbod (diagnoses, theorieën over geestesziekten, medicamenteuze behandelingen, voorstel tot opname in een ziekenhuis, enz.) zonder zich in te leven in de vraag van de hulpvrager.

Het probleem is dat de patiënt heel dikwijls zijn of haar vraag al zal stellen in termen van het aanbod van de hulpverlener. Hij vraagt om pillen b.v., pillen om zijn of haar lusteloosheid te verdrijven of om zijn of haar angstgevoelens in te dijken. De huisarts of de psychiater slaagt er meestal niet om deze vraag in zijn wezenlijkheid te duiden. De patiënt die om pillen smeekt, vraagt duidelijk hoorbaar nochtans twee dingen: 1) ik wil van mijn angst of depressie af en 2) het mag niet teveel moeite kosten, ik wil een tovermiddel. Deze laatste vraag wordt door de hulpvrager meestal niet expliciet geformuleerd en door zijn aanbodgerichtheid hoort de hulpverlener deze vraag dikwijls niet. Nochtans ligt bij deze vraag dikwijls het begin van de ellende: als antwoord krijgt de hulpvrager medicijnen die hij of zij in aansluiting daarop jarenlang neemt, met alle nevenwerkingen er bovenop. En in veel gevallen blijkt dat de hulpvrager ondanks de medicijnen toch een bijkomende inspanning moet doen: één of andere vorm van psychotherapie, desnoods een opname. De hulpvrager moet dus 'aan zichzelf werken', hij moet doen wat hij of zij hoopte te kunnen vermijden: de confrontatie met zichzelf, met de eigen manier van zijn en leven. Zijn of haar strategie om via de nadruk op de lichamelijke klachten het onder ogen zien van de goed gekende oorzaken van de klachten te vermijden met het vinden van een tovermiddel (de medicijn) is mislukt. Het onder ogen zien van de oorzaken van de klachten is immers bijzonder bedreigend: stress op het werk impliceert mogelijk ontslag nemen en uitkijken naar ander werk; problemen in de relatie kunnen uitlopen op een scheiding en hoe met je dat de kinderen vertellen? enz. Maar wie door angsten of depressies geplaagd wordt, ontsnapt niet aan die zelfconfrontatie of verzeilt in een min of meer psychotische toestand (depersonalisatie, lethargie, enz. dikwijls nog versterkt door de werking van de medicijnen).

Het aanbod van de hulpverlener (een theorie over de lcihamelijke oorzaak van de aandoening plus de bijhorende medicamenteuze behandeling) tekent de ganse ontmoeting tussen hulpvrager en hulpverlener. In die ontmoeting verwart de hulpvrager dikwijls de twee rollen die de hulpverlener voor hem geeft: 1) vertrouwenspersoon en 2) medisch deskundige. Met een verslag over zijn of haar lichamelijk doen (angst, hartkloppingen, geen eetlust, in bed blijven liggen) geeft de hulpvrager aan zijn arts een inkijk in zijn problemen via de weg van de lcihamelijke gevolgen, waar de arts als medisch deskundige geacht wordt iets aan te kunnen doen. Maar de arts kan alleen die gevolgen aanpakken en daarmee eigenlijk de oorzaken bestendigen, want de gevolgen zouden draaglijker worden (b.v. weer kunnen slapen dank zij Loramet of Trazolan). Voor wat betreft de oorzaken kan de arts als vertrouwenspersoon niet meer dan andere vertrouwenspersonen (vrienden, gezins- of familieleden). Uiteindelijk staat de hulpvrager voor het dilemma van de gevangene in een tuchthuis: pompen of verzuipen. M.a.w. werken aan zichzelf of afglijden naar een pseudo-psychotische toestand. De confrontatie met zichzelf valt in het leven niet te vermijden. Voor die confrontatie hebben de meeste mensen genoeg aan een gedegen zelfanalyse of een regelmatig diepgaand gesprek met partner of vrienden. Anderen hebben wat deskundige hulp nodig en besluiten zich te begeven in een psychotherapie of een psychoanalyse. Deze bieden evenwel geen soelaas als de persoon de zelfconfrontatie ontloopt of ogenschijnlijk niet aan kan. De (tijdelijke) onmin met zichzelf is inderdaad het meest risicovolle moment van de zelfconfrontatie, vandaar dat voor sommigen die zelfconfrontatie best gebeurt onder begeleiding van een ervaren deskundige.

Met zijn aanbod aan behandelingswijzen (van diagnose tot medicament) geeft de arts aan dat hij enkel de lichamelijke gevolgen van scheef gelopen sociale toestanden aan kan, dat hij machteloos staat tegen de oorzaken van angsten en depressies. De epidemie van de paniekstoornissen en depressies zal dan uiteindelijk ook op een ander, maatschappelijk niveau moeten worden aangepakt. Vooralsnog zijn de tijden daar niet voor rijp omdat een meerderheid het leven nog blijft zien als een wedstrijd waar het aantal winnaars groter is dan het aantal verliezers. Een wedstrijd waar allerhande vormen van doping toegelaten zijn. Maar dat hoeft zo niet te blijven.
 

psychiatrie en samenleving | 09-03-2006 | 14:51 | Link | Reacties (9)

Ben je een HSP? nee? en je kind geen indigo? spijtig!

In Nederland (de rage waait voorlopig niet echt over naar Vlaanderen) word je in sommige kringen met de nodige égards behandeld wanneer je kunt waar maken dat je een HSP bent, een high sensitive person - een hooggevoelige. En hooggevoelige kinderen, Nieuwetijdskinderen of Indigo genoemd, worden met nog meer achting bekeken want zij vervullen zowaar een goddelijke missie. In welke kringen dan wel? in New Age middens en kringen van allerhande spiritualismen. Die hooggevoeligheid heeft bij zoveel Nederlanders een ja, gevoelige snaar geraakt dat er zelfs een website startkabel-hooggevoeligheid is, waar je dus een gans gamma van voor hooggevoeligen relevante sites kunt aantreffen (met daarbij ook allerlei sites voor allergieën).

Tegelijk zouden deze HSP's en in het bijzonder weer die hooggevoelige kinderen meer vatbaar zijn voor psychische aandoeningen. Zij kunnen immers niet altijd op begrip van hun omgeving rekenen en zij zijn minder bestand tegen het lawaai en de 'zinloze' informatie waarmee wij in onze samenleving worden gebombardeerd. U herkent bij dit laatste ongetwijfeld de oude wijn in nieuwe zakken. Het fabriekslawaai en het stedelijk lawaai werkte al vanaf het begin van de industriële samenleving danig op de zenuwen van een bepaald soort pastorale fundamentalisten, bucolische romantici en ecologisten avant la lettre. En nu beweren sommige weldenkende spiritualisten dat er een directe link is tussen hooggevoeligheid en bepaalde vormen van goedaardige psychosen die door critici dikwijls 'religieuze psychosen' worden genoemd. Die psychotici kenmerken zich namelijk door een meer dan gemiddelde belangstelling voor allerlei religiositeiten, van boeddhisme tot de steen der wijzen van de alchimie en de archetypes van Carl Gustav Jung (waarbij dan natuurlijk vergeten wordt dat Jung zijn religiositeit op het gepaste moment in het nazistisch kleedje van een 'Arische psychologie'- die stond tegenover de 'Joodse psychologie' - wist te hullen).

Maar wat is een HSP? en een Nieuwetijdskind en een Indigo?

http://www.hooggevoelig.nl/ omschrijft een hooggevoelige als:
'Een HSP (Highly Sensitive Person) is iemand die gevoeliger is voor indrukken van de buitenwereld dan gemiddeld. Hun eigenschappen zijn onder meer: zorgzaam, bewust, dromen en fantaseren veel, voelen stemmingen aan, denken over veel dingen na, zijn snel ontroerd door kunst en natuur.'
Zowaar een 'ideaal', een echt freudiaans Ideaal-Ik: want wie zal nu niet beweren dat hij of zij niet ontroerd wordt door 'kunst en natuur'? Maar welke kunst: de zachtheid van de impressionisten of de brutaliteit van de dadaïsten of de surrealisten? Mozart of de Sex Pistols? en welke natuur: het zachte ruisen van het riet of een jachtdier dat genadeloos zijn prooi verslindt?

Gelukkig biedt de uitvindster van al dat fraais, klinisch psychologe ELaine N. Aron (die inderdaad aan het Jung Institute in San Francisco heeft gewerkt), ons een 'empirische' uitweg in haar bestseller The High Sensitive Person (NY, Broadway Books, 1996; gevolgd door al even klassiek geworden en voorspelbare titels als The High Sensitive Child en The High Sensitive Person in Love). Deze bestseller werd in 2005 in het Nederlands vertaald door Uitgeverij Archipel, die zichzelf omschrijft als 'Archipel wil dé uitgeverij zijn voor vrouwelijke lezers voor wie ontspanning, emotie en herkenning bij het lezen voorop staan'. In Hoog sensitieve personen - Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt? biedt Elaine ons nu zowaar een 'test' zodat de lezer kan nagaan hoe hooggevoelig hij of zij is. De 'test' bestaat uit 23 indicaties:

• ik ben me bewust van subtiele signalen in mijn omgeving.
• Ik word beïnvloed door de stemmingen van anderen.
• Ik ben nogal gevoelig voor pijn.
• Tijdens drukke dagen merk ik dat ik behoefte heb om me terug te trekken in mijn bed of een donkere kamer (of een andere plek waar ik alleen kan zijn).
• Ik ben bijzonder gevoelig voor de effecten van cafeïne.
• Ik raak gemakkelijk overvoerd door dingen als fel licht, sterke geuren, grove weefsels of harde sirenes.
• Ik heb een rijke en complexe innerlijke belevingswereld.
• Ik voel me niet op mijn gemak bij harde geluiden.
• Ik kan diep geroerd raken door kunst of muziek.
• Ik ben consciëntieus.
• Ik schrik gemakkelijk.
• Ik voel me opgejaagd als ik veel moeite moet doen in korte tijd.
• Als mensen zich in een fysieke omgeving niet prettig voelen, weet ik meestal wat er moet gebeuren om dat te veranderen (bijv. door het licht te dimmen of het meubilair te verplaatsen).
• Ik raak geïrriteerd als mensen proberen me te veel dingen tegelijk te laten doen.
• Ik doe erg mijn best om te voorkomen dat ik fouten maak of dingen vergeet.
• Ik kijk uit principe niet naar gewelddadige films of tv-shows.
• Ik voel me ongemakkelijk als er veel om me heen gebeurt.
• Als ik erge honger heb, heeft dat een sterke invloed op mijn concentratievermogen of mijn humeur.
• Veranderingen in mijn leven brengen me van mijn stuk.
• Ik heb een neus voor delicate geuren, smaken, geluiden en kunstwerken en geniet daarvan.
• Het vermijden van situaties die mij van streek maken of overbelasten, heeft bij mij hoge prioriteit.
• Als ik met iemand moet wedijveren of op mijn vingers word gekeken, word ik zo nerveus of gespannen dat mijn prestaties veel minder zijn dan gewoonlijk.
• Als kind werd ik door mijn ouders of leraren gevoelig of verlegen gevonden.

Psychometrische gegevens m.b.t. deze vragen worden niet vermeld. Zijn de vragen betrouwbaar (m.a.w. zal men vandaag niet anders antwoorden dan gisteren)? Zijn ze 'valide', m.a.w. zeggen ze echt iets over de persoon die de vragen beantwoordt? Wie is niet 'nogal gevoelig voor pijn'? Zelfs 'armen van geest' zullen geneigd zijn te stellen dat ze een 'complexe innerlijke belevingswereld hebben' en omzeggens niemand zal zeggen zich gemakkelijk te voelen 'bij harde geluiden'. Wie is niet geïrrtieerd als men je pusht om 'teveel dingen tegelijk te doen'? Wie zal geen prioriteit geven aan het vermijden van situaties 'die me van streek maken of belasten'?
Heel wat vragen zijn dus uitermate suggestief en nodigen je uit om maar 'ja' te zeggen. Bovendien is het niet moeilijk om het eindresultaat te 'sturen': als je er als hooggevoelig wilt uitkomen, weet je zo wat je wel en wat je niet moet antwoorden. De 'test' is dus 100% doorzichtig.

Als je nu 14 keer of meer op deze vragen 'ja' antwoordt, dan ben je hoog-sensitief, dan ben je dus een HSP. Waarom niet 13 of 15 keer? Niet zeuren, man! Elaine weet het toch wel zeker?

Wij vrezen dat ze het niet weet. En op basis van deze 'test' wordt de wereld dus ingedeeld in HSP's aan de éne kant en ja wie, de rest, aan de andere kant. Over die 'rest' wordt niet meer gesproken. Elaine Aron levert ook geen onderbouwde theorie over het ontstaan van hooggevoeligheid. Je bent zo! Hoogevoeligheid is dus niet iets dat zich langzaam vormt doorheen je ontwikkeling tot volwassene   We zouden dus kunnen zeggen: hooggevoeligheid is aangeboren, maar het klinkt eerder in de trant van: je bent begiftigd en begenadigd met hooggevoeligheid. De 'test' levert ook niet echt gradaties in HSP: als je een score van 14 haalt, ben je eigenlijk even volwaardig HSP als iemand die 23 haalt. En dan ben je klaar om in te stappen in allerlei trainingscursussen om je potentieel als HSPwaar te maken en de handicaps die met hooggevoeligheid gepaard gaan, te neutraliseren. Tegen forse betaling uiteraard. Hoewel promotie is mogelijk: je kan zelf sensitherapeut worden: in 12 dagen kun je een opleiding volgen om bijvoorbeeld hooggevoelige kinderen (die nu plots overgevoelig worden genoemd) te 'behandelen'.

Hoogevoeligheid is echter een risico - een risico op psychische aandoeningen. Hooggevoeligen worden dan plots 'overgevoeligen'. Gevoeligheid heeft voordelen, maar in onze cultuur is deze karaktertrek zeker niet ideaal. Je denkt dan vrij spontaan aan dingen zoals het feit dat hooggevoeligen (op basis van de 23 vragen van Elaine Aron) effectief last zullen hebben van lawaai en in het algemeen minder stressbestendig zullen zijn. Nee, in die richting moet je het niet zoeken. HSP's mankeren niets, maar hun omgeving kan het hen wel knap lastig maken. HSP's hebben in hun jeugd vaak last gehad van weliswaar goedbedoelende ouders en leraren die hen wilden helpen hun gevoeligheid te overwinnen, alsof het ging om een afwijking. Dat heeft de HSP's reeds als kind angstig gemaakt en juist daardoor konden ze moeilijke situaties minder goed aan. Zo raakten ze in een negatieve spiraal van angst en overgevoeligheid. Ook kinderen in hun omgeving zullen met hen niet altijd even vriendelijk zijn geweest. HSP's zijn dus een beetje slachtoffer van de onwil van hun omgeving om hen te accepteren zoals ze zijn. Volwassen HSP's hebben waarschijnlijk meer moeite gehad om een goede baan te vinden en een goede relatie op te bouwen. Ook hun gevoel van eigenwaarde en hun zelfvertrouwen hebben vaak te lijden gehad onder hun hoge gevoeligheid, die vaak gepaard gaat met verlegenheid.

Al het voorgaande levert een kader waarbinnen HSP-psychotici zichzelf gaan waarnemen als 'beter' dan anderen, als behept met een door anderen verminkt maar toch intact gebleven authentiek Zelf. Een soort Übermensch-gevoel, een gevoel anders te zijn dan de doorsnee-mens die zich als een kuddedier en een willoos consument gedraagt.

Wat zijn nu nieuwetijdskinderen?

Nieuwetijdskinderen zijn overgevoelige, hoog sensitieve kinderen. HSP-kinderen dus. Zij worden doorgaans als volgt omschreven: ze voelen emoties en verdriet van anderen heel sterk; vaak hebben ze een vorm van paranormale begaafdheid. Ook ADHD kinderen, met de vormen ADD en PDD-NOS, en autistische kinderen zouden vallen onder de nieuwetijdskinderen, dit omdat hun problematiek in de meeste gevallen dezelfde achtergrond heeft: overgevoeligheid. Volgens de New Age-adepten zouden er veel overgevoelige kinderen zijn die zich intens verdrietig voelen maar de reden van dit verdriet op geen enkele manier kunnen aangeven. Dit zou dan zijn oorsprong hebben in het feit dat ze in aanleg een tweeling geweest zijn. Dit tweeling-zijn is dan dikwijls al vroegtijdig verstoord zijn omdat de tweede vrucht afgedreven werd, maar het verlatingsgevoel bij het kind dat geboren is kan een heel leven duren. Het eenzaamheidsgevoel, het gevoel niet compleet te zijn, het verdriet en het gevoel altijd iemand te missen zouden dan typisch zijn voor deze hooggevoelige nieuwetijdskinderen. Een theorie die natuurlijk op geen enkele manier kan hard gemaakt worden en ons overkomt als puur verzinsel.

De overgevoeligheid van nieuwetijdskinderen kan zich op vele manieren uiten: vooral emotioneel (het verdriet dus) maar ook in de vorm van allergie of voedselintolerantie. Uit onderzoek zou gebleken zijn dat de meeste overgevoelige mensen (ook kinderen) last hebben van hypoglycemie (suikerintolerantie). Hier kunnen erg veel klachten uit voortkomen, o.a. stemmingswisselingen. Kinderen met een suikerintolerantie kunnen door het eten van suiker ADHD-gedrag vertonen. Kinderen kunnen ontregeld zijn door inentingen. Enz. Al deze associaties tussen overgevoeligheid en allergieën of voedselintoleranties steunen uiteraard niet op hard wetenschappelijk materiaal. In deze New Age-kringen ben je een 'believer' of een 'non-believer'. Waar eventueel een zij het kleine  bron van waarheid zou kunnen vermoed worden is het gegeven dat het aantal overgevoelige kinderen zou toenemen, wat te maken zou hebben met allerlei eigentijdse fysieke invloeden zoals stralingen van computers, gsm's, tv's, tl-buizen, de stressmaatschappij, onze eetgewoontes met additieven waaraan deze kinderen overgevoelig zouden zijn en waarvoor ze een allergie of intolerantie ontwikkelen. Kortom, onze postmoderne cyber- en technocultuur zouden 'stralingen' uitzenden die kinderen ziek en overgevoelig maken. Dan hadden we onder de miljoenen mensen die dagelijks met de computer omgaan, een ware epidemie van overgevoeligheden moeten vaststellen. De moderne voeding maakt het ziektebeeld compleet. En over deze voeding valt inderdaad wel iets te zeggen: dat is het enige punt dat ons zinnig overkomt. 

We vinden deze denkbeelden over nieuwetijdskinderen dus vooral terug bij New Age groepen die zich op het plattteland terug trekken en daar b.v. als biologisch tuinierders ver weg houden van de verderfelijkheden van het moderne en psotmoderne leven. Opvallend is dat in deze ganse analyse de aard van de relaties die het kind met zijn ouders en met andere volwassenen (of met zijn leeftijdsgenootjes) aangaat en de wijze waarop doorheen dit interactieproces zijn (ook lichamelijke) subjectiviteit vorm krijgt, op geen enkel moment aan bod komt. Binnen het spiritualisme van de New Age adepten is geen plaats voor opvoeding en ontwikkeling van het kind: hun kinderen zijn HSP en zullen het altijd blijven.

Waarom noemt men dit nu nieuwetijdskinderen? 

Veelal leven nieuwetijdskinderen te veel in hun hoofd en staan ze te weinig met hun beide beentjes op de grond. Nieuwetijdskinderen zijn vaak heel speciale kinderen die hun eigen kijk op de dingen hebben. Ze kunnen heel verrassend uit de hoek komen en opvallend creatief zijn in het vinden van oplossingen. Net of zij een extra dimensie hebben die andere kinderen ontbreekt. Hier komt de aap uit de mouw. Nieuwetijdskinderen mogen dan slachtoffer zijn van allerlei stralingen, in wezen vormen zij volgens de New Age people een elite: zij leven reeds in een tijd die nog komen moet en ook komen zal. Zij zijn hun tijd vooruit. De nieuwe tijd is nog niet aangebroken, maar de nieuwe kinderen zijn er al. Zij beschikken over 'innerlijke wijsheid' en 'leven vanuit hun gevoel'.

psychiatrie en samenleving | 25-02-2006 | 13:08 | Link | Reacties (16)

'beter dan goed': het is maar een gevoel!

Mensen hebben altijd allerhande stoffen gebruikt om zich 'beter dan goed' te voelen: planten en kruiden, alcohol, nicotine, enz. Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw zien we met de opkomst van de industriële scheikunde bij de middenklasse (vooral artiesten, schrijvers en intellectuelen) een zoektocht naar synthetische stoffen om dit 'beter-dan-goed'-gevoel op te wekken: opiaten zoals laudanum geraakten in zwang. Rond de eeuwwisseling van 1900 was in het bijzonder cocaïne in trek (Freud bvb. gebruikte het van 1886 tot 1904). Daar was niets verdachts aan: cocaïne was toen vrij te verkrijgen en in die periode werd trouwens de Coca-Cola Company opgericht met coca-cola die zuivere cocaïne bevatte. In die periode werd van alles op de markt gebracht dat beloofde je te zullen genezen van 'alle kwalen', vooral psychische kwalen zoals vermoeidheid, lusteloosheid en neerslachtigheid. Neurasthenie (zenuwzwakte) was toen één van de meest gediagnosticeerde aandoeningen, een kwaal die ondertussen uit het medisch woordenboek is geschrapt en dus niet meer blijkt te bestaan. Wie lijdt er tegenwoordig nog aan een 'zenuwinzinking', een term die vijfentwintig jaar geleden nog de meest gangbare was om aan te duiden dat men 'er door zat' of 'het niet meer aan kon'?

De individualisering van de samenleving was toen nog beperkt tot de middenklasse en blijkbaar had die middenklasse in haar 'struggle for life', in die toenemende onderlinge wedijver voor reputatie, eer, erkenning, status, macht en vooral geld steeds meer behoefte aan middelen die de wilskracht, de creativiteit en de enthousiasmerende inzet opdreven. Je moest je niet alleen 'goed' voelen, je moest 'beter dan goed' zijn. De meeste van de aldus aangewende middelen waren legaal en ze stonden niet als geneesmiddel geregistreerd.

Maar ook geneesmiddelen die slechts op medisch voorschrift te krijgen was, bleven niet doof voor deze lokroep vanuit de middenklassen. Het eerste geneesmiddel dat niet enkel werd gepromoot om te genezen van een (psychische) kwaal, maar om je beter te voelen dan gewoon gezond, was ongetwijfeld Valium (één van de vele benzodiazepines, uitgevonden door de verleden jaar gestorven Leo Sternbach). Valium werd een reuzesucces: idolen als Elvis Presley, Liz Taylor en Andy Warhol slikten het bij doosjes (Sternbach verdiende per verkocht doosje 1 dollar). Gans middenklasse Amerika was in de ban van Valium. Daar de grens tussen ziekelijke angst en min of meer 'normale' gevoelens van onzekerheid nauwelijks kan getrokken worden, werd zo voor het eerst een geregistreerd geneesmiddel gebruikt om negatieve gevoelens die onderdeel vormen van de 'normale' gang van zaken in het leven, te onderdrukken. Oorspronkelijke gaven de benzodiazepines (zoals Valium, Lexotan, Seresta, Temesta, Mogadon; Xanax en Tranxene kwamen later op de markt) op hun bijsluiter aan geen nevenwerkingen te hebben (de enige contra-indicatie was myasthenia gravis, een extreme vorm van spierzwakte): de weg stond dus open voor een ongebreideld gebruik.

Maar alras viel een domper over de benzodiazepines: ze bleken verslavend en talloze gebruikers gebruikten ze om zelfmoord te plegen, wat een paar decennia eerder ook het einde van de barbituraten (slaapmiddelen waarvan toen vooral Veronal en Amytal bekend waren) had ingeluid. Maar de behoefte bij de middenklasse bleef bestaan.

In de jaren 1990 kwam toen Prozac: Prozac was het eerste geregistreerd geneesmiddel dat rechtstreeks via de media aan de man werd gebracht met de boodschap dat het je beter zou maken ook al was je kerngezond en vertoonde je geen enkele pathologie. Boeken zoals Peter Kramer's Listening to Prozac (1993) werden bestsellers. Woody Allen promote Prozac in zijn films. Maar ook het imago van Prozac bleef niet lang overeind, minder lang eigenlijk dan dat van valium. Prozac (en zijn verwanten de SSRI's, selective serotonine reuptake inhibitors) bleek niet alleen suïcidale neigingen op te wekken, het werk ook verantwoordelijk gesteld voor agressieve ontladingen, tot moord en doodslag toe. Exit Prozac.

Ook in België en Nederland kunnen we vaststellen dat meer en meer mensen antidepressiva zoals Seroxat, Zoloft enz. gaan gebruiken als pepmiddel en niet als geneesmiddel. Die mensen, meestal werkend onder stress in een concurrentieel beroepsmilieu, vragen en smeken hun huisarts om antidepressiva zelfs al vertonen ze geen enkele gezondheidsklacht. Antidepressiva zijn een wapen geworden in de 'rat race', typisch voor een streek zoals Vlaanderen waar iedereen hoopt zelfstandig ondernemer te worden en 'zijn eigen baas te zijn'. Jobadvertentiebladen zoals Vacature en Job@ spelen dat spel duchtig mee: zelfs voor een relatief eenvoudige job wordt verwacht dat je 'dynamisch' bent en 'het beste van jezelf' wil geven. Veel van die opgeklopte 'boeiende' jobs blijken bij nader toezien toch maar relatief saai en routinematig te zijn (maar wel stresserend). En zo is de sollicitant dubbel gefopt: hij/zij heeft zich soms letterlijk opgepept voor een al bij al vrij inhoudsloze job die hem of haar meer stress dan arbeidsvreugde bezorgt.

Zo gaat dat in Vlaanderen waar een belangengroep als UNIZO door de media wordt voorgesteld als een soort arbeidspsychologische autoriteit. 

psychiatrie en samenleving | 23-02-2006 | 06:21 | Link | Reacties (1)

waarom 'geestesziekten' zo snel van naam veranderen

psychoatrische ziektes of 'mental disorders' veranderen nogal snel van naam. Dit is vanaf het einde van de 19de eeuw (het begin van de psychiatrie) steeds zo geweest. En dit heeft niet alleen te maken met nieuwe inzichten in die ziektes. Malaria is steeds malaria gebleven, syfilis is steeds syfilis gebleven ondanks nieuwe medische inzichten, enz.. Bij malaria en syfilis bleven de grondoorzaak van de ziekte en de basissymptomen wel steeds dezelfde. Bij psychiatrische ziekten veranderen de namen omdat men nieuwe 'oorzaken' aanbrengt die dan later weer niet blijken te kloppen én omdat er ook nieuwe symptomen opduiken.

malaria en syfilis (of vogelgriep, enz.) zijn ook geen verzamelnamen, het zijn geen containers voor allerlei min of meer gelijklopende of min of meer uiteenlopende stoornissen. pschiatrische ziektes zijn dat wel. zowel schizofrenie als manisch-depressieve psychose als depressie als autisme als ADHD als enz. zijn verzamelnamen voor verschijnselen waarbij men soms moeite moet doen om de gemeenschappelijke componenten duidelijk aan te geven.

schizofrenie (altijd een container geweest voor contactstoornissen, wanen en hallucinaties) werd eerst aangeduid als dementia praecox. nu heeft men een gans gamma van schizo-affectieve en schizofreniforme aandoeningen. manisch-depressieve psychose wordt tegenwoordig doorgaans bipolaire stemmingsstoornis genoemd, met type I (nadruk op manie) en type II (nadruk op depressie). sommigen spreken zelf van MD1, MD2 en MD3 en een uitzonderlijke psychiater zal je zelfs diagnosticeren als manisch-depressief type 3 zonder dat hij/zij zelf het verschil tussen de drie types duidelijk aan de patiënt kan uitleggen. depressie zelf is een container die gaat van 'zich niet lekker voelen' tot 'majeure depressie' met quasi bewegingsloosheid. depressie werd vijftig jaar geleden nauwelijks onderscheiden van melancholie, nu wordt over melancholie in medische zin niet meer gesproken. vroeger mocht je bij de dood van een geliefde of een naastbestaande een maand rouwen: vrouwen droegen zwarte kleren en mannen hadden een zwart lintje op de revers van hun jas of mantel. als je nu na de dag van de begrafenis nog rouwt, word je depressief verklaard en krijg je Efexor of Seroxat (nu Prozac uit de mode is).

ook ADHD is een verzamelnaam. bij ADHD hebben we het onderscheid tussen het hyperactieve type en het inattentieve (onoplettende) type. ADHD werd eerst beschreven als hyperkinesie, later 'minimal brain damage' en daarna nog 'minimal brain dysfunction' en pas rond 1985 ADHD. ADHD was een ziekte van jongeren, maar nu zijn er ook al ADHD-volwassenen en ze zijn daar zelfs een beetje fier op. hetzelfde geldt voor autisme: vroeger alleen gebruikt voor kinderen, nu noemen sommige morbide volwassenen zich autistisch als was het een teken van status. het lijkt tegenwoordig wel dat je om 'normaal' te zijn ergens 'abnormaal' of 'gestoord' moet zijn.

waarom veranderingen al die aandoeningen zo van naam?

de problemen die kinderen ondervinden om zich in te schakelen in de wereld van de volwassenen, nemen nieuwe vormen aan: hun ontberingen krijgen veel meer dan vroeger een relationeel en affectief karakter. jonge adolescenten en volwassenen moeten hun weg vinden in een wereld die vergeleken met twintig jaar geleden, vol is van onzekerheden en in een concurrentieel milieu, de zogenaamde genadeloze 'rat race'. het ouder worden is al evenzeer problematisch. allemaal uitdagingen voor elk van ons die te maken hebben met een evolutie van de maatschappij waar we blijkbaar als individu en als gemeenschap geen vat op hebben of krijgen. het is dan ook onze taak als opvoeders thuis, in crèches, in onthaalgezinnen, op school, kinderen een optimaal affectief en cognitief kader te geven voor hun ontplooiing, met niet te vergeten de prenatale zorg en omgang voor zij die zich klaarmaken om geboren te worden. het is onze taak in onszelf, in ons lichaam en geest, de krachten te zoeken om ons leven meer dan menswaardig te maken. en het is onze taak als leden van de samenleving om verenigd levensvoorwaarden af te dwingen die garant staan voor welzijn en welvaart in al zijn dimensies. alleen een rechtvaardige samenleving kan werkelijk zorgen voor een preventie van psychische en mentale aandoeningen.

Om vergeving te krijgen van zijn zonden, hoeft de mens zijn zonden maar te zien voor wat ze werkelijk zijn. (Karl Marx)

psychiatrie en samenleving | 19-02-2006 | 14:58 | Link | Reacties (1)

onweerstaanbare drang of ter beschikking stelling (internering)

Sommige mensen plegen verschrikkelijke misdaden, feiten die door niemand in twijfel getrokken worden, waarvoor alle bewijzen voorhanden zijn en die de betrokkenen bovendien bekennen. Toch worden zij soms voor de rechtbank vrijgesproken omdat ze handelden vanuit een zogezegde onweerstaanbare drang. Anderen begaan dezelfde misdaden, maar een psychiater verklaart hen ontoerekeningsvatbaar en zij worden, als jury's de psychiater daarin volgen, ter beschikking gesteld of geïnterneerd. Het komt geregeld voor dat misdadigers doelbewust ontoerekeningsvatbaarheid pleiten omdat zij hopen op die manier een lange gevangenisstraf te kunnen ontlopen. De ontoerekeningsvatbaarheid kan immers na relatief korte tijd herzien worden en in principe kan de betrokkene dan vrij gelaten worden. Maar in veel gevallen duurt de TBS of de internering veel langer dan de maximum gevangenisstraf waartoe de betrokkene eventueel had kunnen veroordeeld worden. 

psychiatrie en samenleving | 16-02-2006 | 04:04 | Link | Reacties (1)

het neurogenetisch determinisme

alles in de psychiatrie draait tegenwoordig rond genen en biochemische processen in de hersenen. de genen zouden ons al of niet voorbestemmen tot homoseksualiteit, sociaal onaangepast gedrag en volgens sommigen zelfs tot onze politieke overtuiging of het soort tv-programma's waar we het liefst naar kijken. naast de genen gaat de aandacht vooral naar de neurotransmitters, die het doorsturen van signalen of 'informatie' tussen verschillende hersencellen en hersendelen regelen, zoals dopamine (waarvan een teveel schizofrenie zou veroorzaken) en serotonine (waarvan een tekort depressies zou verklaren).

meer en meer wordt het onderzoek toegespitst op hersenscans, zoals de fMRI technologie waarbij een soort foto's gemaakt worden van de hersendelen die actief zijn bij een bepaalde activiteit, aan de hand van de verhoogde bloedtoevoer naar deze hersendelen. zo beweren sommigen dat ze op hersenscans kunnen zien wanneer iemand liegt of de waarheid spreekt.

op die manier wordt de verantwoordelijkheid van ons gedrag verlegd van onszelf als bewuste wezens en van de samenleving als de instantie die moet instaan voor het welzijn van haar leden naar dingen die we niet onder controle hebben zoals onze genen en onze breinstructuur. ons zelf verbeteren of de maatschappij hervormen of omwentelen verliest dan elke zin. integendeel sommigen willen iedereen aan hersenscans onderwerpen en wie 'afwijkingen' vertoont preventief aanpakken, zelfs al heeft hij of zij niets misdaan en is het verband tussen de uitslagen op zo'n hersentests of op DNA-onderzoek en ons gedrag of onze stemming niet oorzakelijk vastgesteld.

neem spina bifida ('open rug'), autisme of ADHD. de samenleving dwingt zich in een spagaat die niets oplevert. ouders worden vrijgesproken van schuld, de oorzaken van de ziektes worden mysterieus (de 'genen' etc.) en uiteindelijk wordt er vergeleken met vroeger geen enkel kind minder met spian bifida geboren, is er geen enkel kind minder dat onderhevig is aan autisme of ADHD. ouders worden ontzien, ze mogen van niets verdachts worden. ouders doen inderdaad allemaal hun best en in die zin dragen ze ook geen schuld. maar dat betekent niet dat de schuld dus maar gelegd moet worden bij de genen of een niet te controleren afwijking van de structuur van het zenuwstelsel of het brein. nogmaals, ouders zijn niet 'schuldig', want ze doen inderdaad hun best hun kinderen goed op te voeden. maar ze dragen wel morele verantwoordelijkheid en met hen de positie die ze in de samenleving innemen. het is dus op dat niveau dat de wetenschap en de samenleving moet ingrijpen, in plaats van haar schuldgevoelens op te lossen door een neurogenetisch determinisme in te roepen. nu wordt er op het niveau van deze aandoeningen enkel aan nazorg gedaan, niet aan een werkelijk doorgedreven preventie.

spina bifida wordt veroorzaakt door een tekort aan foliumzuur (vitamine B11 of in België vitamine B9) in de eerste weken van de zwangerschap. komt dus door slechte 'voeding'. voor onze voeding zijn we zelf verantwoordelijk en het maatschappelijke systeem dat geen volwaardige voeding meer aanbiedt. wie loopt dan risico? de arme mensen en moeders die zich over de risico's van spina bifida niet kunnen informeren, hun bezoek aan hun huisarts moeten beperken wegens geldgebrek en zo geen extra foliumzuur krijgen voor en tijdens de eerste weken van de zwangerschap.

ook van autisme wordt gezegd dat de communicatieve symptomen en problemen bij het kind te wijten zouden zijn aan een stoornis in de organische ontwikkeling van de hersenen of aan genetische afwijkingen en dat de opvoedingspraktijken geen rol zouden spelen in het ontstaan van de stoornis. wat dan weer de verstoorde ontwikkeling van de hersenen moet verklaren wordt in het midden gelaten (voeding? moeder of ouders die het kind bewust of onbewust verwerpen?). de Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) zwijgt in haar nochtans uitgebreide website in alle talen over de oorzaken van autisme. de Vlaamse Vereniging Autisme geeft er veel aandacht aan, houdt het bij een 'organische oorzaak', maar moet eindigen met de conclusie dat we het niet weten. autisme is in de laatste decennia een verzamelnaam geworden voor van alles (met o.a. het syndroom van Asperger), waar het vroeger een veel beperktere betekenis had. typisch voor autisme is echter dat het communicatief duet tussen kind en zorggever (moeder, vervanger van de moeder) in de eerste dagen, weken en maanden van het leven van de pasgeborene ontbreekt (Peter Hobson The Cradle of Thought. New York, MacMillan, 2001). autistische kinderen worden minder geknuffeld, er is minder oogcontact tussen kind en moeder of vervangmoeder, en dergelijke. zo'n bevindingen worden weggewuifd omdat ze de ouders beschuldigen. het gaat er echter niet om iemand te beschuldigen en te laten veroordelen, maar om herhaling van tekort schietende opvoedingspraktijken te vermijden. tekort schietende ouders zijn immers geen persoonlijk probleem, maar zelf veelal een gevolg van sociale wantoestanden of het sociaal onvermogen het tekort aan liefde voor het kind op te vangen. pasgeborenen van moeders die om één of andere redenen na de geboorte hun kind niet kunnen verzorgen (bvb. zelf te ziek of te zwak), zoals dikwijls het geval is bij prematuren, worden als couveuse-kinderen afgezonderd zonder dat in een substituutmoeder of vervangmoeder wordt voorzien, zoals dat doorgaans wel het geval was in primitieve of pre-industriële samenlevingen (zogenaamde allo-ouders). couveuse-kinderen hebben ook recht op een werkelijk aanwezige moeder of vervangmoeder in plaats van 20 op 24 uur alleen gelaten te worden. het neurogenetisch determinisme verhindert dat we een radicale stap verder geraken in de preventie van autisme. de preventie van autisme vergt inderdaad dat deze samenleving andere accenten legt.

voor ADHD, zie log: 'Zijn ADHD-ers gewoon stoute kinderen?'

psychiatrie en samenleving | 11-02-2006 | 03:39 | Link | Reacties (14)

verliefdheid: een psychose?

Humanisering of disciplinering?

Een kritiek van de cerebralisering van ons gedrag.

Eric Rosseel

Zoals ik zei: ik laat de vraag open!

psychiatrie en samenleving | 10-02-2006 | 05:19 | Link | Reacties (3)